ITBS – przyczyny, objawy i leczenie zespołu pasma biodrowo–piszczelowego
Mateusz Burak

ITBS – przyczyny, objawy i leczenie zespołu pasma biodrowo–piszczelowego

Pasmo biodrowo–piszczelowe to struktura znajdująca się z boku uda, będąca częstą przyczyną dolegliwości kolan u sportowców, zwłaszcza biegaczy (stąd często mówi się o kolanie biegacza) oraz kolarzy. ITBS (zespół pasma biodorowo–piszczelowego) objawia się bólem z boku kolana, jego zewnętrznej strony, mrowieniem, trzaskami w kolanie oraz obrzękiem stawu kolanowego. Dolegliwości występują podczas chodzenia czy biegania, nie pojawiają się podczas spoczynku. Jak wygląda leczenie zespołu pasma biodrowo–piszczelowego? Jak przebiega fizjoterapia w ITBS?

ITBS – co to jest pasmo biodrowo–piszczelowe?

Pasmo biodrowo–piszczelowe to gruba, ścięgnista i szeroka na blisko 6 cm struktura miękkotkankowa. Zlokalizowana jest ona na powierzchni bocznej uda, rozpościera się od miednicy do kości goleni. Jego główną funkcją jest hamowanie przywodzenia oraz usztywnianie i stabilizacja kolana w ustawieniu wyprostnym. Zwiększone napięcie w obrębie pasma biodrowo–piszczelowego może być przyczyną kompresji leżącej pod nim tkanki łącznej, co wywołuje przykre dolegliwości bocznego przedziału stawu kolanowego. 

Zespół pasma biodrowo–piszczelowego – objawy

Syndrom pasma biodrowo–piszczelowego określany w skrócie jako ITBS jest znany także pod nazwą kolano biegacza. Nie oznacza to jednak, że występuje wyłącznie u biegaczy.

ITBS jest przypadłością osób, które uprawiają sporty mocno forsujące stawy kolanowe, jak np. kolarze. Czynnikiem ryzyka może być również praca wymagająca częstego zginania i prostowania stawów kolanowych. Etiologia jest określana jako wieloczynnikowa. 

Wśród objawów zespołu pasma biodrowo–piszczelowego należy wymienić:

  • ból po zewnętrznej stronie kolana, który jest jednym z najbardziej charakterystycznych symptomów i jest wywołany zapaleniem w okolicy nadkłykcia bocznego kości piszczelowej,
  • uczucie kłucia, mrowienia w udzie, drętwienia uda po zewnętrznej stronie, które często jest ignorowane przez pacjentów,
  • stopniowe narastanie dolegliwości z każdorazowym uderzaniem pięty o ziemię, 
  • duże trudności połączone z bólem podczas chodzenia czy przemieszczania się po schodach,
  • trzaski w kolanie,
  • wyraźny obrzęk zlokalizowany najczęściej tuż poniżej stawu kolanowego w miejscu, w którym pasmo przyczepia się do kości piszczelowej,
  • może występować zjawisko promieniowania bólu wzdłuż przebiegu pasma biodrowo–piszczelowego aż do zewnętrznej strony uda lub biodra.

ITBS – diagnostyka 

Diagnostyka zespołu pasma biodrowo–piszczelowego opiera się przed wszystkim na wywiadzie oraz na badaniu fizykalnym. Pacjent zazwyczaj opisuje postępujące dolegliwości bólu kolana po bieganiu, drętwienie uda oraz nasilający się ból podczas kontaktu pięty z podłożem. Dotyk powoduje wyraźne dolegliwości, widoczny jest także obrzęk w okolicy nadkłykcia bocznego kości udowej. 

Wykonując badanie, wykorzystuje się test Obera oraz test Noble’a. Dokonując oceny fizykalnej, zwykle uwzględnia się nie tylko stawy kolanowe i najbliższą okolicę, ale także pozostałe części narządu ruchu – plecy, biodra, kostki. Wynika to z konieczności różnicowania z innymi potencjalnymi przyczynami dolegliwości kolana. Badanie rentgenowskie nie jest obligatoryjne. Natomiast obrazowanie z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego stanowi pomocne narzędzie w przypadku konieczności różnicowania z innymi źródłami bólu, jak np. stanem zapalnym w obrębie struktur ścięgnistych. Może też stanowić narzędzie pomocnicze w wykrywaniu zapalenia w najbliższym położeniu tractus iliotibialis. 

ITBS – leczenie

Leczenie zespołu pasma biodorowo–piszczelowego to przede wszystkim zastosowanie protokołu RICE (rest, ice, compression i elevation). RICE to zestaw kilku działań, mających na celu skrócenie czasu trwania kontuzji i uśmierzenie bólu, będących jednocześnie standardowym postępowaniem u urazach tkanek miękkich. Kluczowy jest odpoczynek, który umożliwia regenerację tkanek, krioterapia, czyli leczenie zimnem, ograniczające stan zapalny, ucisk znoszący opuchliznę i stan zapalny, a także uniesienie chorej kończyny, dzięki któremu zwiększa się odpływ żylny. W przypadku biegaczy konieczna jest czasowa rezygnacja z maratonów, biegania. 

W początkowym okresie leczenia konieczne może okazać się stosowanie środków o działaniu przeciwbólowym (tabletek i maści na ból mięśni i stawów). Lekarz może także zalecić miejscowe ostrzykiwania z kortykosteroidów. 

Zespół pasma biodorowo–piszczelowego – rehabilitacja 

Rehabilitacja w ITBS to miejscowe schładzanie za pomocą zimnych kompresów, okładów z lodu czy też par ciekłego azotu. Zastosowanie masażu, technik terapii powięziowej, stretchingu oraz rolowania pasma biodrowo–piszczelowego z wykorzystaniem foam–rollera doskonale pomoże zmniejszyć napięcie i złagodzi stan zapalny. Fizykoterapia wykorzystuje także ultradźwięki z zastosowaniem środków farmakologicznych w celu ich głębszego przenikania – fonoforeza. Ponowne próby biegu powinny odbywać się w momencie, kiedy ustąpią wspomniane dolegliwości i tylko przy stałej konsultacji z fizjoterapeutą oraz lekarzem. 

W tym okresie warto stosować opaski na kolano oraz Kinesiology Taping, ponieważ takie środki zmniejszają ryzyko ponownej kontuzji. Bardzo ważnym elementem jest odpowiednie przygotowanie do uprawiania sportu. Mowa tutaj o ćwiczeniach oraz rozciąganiu pasma biodrowo–piszczelowego. Jako przykład może posłużyć ćwiczenie w pozycji leżenia na boku. Pacjent podkłada jedną rękę pod głowę. Kończyna dolna leżąca na podłodze zgięta jest do 90 stopni w kolanie i biodrze. Noga  rozciągana powinna być wyprostowana w biodrze i zgięta w kolanie – powinna dotykać piętą do pośladka. Ręką trzymamy za stopę, dociskając ją. Następnie pozwalamy, aby kończyna rozciągana w takim ułożeniu poddała się sile grawitacji. Układając stopę kończyny spoczywającej na podłodze, dociskamy piętą w kolano. Powodujemy w ten sposób rozciąganie pasma biodrowo–piszczelowego, zmniejszamy ryzyko przykurczu napinacza powięzi szerokiej. Należy pamiętać, aby plecy były proste. Taką pozycję można utrzymywać 30–40 sekund, wykonując ćwiczenie w kilku powtórzeniach. 

Następnie można wykonać wzmacnianie grupy bocznej mięśni uda. W tym celu przyjmujemy również pozycję leżenia na boku. Obie kończyny dolne wyprostowane. Noga, która może być swobodnie unoszona do góry powinna zostać zaopatrzona w obciążnik umiejscowiony w okolicy kostki. Utrzymując właściwe ustawienie w stawach, unosimy wspomnianą kończynę w górę, wykonując odwiedzenie i utrzymujemy kilkanaście sekund. Można wykonać 5–6 powtórzeń w 3 seriach. Spowoduje to wzmocnienie okolicy naprężacza powięzi szerokiej. 

Bardzo istotne jest dokonanie analizy chodu, biegu oraz jazdy na rowerze przez fizjoterapeutę. Często pomaga to w określeniu potencjalnych przyczyn i predyspozycji do pojawiania się zespołu biodrowo–piszczelowego. Niemniej ważny jest właściwy dobór obuwia oraz ocena poprawności treningów, przygotowania do biegów, maratonów.

Ważne są wspomniane ćwiczenia rozciągające pasmo biodrowo–piszczelowe, zmniejszające przykurcz powięzi szerokiej uda. Ignorowanie bólu po zewnętrznej stronie kolana może skończyć się wykluczeniem z uprawianego dotychczas sportu oraz, w niemiłej perspektywie, zabiegiem artroskopowym.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij