Chrząstka stawowa – jak ją zregenerować? - portal DOZ.pl
Chrząstka stawowa – jakie pełni funkcje? Uszkodzenie i regeneracja chrząstki stawowej
Mateusz Burak

Chrząstka stawowa – jakie pełni funkcje? Uszkodzenie i regeneracja chrząstki stawowej

Chrząstka stawowa (łac. cartilago articularis) to twarda, lecz elastyczna tkanka łączna szkieletowa pokrywająca powierzchnię stawową kości. Zapobiega ścieraniu się kości i zapewnia ślizg, pełni funkcję amortyzującą wstrząsy. Stopień uszkodzenia chrząstki ocenia się, wykorzystując skalę Outerbridge’a.

Co to jest chrząstka stawowa? Jakie funkcje pełni?

Chrząstka stawowa jest niezwykle silną i elastyczną tkanką włóknistą, która pełni wiele funkcji. Pokrywa końce stawowe kości, które tworzą połączenia anatomiczne (przykładem może być staw kolanowy, w którym wymieniona tkanka pokrywa powierzchnie kości: piszczelowej, udowej oraz rzepki).

Chrząstka odpowiada po części za przechowywanie mazi stawowej. Przy obciążeniu danego stawu dochodzi do jej uwolnienia i rozprowadzenia na powierzchni opisywanej tkanki włóknistej, co chroni przed nadmierną eksploatacją elementów stawowych oraz pomaga utrzymać je w należytej kondycji. Amortyzacja jest więc jej główną funkcją, co pozwala na odciążenie układu kostno-stawowego podczas aktywności.

Uszkodzenie chrząstki stawowej – przyczyny

Chrząstka stawowa posiada bardzo dużą wytrzymałość oraz elastyczność. Mimo to jest narażona na uszkodzenia, które mogą zrodzić się z powodu nawarstwiających się urazów i kontuzji w obrębie tego samego stawu (zespół przedwczesnego zużywania chrząstki stawowej).

Z czasem tego typu obrażenia doprowadzają do zainicjowania procesów zwyrodnieniowych. Zubożenie warstwy chrząstki pokrywającej końce stawowe kości powoduje utratę ślizgu, amortyzacji, doprowadzając w konsekwencji do zwiększenia tarcia kostnego. Wywołuje to ból i silne dolegliwości znacząco utrudniające lub uniemożliwiające pacjentowi funkcjonowanie w codziennym życiu. 

Uszkodzenie chrząstki stawowej towarzyszy także schorzeniom takim jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy zwyrodnienie stawu biodrowego (koksartroza). Proces ubożenia tej struktury wiąże się także z upływającym czasem i postępującą eksploatacją narządu ruchu człowieka.

Polecane dla Ciebie

Uszkodzenie chrząstki stawowej – objawy

Wśród najczęściej opisywanych objawów uszkodzenia chrząstki stawowej znajdują się:

  • ból stawów – dolegliwości bólowe nasilają się podczas obciążenia (jednak często nie ustępują całkowicie w spoczynku),
  • uczucie przeskakiwania, klikania w stawie, blokady,
  • w zaawansowanych przypadkach może pojawiać się obrzęk prowadzący do zatarcia lub zniekształcenia obrysu połączeń stawowych,
  • sztywność lub nawet całkowita, czasowa utrata możliwości wykonywania ruchów,
  • ograniczenie zakresu ruchomości.

Intensywność oraz kompilacja wyżej wymienionych objawów jest uzależniona od wielu czynników. Wśród nich należy wymienić m.in. przyczynę uszkodzenia, stopień zaawansowania oraz lokalizację. 

Regeneracja chrząstki stawowej – styl życia i aktywność fizyczna

Proces regeneracji chrząstki stawowej to przede wszystkim eliminacja czynników sprzyjających uszkodzeniom.

Bardzo ważne jest, aby – jeśli to konieczne – zredukować masę ciała i zmniejszyć tym samym obciążenia kierowane na układ kostno-stawowy. Korzystnie zadziała też zmniejszenie ilości czerwonego mięsa w diecie oraz tłuszczów zwierzęcych. Obligatoryjna jest aktywność fizyczna, której intensywność oraz rodzaj będą mocno zindywidualizowane pod kątem potrzeb konkretnego pacjenta. Bardzo wiele mówi się o dobroczynnym wpływie pokarmów zawierających siarkę oraz bogatych w kolagen. 

Regeneracja chrząstki stawowej – suplementacja

Suplementy wspomagające odbudowę chrząstki stawowej są dziś bardzo popularnym i dość skutecznym uzupełnieniem procesu leczenia. Siarczan glukozaminy jest jednym z takich preparatów. Glukozamina to aminocukier, naturalnie występujący w ludzkim organizmie, będący składnikiem tkanki łącznej. Uważa się, że może wspomagać regenerację chrząstki stawowej po uszkodzeniach. 

Kwas hialuronowy najczęściej podawany jest w postaci iniekcji. Podobnie jak poprzedni preparat, może być stosowany w celach profilaktycznych, zwłaszcza u sportowców i osób uprawiających wyczynowo sport. Pozwala on bowiem chronić przed pojawianiem się niekorzystnych zmian degeneracyjnych a w przypadku, kiedy już powstały, spowalnia tempo ich narastania. 

Siarczan chondroityny jest ważnym elementem budującym tkankę chrzęstną. Jest stosowany wspomagająco w leczeniu objawów choroby zwyrodnieniowej stawów. Jego właściwy poziom pozwala skutecznie zmniejszać tarcie powierzchni stawowych. 

Kolagen jest białkiem fibrylarnym naturalnie występującym w tkance łącznej. Jego zawartość spada wraz z wiekiem oraz zwiększoną aktywnością fizyczną. Występuje najczęściej pod postacią kapsułek lub rozpuszczalnego w wodzie proszku. 

Regeneracja chrząstki stawowej – fizjoterapia

Sposoby na odbudowę chrząstki stawowej to także domena fizjoterapii. Wyróżnia się wiele działań stosowanych zarówno w celach profilaktycznych, jak i leczniczych. Mowa tutaj o kąpielach siarkowych, kąpielach borowinowych, okładach z borowiny, stosowaniu ekspozycji na zmienne pole magnetyczne (magnetoterapii) czy stosowaniu krioterapii. Zabiegi fizykoterapeutyczne stosowane są zarówno u sportowców, u osób mało aktywnych, u których celem jest jedynie działanie analgetyczne czy jako forma wspomagania leczenia pooperacyjnego po zabiegach chirurgicznych. 

Istotne są także ćwiczenia na odbudowę chrząstki. Bardzo ważne jest, aby były one prowadzone w odciążeniu, gdyż pozwoli to na wytworzenie większej ilości mazi stawowej bez obciążania stawów.

Przykładem może być jazda na rowerku stacjonarnym, co sprzyja kondycji stawów biodrowych, ćwiczenia w środowisku wodnym, wykorzystywanie systemów odciążających podczas rehabilitacji, stosowanie trakcji, budowanie gorsetu mięśniowego czy ćwiczenia izometryczne wskazanych przez terapeutę partii mięśniowych. Cały proces postępowania leczniczego uzależniony jest od stopnia uszkodzenia. 

  1. Alford J. W., Cole B. J., Cartilage restoration, part I: basic science, historical perspective, patient evaluation and treatment options. "Am J Sports Med." 2005, nr 3, s. 295-306.
  2. Tao K., Rey-Rico A., Frisch J., Venkatesan J. K., Schmitt G., Madry H., Lin J., Cucchiarini M., rAAV-mediated combined gene transfer and overexpression of TGF-β and SOX9 remodels human osteoarthritic articular cartilage, "J. Orthop. Res." 2016, nr 34, s. 2181–2190.
  3. McAlindon T. E., Bannuru R. R., Sullivan M. C. i in., OARSI guidelines for the non-surgical management of knee osteoarthritis. Osteoarthr, "Cartil." 2014, nr 22, s. 363–388.
  4. Craft A. M., Rockel J. S., Nartiss Y. i in., Generation of articular chondrocytes from human pluripotent stem cells, "Nat. Biotechnol. 2015;33:638–645.
  5. Lee Y., Choi J., Hwang N. S., Regulation of lubricin for functional cartilage tissue regeneration: A review, "Biomater. Res." 2018, nr 22, s. 9.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wysiękowe zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Twoje dziecko coraz głośniej nastawia telewizor? Musisz kilka razy powtarzać swoje prośby i polecenia? Możliwe, że pogorszenie słuchu spowodowane jest wysiękowym zapaleniem ucha. Czym jest ta dolegliwość i w jaki sposób ją leczyć? Podpowiadamy. 

  • Kinesiotaping – na czym polega plastrowanie dynamiczne? Zastosowanie i efekty lecznicze taśm kinetycznych

    Kinesiotaping to metoda terapeutyczna wykorzystywana przez fizjoterapeutów, polegająca na oklejaniu specjalnie do tego przeznaczonymi taśmami kinezjologicznymi określonych miejsc na ciele. Plastrowanie dynamiczne, dzięki zwiększeniu przestrzeni między skórą a mięśniami, ma działanie przeciwbólowe, użycie taśm kinesio powoduje rozluźnienie mięśni i zmniejszenie ich napięcia. Ponieważ plastry stabilizują stawy, znajdują zastosowanie podczas uprawiania sportu – zapobiegają powstawaniu kontuzji.

  • Jak leczyć kręgozmyk?

    Kręgozmyk to schorzenie, w których dochodzi do przesunięcia (podwichnięcia) kręgów budujących kręgosłup względem siebie. W skrajnych przypadkach tej dolegliwości może dojść do całkowitej utraty stabilności kręgosłupa, co z kolei może doprowadzić do znacznego pogorszenia sprawności fizycznej, przewlekłych bólów grzbietu, a także do szerokiego wachlarza objawów neurologicznych. Jak leczyć kręgozmyk?

  • Co to jest zespół WAGR?

    Zespół WAGR to rzadka, dziedziczna choroba, obejmująca cały zestaw wad genetycznych manifestujących się w postaci braku tęczówki, guza Wilms’a, niewydolności układu moczowego-płciowego, a także opóźnienia umysłowego. Po raz pierwszy opisano ją w 1964 roku.

  • Co stosować na serowate upławy? Leki, zioła, domowe sposoby

    W przypadku zakażenia grzybiczego upławy są gęste, białe, serowate, przypominające grudkowaty śluz lub twaróg. Niewłaściwe leczenie tej infekcji intymnej może doprowadzić do powikłań oraz uporczywych nawrotów choroby. Jak wyleczyć upławy, czy zioła mogą pomóc oraz jak wykonać roztwór do nasiadówek?

  • Zespół Menkesa – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Menkesa to rzadki zespół chorobowy, którego częstość występowania w Europie szacuje się pomiędzy 1/100 000–1/300 000 żywych urodzeń. Zespół ten, nazywany inaczej chorobą kręconych włosów, jest genetycznym defektem metabolizmu miedzi. Jakie są charakterystyczne objawy zespołu Menkesa? Jak wygląda leczenie?

  • Obfite miesiączki – co mogą oznaczać?

    O nadmiernym krwawieniu miesiączkowym mogą świadczyć np. konieczność częstszej zmiany podpasek lub tamponów czy też obecność dużych skrzepów krwi. Co zrobić, gdy miesiączka jest bardzo obfita?

  • Spodziectwo – czym jest? Przyczyny i objawy

    Spodziectwo (ang. hypospadias) jest wrodzoną wadą układu moczowo-płciowego dotykającą chłopców. Manifestuje się nieprawidłową lokalizacją ujścia cewki moczowej, które znajduje się na brzusznej stronie prącia. Spodziectwo leczone jest operacyjnie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij