Artrodeza – wskazania, przebieg, powikłania po zabiegu usztywnienia stawu
Mateusz Burak

Artrodeza – wskazania, przebieg, powikłania po zabiegu usztywnienia stawu

Artrodeza (usztywnienie stawu) to metoda chirurgicznego leczenia zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów kończyn dolnych i górnych. Polega na usunięciu resztek chrząstki stawowej i zespoleniu kości. Dla pacjenta oznacza utratę ruchomości w stawie, jednak w określonych sytuacjach, gdy inne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, jest to jedyna metoda, aby pozbyć się przewlekłego bólu. Jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu artrodezy?

Czym jest artrodeza?

Artrodeza jest rodzajem interwencji chirurgicznej, inna jej nazwa to fuzja stawów. Celem zabiegu jest przede wszystkim trwałe utrzymanie stawu w określonej pozycji, ustawieniu oraz umożliwienie jego wzrostu także w kierunku poprzecznym. Mimo, że oznacza to w rezultacie utratę ruchomości, to paradoksalnie może stanowić najlepsze rozwiązanie, szczególnie w przypadku przewlekłych dolegliwości bólowych o olbrzymim nasileniu, jakie towarzyszą chorobom o podłożu reumatycznym czy deformacjom stóp. 

Zwykle artrodeza to ostateczność. Oznacza to, że zostaje rozważana w momencie, kiedy wykazany zostaje brak skuteczności dotychczasowych sposobów postępowania w postaci leczenia farmakologicznego, fizjoterapii czy zaopatrzenia ortopedycznego. 

Artrodeza – wskazania

Wśród najczęściej wymienianych wskazań do artrodezy wymienia się przede wszystkim:

  • wady architektury stopy o słabej podatności na korekcję metodami zachowawczymi,
  • deformacje oraz zniekształcenia towarzyszące chorobom zwyrodnieniowym,
  • stany pourazowe,
  • artropatię Charcota w przebiegu hiperglikemii,
  • zniekształcenie w postaci stopy końsko-szpotawej u osób dorosłych,
  • choroby zwyrodnieniowe stawów rąk,
  • nieudaną alloplastykę stawu kolanowego,
  • postseptyczne zapalenie stawów z ostrą infekcją.

Wskazania do artrodezy w niektórych przypadkach są ograniczone. Dzieje się tak ze względu na dostępność osteotomii, endoprotezoplastyki czy innych alternatywnych metod. Do najważniejszych przeciwwskazań zalicza się: dużą utratę masy kostnej, amputację po stronie przeciwnej oraz obustronną chorobę bioder, kolan, stawów skokowych, zaburzenia krzepnięcia krwi, otyłość oraz grupę przeciwwskazań określanych jako anestezjologiczne. 

Powiązane produkty

Artrodeza – jak przebiega zabieg?

Na przykładzie artrodezy stawu skokowego można opisać zabieg następująco. Po pierwsze zadaniem operatora jest wytworzenie loży kostnej za pomocą przyrządu o nazwie łyżeczka kostna. Bardzo często także w strukturze samej kości wykonuje się niewielkie otwory, których celem jest lepsze gojenie. Następnie istotne jest, aby staw poddawany zabiegowi został w sposób optymalny ustawiony we właściwej pozycji. Ostatnim etapem jest usztywnienie. Dokonuje się go, wykorzystując tytanowe śruby. Po umieszczeniu w kościach goleni odpowiednio – bocznie, środkowo i od tyłu, zapewnia się pożądany nacisk. Dzięki takiej procedurze zyskuje się pożądane, trwałe unieruchomienie stawu. 

Artrodeza może dotyczyć także nadgarstka, palucha, palca ręki, stawu Lisfranca, kręgosłupa. Często można napotkać zalecenie lekarskie w postaci artrodezy skokowo-piętowej. 

Artrodeza – rehabilitacja po zabiegu

Usztywnienie stawu w przebiegu opisywanego zabiegu wymaga odpowiednich działań bezpośrednio po nim. Mowa tutaj o odpowiednio dopasowanej, systematycznej rehabilitacji. Istotne jest, czy zabieg był wykonywany artroskopowo, czy też metodą otwartą. Istnieje bowiem prosta zależność: im bardziej inwazyjna procedura, tym dłuższe gojenie i okres powrotu do pełnej sprawności. 

Po artrodezie ważna jest praca zarówno na tkankach miękkich, jak i w obrębie struktur kostnych. Dlatego zaleca się terapię manualną, mobilizacje okolicznych stawów, tkanek. Istotna w procesie przywracania sprawności jest także praca z blizną, jej mobilizacja, dbanie o właściwe gojenie, elastyczność. Pozwala to unikną restrykcji mięśniowo-powięziowych i szybciej przywrócić pełną mobilność pacjenta. Stosuje się też zabiegi wspomagające gojenie i regenerację, jak chociażby laseroterapia czy ekspozycja na pole magnetyczne. Ten ostatni zabieg dodatkowo sprzyja pojawianiu się pożądanego zrostu kostnego. W przypadku obrzęków i wspomnianych blizn sprawdzi się także stosowanie kinesiotapingu. Ćwiczenia izometryczne poszczególnych partii mięśni, jak pośladki, brzuch, trening stabilizacyjny oraz reedukacja czynności kończyn poddanych zabiegowi także są wskazane po artrodezie.

Dowiedz się więcej, na czym polegają ćwiczenia izometryczne

Artrodeza – powikłania

Jak każdy zabieg i ingerencja w ciało człowieka, artrodeza może przynieść niepożądane skutki oraz groźne powikłania. Wśród najczęściej wymienianych implikacji zabiegowych znajduje się znaczna progresję deformacji, co może wynikać z wielu czynników jak przebieg samej operacji. Poza tym wiele mówi się o utrudnionym procesie gojenia tkanek miękkich, słabym zroście kostnym lub nawet jego braku. Bardzo często taka sytuacja ma miejsce u palaczy tytoniu. Dlatego lekarz już na wstępie informuje, że palenie powinno zostać rzucone jeszcze na długo przed podejście do procedury chirurgicznej. Zrost kostny może także wystąpić w miejscu niepożądanym. 

Oczywistym jest utrata ruchomości ze względu na zastosowane usztywnienie. Taki mechanizm niejako zmusza sąsiednie stawy do intensywniejszej pracy. To z kolei w perspektywie czasu może doprowadzić do nadmiernej i przedwczesnej eksploatacji wymienionych elementów narządu ruchu. 

Artrodeza – okres powrotu do optymalnej sprawności 

Po zabiegu artrodezy rekonwalescencja może trwać od kilkunastu tygodni do nawet kilku miesięcy. Trwałe zespolenie dwóch sąsiadujących kości sprawia, że utracona zostaje ruchomość, jednakże ból ulega złagodzeniu. Niejednokrotnie do optymalizacji procesu gojenia wymagane są dodatkowe zabiegi oraz procedury chirurgiczne. Przykładem może być kilkukrotny przeszczep kości. 

Ze względu na trwałe, nieodwracalne zniesienie ruchomości w stawie przed zastosowaniem artrodezy należy się dokładnie zastanowić. Lekarz powinien rozważyć możliwość wszystkich mniej inwazyjnych procedur oraz środków. Dopiero w ostateczności, przy braku skuteczności zachowawczych form leczenia oraz wyczerpaniu alternatyw, należy rozważać artrodezę. 

  1. Abd-Ella M. M., Galhoum A., Abdelrahman A. F., Walther M., Management of nonunited talar fractures with avascular necrosis by resection of necrotic bone, bone grafting, and fusion with an intramedullary nail, „Foot Ankle Int.” 2017, nr 38, s. 879–884.
  2. Fourman M. S., Borst E. W., Bogner E. i in., Recombinant human BMP-2 increases the incidence and rate of healing in complex ankle arthrodesis, „Clin Orthop Relat Res.” 2014, nr 472, s. 732–739.
  3. Holm J. L., Laxson S. E., Schuberth J. M., Primary subtalar joint arthrodesis for comminuted fractures of the calcaneus, „J Foot Ankle Surg.” 2015, nr 54, s. 61–65.
  4. Rearick T., Charlton T. P., Thordarson D., Effectiveness and complications associated with recombinant human bone morphogenetic protein-2 augmentation of foot and ankle fusions and fracture nonunions, „Foot Ankle Int.” 2014, nr 35, s. 783–788.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białej i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle pojawiają się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50–60 roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, jak i na owłosionej skórze głowy, a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się, że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij