Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów
Mateusz Burak

Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

Zwyrodnienie stawów jest nazywane chorobą cywilizacyjną, należy bowiem do najczęściej diagnozowanych schorzeń przewlekłych, zwłaszcza wśród seniorów. Objawia się bólem stawów, sztywnością, ograniczeniem ruchomości, trzeszczeniami w stawie. Prowadzi do obniżenia komfortu życia, a nawet do niepełnosprawności. 

Choroba zwyrodnienia stawów – czym jest? 

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest przewlekłym procesem zapalnym, w którym wydzielana jest nadmierna ilość cytokin prozapalnych i enzymów proteolitycznych. Charakteryzują go zmiany degeneracyjne w strukturze chrząstki stawowej, a także pozostałych elementów stawu – ścięgien, więzadeł, błony maziowej, kości.

Następstwem takiego stanu jest zwiększenie tarcia powierzchni kostnych. Schorzenie najczęściej dotyczy stawów kolanowych, połączeń kręgosłupa oraz stawów w obrębie stóp i rąk. Ze względu na przewlekły charakter choroby, ból stawu towarzyszy pacjentowi przez bardzo długi czas z okresami zaostrzeń i remisji.

Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i leczenia zwyrodnienia kręgosłupa.

Zwyrodnienie stawów – przyczyny. Czynniki ryzyka osteoartrozy 

Przyczyn zwyrodnienia stawów może być wiele. Najczęściej trudno wyizolować jedną z nich lub ustalić procentowy udział poszczególnych. W licznych badaniach naukowych opisuje się podział na czynniki modyfikowalne i niemodyfikowalne. Wśród tych pierwszych wymienia się: otyłość, upośledzoną architekturę stawów, uprawianie różnego rodzaju sportów, zwłaszcza wyczynowo, wykonywanie określonej pracy (stojącej, siedzącej), brak dostatecznej ilości aktywności fizycznej. Do tych drugich zaliczmy: wiek (zwyrodnienie stawów dotyka około 85% osób w wieku 75-79 lat), płeć żeńska oraz wpływ uwarunkowań genetycznych.

Przyczyną występowania zwyrodnienia stawów mogą być również choroby ogólnoustrojowe, takie jak cukrzyca, dna moczanowa czy reumatoidalne zapalenie stawów.

Choroba zwyrodnienia stawów – objawy

Opisywana choroba stawów może generować bardzo różne dolegliwości. W zależności od lokalizacji zmian, okresu choroby, czasu jej trwania można wyróżnić następujące symptomy:

  • bóle stawów,
  • sztywność stawową, która utrudnia poruszanie się,
  • epizody nasilenia i redukcji intensywności objawów mogą korelować z okresami wzmożonej aktywności fizycznej, zmianami pogody,
  • tkliwość oraz obrzęk okolicy stawów,
  • guzkowate zgrubienia wokół połączeń stawowych,
  • strzelanie w stawach podczas ruchu,
  • ograniczenie zakresu ruchomości w stawach,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • mogą pojawiać się stany gorączkowe.

Najczęściej mamy do czynienia z chorobą zwyrodnieniową stawów rąk, stawów biodrowych i stawów kolanowych. 

Choroba zwyrodnienia stawów – diagnostyka

Choroba stawów jest diagnozowana w oparciu o badania obrazowe i badania laboratoryjne. Zazwyczaj te pierwsze już w wystarczającej mierze pozwalają potwierdzić obecność schorzenia.

Zdjęcie rentgenowskie uwidacznia zmiany w postaci zwężenia szpary stawowej, nadżerek oraz wyrośli kostnych (osteofitów).

Niekiedy zleca się punkcję płynu, który zgromadził się w obrębie stawu, rzadziej wykonuje się badania takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Badania laboratoryjne mogą wskazywać na podwyższenie wskaźników stanu zapalnego jak OB – odczyn Biernackiego czy CRP – białko ostrej fazy. 

Zwyrodnienie stawów – leczenie

Istnieje kilka metod leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. Uwzględniając obecność wymienionych czynników ryzyka, należy zmodyfikować te, na które mamy wpływ. Mowa tutaj o redukcji masy ciała, zmianie diety, zaprzestaniu palenia tytoniu i picia alkoholu. Ważne jest też, aby zmienić lub zmodyfikować stanowisko pracy oraz zmniejszyć obciążenia podczas uprawianej dotychczas aktywności fizycznej.

Osteoartroza – leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze to edukacja pacjenta, działania z zakresu fizjoterapii oraz stosowanie zaopatrzenia ortopedycznego. Obejmuje ono również wspomniane już modyfikacje dotyczące dotychczasowego stylu życia. Warto pamiętać też o stosowaniu witamin na stawy i wzmocnienie mięśni.

Zwyrodnienie stawów – leczenie farmakologiczne

Terapia farmakologiczna w przypadku zwyrodnienia stawów obejmuje podawanie leków przeciwbólowych, które pozwalają złagodzić objawy szczególnie w czasie zaostrzeń. Podstawą jest stosowanie paracetamolu lub środków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (są to leki bez recepty na zwyrodnienie stawów). Zewnętrznie stosuje się maści i żele chłodzące bądź rozgrzewające.

W niektórych przypadkach podaje się bezpośrednio do wnętrza stawu steroidy oraz kwas hialuronowy w postaci iniekcji. W ramach wspomagania odbudowy chrząstki stawowej rekomenduje się zażywanie preparatów zawierających siarczan glukozaminy. W sytuacji, kiedy schorzenie jest mocno zaawansowane, a dolegliwości bardzo silne, rekomenduje się stosowanie środków opioidowych. 

Choroba zwyrodnieniowa stawów – leczenie chirurgiczne

Zwyrodnienie stawu biodrowego czy kolanowego niekiedy wymaga zastosowania leczenia chirurgicznego. U osób młodych wykonuje się osteotomię, czyli zabieg rekonstruujący kości i stawy, a u starszych pacjentów i w przypadku zaawansowanych zmian przeprowadza się endoprotezoplastykę (alloplastykę stawu). Niekiedy stosuje się całkowite usztywnienie stawu, czyli tzw. artrodezę. Jest to metoda, która zupełnie znosi ruchomość, ale niweluje ból. 

Zwyrodnienie stawów – fizjoterapia

Jak zatrzymać zwyrodnienie stawów? Wyleczenie zmian jest niemożliwe – można je opóźnić lub starać się zatrzymać proces degeneracji, stosując odpowiednie metody leczenia. Fizjoterapia oferuje gamę zabiegów, które mogą się do tego przyczynić. W zależności od fazy schorzenia, można stosować różne sposoby walce z osteoartrozą. Są to: krioterapia miejscowa i ogólnoustrojowa, ekspozycja na pole magnetyczne, laseroterapia, kąpiele wirowe, zawijania borowinowe, kąpiele siarkowe, zabiegi elektroterapeutyczne, ultradźwięki. Bardzo ważne jest też stosowanie ćwiczeń izometrycznych, które mogą być wykonywane nawet w ostrej fazie schorzenia. Poza tym wykorzystuje się gimnastykę w basenie, ćwiczenia indywidulanie dobrane przez terapeutę, mobilizacje stawów, zabiegi osteopatyczne, kinesiotaping.

Choroba zwyrodnieniowa stawów – profilaktyka

Chcąc ustrzec się przed chorobą zwyrodnieniową stawów kręgosłupa czy kończyn, warto pamiętać o działaniach profilaktycznych. W tym celu należy dbać o kondycję mięśni oraz ruchomość stawów, uprawiając rekreacyjnie sport (np. nordic walking, jazdę na rowerze, pływanie). Dbanie o prawidłową masę ciała i racjonalne odżywianie (odpowiednią ilość kwasów omega-3, witaminy D, wapnia, fosforu, białka, kolagenu) to także sposoby na zmniejszenie ryzyka zachorowania na artrozę. Istotne są również ograniczenie spożywania alkoholu i unikanie palenia wyrobów tytoniowych. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij