Osteofity stawu kolanowego
Mateusz Burak

Osteofity – przyczyny, objawy, leczenie narośli kostnych

Osteofity to narośla kostne przybierające postać haczyków bądź kolców, które powstają w miejscach narażonych na przeciążenia, mikrourazy czy stany zapalne. Nie są one samodzielną jednostką chorobową, a towarzyszą, jako jeden z objawów, takim schorzeniom, jak zwyrodnienia stawów, choroby reumatyczne, wady postawy czy złamania kompresyjne. Jak rozpoznaje się osteofity?

Czym są osteofity? Dlaczego powstają?

Osteofity to wyrośla, grudki kostne. Powstają najczęściej w okolicy kręgosłupa oraz połączeń stawowych, tworzą się przede wszystkim w okolicy stawów dotkniętych chorobą zwyrodnieniową. Osteofity powodują dolegliwości bólowe oraz problemy ze sprawnym funkcjonowaniem.

Narośla kostne mogą w zasadzie występować w obrębie każdej kości, ale do typowych lokalizacji należą: struktury kostne szyi, ramienia, staw kolanowy, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, stawy krzyżowo-biodrowe, kości stóp oraz rąk. Gołym okiem są niewidoczne – można je zaobserwować na obrazie rentgenowskim. Mogą przybierać różny kształt, zazwyczaj przypominają wosk ściekający ze świecy.

Objawy osteofitów

Nie zawsze należy się spodziewać, że osteofity kości będą wywoływać objawy, w niektórych przypadkach nie powodują one żadnych dolegliwości bólowych. W sytuacji, gdy występują one w okolicy połączeń stawowych odcinka szyjnego, piersiowego, dolnej części pleców, a ich rozmiary i lokalizacja są niekorzystne, pojawiają się symptomy w postaci:

  • nerwobóli wywołanych uciskiem, kompresją na struktury nerwowe,
  • drętwienia, mrowienia kończyn,
  • dolegliwości bólowych nasilających się podczas ruchu,
  • ograniczenia zakresu ruchomości w zajętych stawach,
  • zmniejszenia siły mięśniowej,
  • lokalnych dysfunkcji w postaci kontuzji ścięgien, mięśni i więzadeł.

Do najczęściej występujących urazów z udziałem narośli kostnych należą: dysfunkcja stożka rotatorów, zapalenie stawów kolanowych, zapalenie stawów biodrowych. Do wyjątkowo uciążliwych sytuacji mogą należeć osteofity palucha. Takie zmiany są bolesne i generują dolegliwości praktycznie podczas każdego kroku. Chód staje się wyjątkowo trudny, a poruszanie w zmienionych warunkach jest wyzwaniem.

Osteofity w obrębie kręgosłupa

Osteofity w obrębie kręgosłupa przybierają kształt dziobów papuzich lub ściekającej stearyny. Najczęściej osteofity powstają na krawędziach trzonów oraz w miejscach o największej mobilności.

Mogą generować silny ból oraz inne nieprzyjemne dolegliwości. Upośledzają zakres ruchu i w zasadzie nie ma możliwości ich przyczynowego leczenia zachowawczego. W zaawansowanych przypadkach stosuje się interwencje chirurgiczne. 

Osteofity w obrębie stawu biodrowego i krzyżowo-biodrowego

Narośla kostne na stawach to także bardzo częste zjawisko towarzyszące chorobom zwyrodnieniowym. Staw biodrowy, a w zasadzie jego chrzęstno-kostna granica, to miejsce powstawania osteofitów. Taki stan towarzyszy zwykle koksartrozie, czyli chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Dodatkowymi objawami tego schorzenia są także: ograniczenia zakresu ruchomości, a w szczególności rotacji oraz osłabienie siły mięśniowej i dolegliwości bólowe biodra.

Osteofity w obrębie stawu kolanowego

Równie częstą lokalizacją osteofitów jest staw kolanowy, a gonartroza dodatkowo sprzyja ich powstawaniu. Widoczne zwężenie szpary stawowej, zmiany degeneracyjne wywołane długotrwałym obciążeniem, nawarstwiającymi się mikrourazami sprzyjają opisywanej osteofitozie. W rezultacie dochodzi do upośledzenia wykonywania czynności, takich jak szybkie, dynamiczne zmiany pozycji, wchodzenie i schodzenie po schodach. Następuje pogorszenie jakości chodu. 

Osteofity w obrębie stawów dłoni i palców (guzki Heberdena i Boucharda)

Osteofity rąk towarzyszą chorobom zwyrodnieniowym. Te zlokalizowane w stawach międzypaliczkowych dalszych określa się mianem guzków Heberdena, wyrośla w obrębie stawów międzypaliczkowych bliższych to guzki Boucharda. W obu przypadkach materiałem budulcowym tych patologicznych narośli są tkanka chrzęstna w połączeniu z tkanką kostną. Poza pojawiającymi się odczynami zapalnymi w okresach zaostrzeń choroby, można spodziewać się także ograniczenia zakresu ruchomości oraz dużych deformacji powodujących defekt estetyczny. 

Powiązane produkty

Osteofity – leczenie i rehabilitacja

Czy osteofity to nowotwór? Nie są to zmiany nowotworowe i nie podlegają takiemu procesowi. Z pomocą badań obrazowych można to zróżnicować. Leczenie w zasadzie sprowadza się do podawania farmaceutyków opóźniających postęp schorzenia i zmniejszających odczyn zapalny. Zaleca się zmniejszenie eksploatacji elementu narządu ruchu, w obrębie którego występuje osteofitoza. Miejscowo stosuje się także maści i żele łagodzące. W przypadku dużej uporczywości i narastania zmian jedynym sposobem jest operacja chirurgiczna, która pomaga usunąć wyrośla z powierzchni kostnych.

Rehabilitację w przypadku osteofitozy cechuje działanie objawowe, nie istnieje interwencja, która mogłaby wpłynąć bezpośrednio na rozmiary osteofitów. Stosuje się zabiegi o działaniu przeciwzapalnym i opóźniającym postęp niekorzystnych zmian. Wśród nich można wyróżnić procedury wykorzystujące ciekły azot, światło laserowe, elektroterapię, ultradźwięki. Rekomendowane są ćwiczenia i aktywności, których zadaniem jest odciążenie i poprawa mobilności segmentów ciała objętych dysfunkcją. 

Osteofity – profilaktyka

W celach profilaktycznych zaleca się zaprzestanie spożycia alkoholu i palenia wyrobów tytoniowych. Ważne jest, aby stosować odpowiednio zbilansowaną dietę, która pozwoli utrzymać masę ciała na odpowiednim poziomie. Należy unikać nadmiernego obciążania stawów, przeciążeń podczas pracy, kontuzji i urazów sportowych. Takie sytuacje sprzyjają przedwczesnej eksploatacji narządu ruchu oraz pojawianiu się zmian zwyrodnieniowych oraz osteofitów.

Regularne uprawianie rekreacji w postaci chodzenia z kijkami czy pływania będą sprzyjały odciążaniu kręgosłupa oraz połączeń stawowych. Wśród domowych sposobów wyróżnia się stosowanie ziół na osteofity, np. naparu z jeżówki o działaniu przeciwzapalnym. Przygotowując potrawy, warto uwzględnić dużą ilość kurkumy. Według badań ona również posiada korzystne właściwości zdrowotne. 

  1. Markhardt B. K., Chang E. Y., Hypointense signal lesions of the articular cartilage: a review of current concepts, „Clin Imaging” 2014, nr 38, s. 785–791.
  2. Roemer F. W., Guermazi A., Niu J. i in., Prevalence of magnetic resonance imaging-defined atrophic and hypertrophic phenotypes of knee osteoarthritis in a population-based cohort, „Arthritis Rheum” 2012, nr 64, s. 429–437.
  3. Liu Y., Hou R., Yin R., Yin W., Correlation of bone morphogenetic protein-2 levels in serum and synovial fluid with disease severity of knee osteoarthritis, „Med Sci Monit” 2015, nr 21, s. 363–370.
  4. Lieberthal J., Sambamurthy N., Scanzello C. R., Inflammation in joint injury and post-traumatic osteoarthritis, „Osteoarthritis Cartilage” 2015, 23, s. 1825–1834.
  5. Katsuragi J., Sasho T., Yamaguchi S. i in., Hidden osteophyte formation on plain X-ray is the predictive factor for development of knee osteoarthritis after 48 months: data from the Osteoarthritis Initiative, „Osteoarthritis Cartilage” 2015, nr 23, s. 383–390.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij