Pacjentka z gonartrozą trzyma się za staw kolanowy, lekarz ogląda RTG kolana
Mateusz Burak

Gonartroza – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zwyrodnienie stawu kolanowego

Gonartroza to inaczej zwyrodnienie stawu kolanowego. Charakteryzuje się występowaniem zmian degeneracyjnych chrząstki stawowej, uszkodzeń błony maziowej oraz obecnością zwiększonej ilości płynu wewnątrz stawu. Dotyczy zwłaszcza osób starszych. Prowadzi do szybkiej eksploatacji kolana i powoduje ból podczas najprostszych czynności, takich jak wchodzenie i schodzenie po schodach, chodzenie, wstawanie z niskich pozycji. 

Goanartroza – przyczyny

Zwyrodnienie kolana zostaje zapoczątkowane przez wzrost syntezy kolagenu. Jest to spowodowane wzmożoną aktywnością procesów naprawczych z udziałem komórek zwanych chondrocytami. W konsekwencji zostaje zaburzona równowaga pomiędzy procesem syntezy i procesem niszczenia chrząstki stawowej – w większości przypadków gonartroza to wynik opisywanego zużycia, degeneracji chrząstki.

U osób młodych zwyrodnienie stawu kolanowego może być rezultatem nagromadzonych mikrourazów, przedwczesnego zużycia i predyspozycji genetycznych.

Poza tym wśród czynników predysponujących do gonartrozy znajdują się: otyłość, przebyte urazy, wykonywanie pracy w pozycji wymuszonej. Niekiedy brak jest uchwytnej przyczyny zwyrodnienia kolana, wówczas mówi się o gonartrozie idiopatycznej. 

Goanartroza – objawy zwyrodnienia stawu kolanowego

Niekiedy początkowe stadia zwyrodnienia kolana mogą być bezobjawowe. Wraz z rozwojem choroby dochodzi do pojawiania się objawów w postaci:

  • bólu kolana,
  • ograniczenia zakresu ruchomości,
  • obrzęku stawu,
  • trudności z chodzeniem po schodach, bieganiem czy dynamiczną zmianą pozycji,
  • osłabienia siły mięśni kolan,
  • trzeszczenia, przeskakiwania i chrobotania w stawie podczas ruchu.

Warto zaznaczyć, że intensywność objawów gonartrozy jest uzależniona od zaawansowania schorzenia.

Powiązane produkty

Goanartroza – diagnostyka

Diagnostyka przy podejrzeniu zwyrodnienia stawu kolanowego rozpoczyna się od przeprowadzenia szczegółowego wywiadu z pacjentem w celu zidentyfikowania potencjalnej przyczyny schorzenia. Taki sposób postępowania jest także pomocny w diagnostyce różnicowej – przy wykluczeniu lub potwierdzeniu innych chorób o podobnej symptomatologii. Następnie specjalista dokonuje badania przedmiotowego. Stosując szereg testów klinicznych, stara się uzyskać informację na temat mobilności, stabilności oraz ewentualnych nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem pozostałych struktur stawowych.

W dalszej kolejności diagnostyka zwyrodnienia stawów kolanowych obejmuje obrazowanie. Wykorzystuje się tutaj zdjęcia rentgenowskie, ultrasonografię, rezonans magnetyczny kolana. Powszechnie wykorzystywana przez specjalistów jest także 5-stopniowa skala Kellgren-Lawrence, która pomaga sklasyfikować uszkodzenia zgodnie z poziomem zaawansowania. 

Goanartroza – leczenie

Leczenie gonartrozy obejmuje postępowanie wielotorowe. Jest to połączenie farmakoterapii, rehabilitacji i interwencji chirurgicznych. Najnowsze metody leczenia zwyrodnienia stawu kolanowego to terapia komórkami macierzystymi oraz stosowanie zaawansowanych endoprotez o niezwykle dużej żywotności z niską klasą ścieralności.

Gonartroza – leczenie zachowawcze

Postępowanie zachowawcze w przypadku zwyrodnienia stawu kolanowego polega na odciążeniu stawu i rezygnacji z uprawiania sportu wiążącego się z dużym ryzykiem doznania kontuzji. Rekomenduje się redukcję masy ciała (w przypadku nadwagi i otyłości) oraz eliminację wszelkich czynników mogących przyspieszyć zmiany degeneracyjne w stawie. 

Goanartroza – leczenie farmakologiczne

Podstawą leczenia jest stosowanie środków farmakologicznych. Wykorzystuje się leki o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. W niektórych przypadkach stosuje się iniekcje dostawowe z kortykosteroidów, kwasu hialuronowego czy bogatopłytkowego osocza. Poleca się także suplementację środków wspomagających odbudowę chrząstki w postaci siarczanu chondroityny oraz innych produktów bogatych w siarkę.

Goanartroza – endoproteza kolana

Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe w kolanie czy obustronna gonartroza często wymuszają zabieg operacyjny, dyskwalifikując z możliwości skutecznego leczenia w formie zachowawczej. Najczęstszą, skuteczną interwencją jest całkowita alloplastyka stawu. Polega to na wszczepieniu nowego, sztucznego stawu. Innym rodzajem interwencji jest artroskopia pozwalająca na częściową naprawę uszkodzonych struktur. Nie w każdym przypadku jest to jednak możliwe. 

Dowiedz się więcej na temat wskazań do endoprotezoplastyki kolana i przebiegu zabiegu.

Zwyrodnienie stawu kolanowego – leczenie domowe (okłady, maści, napary, suplementy, aktywność fizyczna)

Leczenie domowe stawu zwyrodnienia stawu kolanowego również daje kilka możliwości. Nie można jednak kontynuować go bez zaczerpnięcia porady specjalisty.

Wśród babcinych sposobów na ból kolana, który może zmniejszyć obrzęk stawu kolanowego i złagodzić pozostałe cechy stanu zapalnego może okazać się okład z liści młodej kapusty. Należy dokładnie obłożyć nią powierzchnię kolana i pozostawić na kilkadziesiąt minut. Dobrze sprawdzi się również kąpiel w wodzie z dodatkiem soli Epsom, która wykazuje działania łagodzące. Powszechnie stosuje też się żele zawierające żywokost oraz okłady z samego żywokostu. Znane są przeciwzapalne właściwości kurkumy, ciemnej czekolady oraz rośliny o nazwie echinacea. Uwzględnienie ich w jadłospisie może pomóc złagodzić doskwierające objawy. 

Goanartroza – rehabilitacja przy zmianach zwyrodnieniowych w kolanie

Rehabilitacja w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego jest bardzo ważna, ponieważ ma kluczowe znaczenie w odbudowie funkcji kolana i redukcji dolegliwości bólowych. Fizjoterapia wykorzystywana jest nie tylko jako forma postępowania zachowawczego, ale także po interwencjach chirurgicznych w ramach rekonwalescencji i w celu szybszego powrotu do pełnej sprawności. Stosuje się zabiegi o działaniu przeciwzapalnym w postaci schładzania ciekłym azotem, laseroterapii czy oddziaływania polem magnetycznym.

Inną opcją jest elektrostymulacja funkcjonalna. Wykorzystuje się ją głównie po to, aby wyrównać istniejący dysbalans mięśniowy. W ten sposób stymuluje się mięśnie, które na skutek przyjmowania postawy adaptacyjnej, ulegają stopniowemu osłabieniu i zanikowi. Dodatkowo można wykorzystywać elektroterapię, używając prądów TENS, które wykazują działanie przeciwbólowe. 

Niekiedy zaleca się także wsparcie, umożliwiające odciążenie w postaci ortezy na zwyrodnienie stawu kolanowego. Na odciążenie pozwalają również terapia w basenie czy Nordic Walking. Bardzo często pacjenci pytają o możliwość jazdy na rowerze. Generalnie jest to aktywność, która obciąża stawy kolanowe, ale przy długim, forsującym wysiłku. Rozsądna jazda po równym terenie w wolnym tempie, nie powinna przyczynić się do pogłębienia objawów gonartrozy. 

Zwyrodnienie stawu kolanowego – ćwiczenia

Ćwiczenia na zwyrodnienie stawu kolanowego można wykonywać samodzielnie w domu, pomogą one złagodzić dolegliwości związane z gonartrozą. Przykłady:

  1. Pozycja: stanie bokiem do ściany. Jedna kończyna dolna ugięta w stawie kolanowym i przytrzymywana ręką w okolicy stawu skokowego. Kończyna górna przeciwna oparta o ścianę. Ruch: polega na przyciąganiu pięty do pośladka. Doprowadza to do rozciągania mięśnia czworogłowego uda. Rozciąganie należy kontynuować kilka minut. 
  2. Pozycja: leżenie tyłem, kończyna dolna ćwicząca wyprostowana. Przeciwna kończyna zgięta w stawie kolanowym i biodrowym. Stopa na podłożu. Ręce wzdłuż tułowia. Ruch: polega na wciskaniu pięty w podłoże przez 3-5 sekund, napinając mięśnie uda. Pozwala to na poprawę stabilizacji stawu kolanowego. Ćwiczenie wykonujemy w 2 seriach po 10 powtórzeń.
  3. Pozycja: stanie tyłem do ściany. Pod kolanami zwinięty ręcznik, który umieszczamy między ścianą a ciałem pacjenta. Ruch: polega na jednoczesnym prostowaniu obydwu kolan, dociskając wałek do ściany. Jednorazowo napięcie należy utrzymać 5-6 sekund. Ćwiczenie wykonujemy 10 razy.
  4. Pozycja: stanie przodem do stolika lub biurka. Ręce delikatnie oparte na jego powierzchni. Ruch: polega na wspinaniu na palce i utrzymaniu pozycji skrajnej przez 3-4 sekundy. Ćwiczenie wykonujemy w 2 seriach po 10 powtórzeń. 
  5. Regularne wykonywanie ćwiczeń po konsultacji z terapeutą może pełnić funkcję profilaktyczną oraz leczenia zachowawczego zwyrodnienia stawu kolanowego. 
  1. Mehrotra C., Remington P. L., Naimi T. S. i in., Trends in total knee replacement surgeries and implications for public health, 1990–2000, „Public Health Rep.” 2005, nr 120, s. 278–282.
  2. Blagojevic M., Jinks C., Jeffery A. i in., Risk factors for onset of osteoarthritis of the knee in older adults: a systematic review and meta-analysis, „Osteoarthritis Cartilage” 2010, nr 18, s. 24–33.
  3. McWilliams D. F., Leeb B. F., Muthuri S. F. i in., Occupational risk factors for osteoarthritis of the knee: a meta-analysis, „Osteoarthritis Cartilage.” 2011, nr 91, s. 829–839.
  4. Fransen M., Agaliotis M., Bridgett L. i in., Hip and knee pain: role of occupational factors, „Best Pract Res Clin Rheumatol.” 2011, nr 25, s. 81–101.
  5. Silverwood V., Blagojevic-Bucknall M., Jinks C. i in., Current evidence on risk factors for knee osteoarthritis in older adults: a systematic review and meta-analysis, „Osteoarthritis Cartilage” 2015, nr 23, s. 507–515.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij