Woda utleniona – czy należy przemywać nią rany?
Joanna Orzeł

Woda utleniona – czy należy przemywać nią rany?

Dla większości z nas woda utleniona to preparat, którego należy użyć do odkażenia rany oraz jej późniejszej pielęgnacji. Czy jednak jest to prawidłowe postępowanie? Dlaczego podczas kontaktu rany z wodą utlenioną powstaje piana? Jakie inne zastosowania może mieć ten preparat? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym artykule.

Czym jest woda utleniona?

Z chemicznego punktu widzenia jest to 3-procentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru. Nadtlenek wodoru jest natomiast związkiem chemicznym o silnych właściwościach utleniających. Oznacza to, że może wchodzić w reakcję z wieloma związkami chemicznymi, między innymi z budulcami organizmów, jak białka czy składniki błon komórkowych, powodując ich degradację. Stąd wynikają antyseptyczne (odkażające skórę, błony śluzowe czy rany) właściwości nadtlenku wodoru.

Co ciekawe, nadtlenek wodoru jest produkowany przez organizm człowieka w wielu szlakach metabolicznych. Jednak ze względu na jego potencjalnie toksyczny wpływ na struktury komórkowe magazynowany jest w specjalnych organellach komórkowych – peroksysomach. Znajduje się w nich enzym – katalaza – którego funkcją jest rozkład nadtlenku wodoru na nieszkodliwe składniki: tlen i wodę.

Skąd bierze się piana?

Zawarty w wodzie utlenionej nadtlenek wodoru degraduje lipidy, które budują otoczki komórek (i organelli komórkowych) naszego ciała – błony komórkowe. Komórki o przerwanych błonach uwalniają na zewnątrz zawarte w nich substancje, między innymi katalazę. Enzym wchodzi w reakcję z nadtlenkiem wodoru, generując tlen. Wydzielający się gaz powoduje powstawanie piany na powierzchni rany. Jeżeli natomiast polejemy nienaruszony fragment skóry wodą utlenioną, nie zaobserwujemy charakterystycznego efektu, ponieważ zawartość peroksysomów (a co za tym idzie katalazy) w martwych komórkach naskórka jest niższa.   

Czy przemywanie ran wodą utlenioną jest wskazane?

Antyseptyczne właściwości nadtlenku wodoru wskazują na zasadne stosowanie tego preparatu na zranione miejsca. Dodatkowo wydzielający się gaz może pomóc w mechanicznym oczyszczeniu zranionego fragmentu skóry. Jednak badania wykazują, że systematyczne stosowanie wody utlenionej do przemywania gojącej się rany może spowolnić proces gojenia.

Niezaprzeczalnym jest, że w wyniku działania nadtlenku wodoru zabijane są drobnoustroje będące przyczyną zakażeń. Jednak jego nieselektywne działanie powoduje, że oprócz niepożądanych mikroorganizmów zabijane są również komórki naszego organizmu niezbędne do tego, żeby ranę oczyścić, zasklepić czy zagoić.

Czym zastąpić wodę utlenioną?

Polskie Towarzystwo Leczenia Ran zaleca, aby rany odkażać preparatami antyseptycznymi o silniejszych właściwościach niż te oferowane przez wodę utlenioną. Rekomendowane są te zawierające mieszaninę substancji czynnych o nazwach oktanicyna i fenoksyetanol lub jod. Pierwszy z preparatów jest bezbarwny i umożliwia obserwowanie rany podczas gojenia. Preparaty zawierające jod wykazują zdolność do barwienia skóry na kolor żółtobrązowy, co może utrudniać kontrolę procesu gojenia. Dodatkowo pacjenci stosujący preparaty zawierające jod nie powinni używać opatrunków zawierających srebro, gdyż może ono wchodzić w reakcję z jodem, tworząc jodek srebra. Również pacjenci dotknięci schorzeniami tarczycy powinni wystrzegać się stosowania jodu.

Sprawdź preparaty przyśpieszające gojenie się ran.

Jeżeli nie mamy pod ręką jednego z tych preparatów, skaleczenia możemy przemyć roztworem soli fizjologicznej (0,9% izotoniczny roztwór chlorku sodu w wodzie oczyszczonej) – jest to sposób rekomendowany w wielu podręcznikach skierowanych do studentów studiów medycznych, czystą wodą z kranu lub wodą z mydłem. Przemywanie z użyciem soli fizjologicznej powinno być przeprowadzone pod ciśnieniem (np. z wykorzystaniem strzykawki pozbawionej igły). Oczywiście zastosowanie wody utlenionej jest dopuszczalne, jednak nie powinna być ona stosowana do codziennej pielęgnacji ran.

Inne zastosowania wody utlenionej

W medycynie konwencjonalnej – oprócz zastosowania do przemywania ran – woda utleniona bywa używana do odkażania, płukania jamy ustnej czy płukania gardła. Należy jednak taką terapię stosować doraźnie, gdyż długotrwałe używanie roztworu nadtlenku wodoru może podrażniać błony śluzowe.

Innym zastosowaniem wody utlenione jest wybielanie zębów. Nadtlenek wodoru jest składnikiem preparatów stosowanych w profesjonalnych gabinetach dentystycznych, jak również wybielających past do zębów.

3% roztwór nadtlenku wodoru w połączeniu z alkoholem etylowym (lub izopropylowym), glicerolem i wodą oczyszczoną znajduje też zastosowanie w produkcji żeli antybakteryjnych przeznaczonych do higieny dłoni.

Sprawdź, jak samodzielnie zrobić płyn antybakteryjny?

W medycynie niekonwencjonalnej natomiast rekomendowana jest do zwalczania chorób bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych, a nawet zmian nowotworowych. Sposób jej podania może być doustny oraz pozajelitowy. Badania prowadzone w tej tematyce nie są jednoznaczne. Wyniki uzyskane przez niektórych badaczy wskazują na spektakularne efekty terapii z użyciem nadtlenku wodoru, inne grupy naukowe wykazały, że doustne przyjmowanie wody utlenionej może wzmagać rozwój komórek nowotworowych, a nawet doprowadzić do śmierci pacjentów stosujących tego typu terapie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega przed możliwym niebezpieczeństwem stosowania roztworu nadtlenku wodoru niezgodnie z jego przeznaczeniem (np. doustnie lub dożylnie).

Woda utleniona o różnych stężeniach nadtlenku wodoru znalazła również zastosowanie w kosmetologii, kosmetyce czy fryzjerstwie. Jest składnikiem większości nowoczesnych farb do włosów. Jest stosowana nie tylko do rozjaśnienia włosów na głowie, ale również na całym ciele, np. na rękach czy nogach. Doraźnie można ją stosować do zwalczania wyprysków, jednak należy pamiętać, że jej długotrwałe używanie może doprowadzić do alergii lub podrażnień. W gospodarstwie domowym sprawdzi się do wybielania ubrań czy wywabiana plam krwi.

Zapamiętaj:

  • skaleczenia i rany należy opatrzyć, używając przeznaczonych do tego preparatów o silniejszych właściwościach bakteriobójczych niż woda utleniona;
  • zgodnie z zaleceniem Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran woda utleniona nie powinna być stosowana do długotrwałej pielęgnacji ran;
  • woda utleniona ma szerokie zastosowania w medycynie konwencjonalnej, niekonwencjonalnej czy przemyśle kosmetycznym;
  • stosowanie jakiejkolwiek terapii z użyciem wody utlenionej powinno być skonsultowane z lekarzem.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

  • Choroby nerek – przyczyny, (nie)typowe objawy, leczenie

    Choroby nerek to jedne z bardziej niejednoznacznych chorób. Dając niespecyficzne objawy, utrudniają przypisanie im właśnie do dysfunkcji nerek. Bo dlaczego ból w okolicy lędźwiowej w połączeniu z osłabieniem należy łączyć z dysfunkcją nerek? Jakie są przyczyny i objawy chorych nerek, które badania należy wykonać, aby sprawdzić, czy nerki dobrze funkcjonują i dlaczego można normalnie funkcjonować, mając tylko jedną nerkę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij