Opatrunek hydrokoloidowy – jak działa i kiedy go stosować? - portal DOZ.pl
Opatrunek hydrokoloidowy – jak działa i kiedy go stosować?
Marta Pietroń

Opatrunek hydrokoloidowy – jak działa i kiedy go stosować?

Raną nazywamy naruszenie fizjologicznej ciągłości tkanek na skutek zewnętrznych czynników chemicznych, fizycznych, mechanicznych, cieplnych lub w wyniku zabiegu chirurgicznego. Prawidłowo przeprowadzony proces gojenia rany umożliwia przywrócenie pełnej ciągłości oraz funkcjonalności uszkodzonej tkanki. Kluczowym elementem jest dobór odpowiedniego opatrunku. Jednym z nich jest nowoczesny opatrunek hydrokoloidowy stosowany w leczeniu trudno gojących się ran. 

Opatrunek hydrokoloidowy – czym jest?

W latach 60. ubiegłego wieku brytyjski lekarz George Winter zaproponował przełomową koncepcję wilgotnego leczenia ran. Wykazał, że przy odpowiednim poziomie wilgotności materiału opatrunkowego, odnawianie naskórka i tym samym proces gojenia się rany zachodzą dwukrotnie szybciej niż w przypadku stosowania tradycyjnego opatrunku. Ponadto wilgotne środowisko zapobiega wysuszaniu rany i tworzeniu się strupa, który może pozostawiać na skórze nieestetyczne blizny. Dalsze badania oraz intensywny rozwój technologii dały początek nowoczesnym formom opatrunków stosowanych w leczeniu trudno gojących się ran. 

Jednymi z nich są opatrunki hydrokoloidowe, które zapewniają wilgotne środowisko, prawidłową temperaturę oraz pH w miejscu rany. Oprócz tego są nieprzepuszczalne dla wody, jednocześnie nie zaburzając wymiany gazowej między skórą a środowiskiem zewnętrznym. Dzięki szczelnemu przyleganiu do rany (również w przypadku nierównych powierzchni), zabezpieczają ją przed zakażeniem oraz zanieczyszczeniami. 

Opatrunki hydrokoloidowe występują w postaci plastrów, pasty lub żelu, co umożliwia wykorzystanie ich w leczeniu ran o różnej wielkości i kształcie oraz ran głębokich. Plaster hydrokoloidowy składa się z dwóch warstw – wewnętrznej, pokrytej substancją samoprzylepną zawierającą karboksymetylocelulozę, pektynę i żelatynę zawieszoną w macierzy polimerowej oraz zewnętrznej, którą tworzy cienka warstwa pianki poliuretanowej umożliwiającej wymianę gazową. Stosowanie opatrunku hydrokoloidowego w postaci pasty lub żelu przy leczeniu ran głębokich wymaga dodatkowo użycia opatrunku wtórnego (plaster wodoodporny), co zapobiega wyciekaniu preparatu z rany. 

Opatrunek hydrokoloidowy – jak działa?

Wewnętrzna warstwa opatrunku pokryta hydrokoloidem w zetknięciu z wydzieliną z rany wchłania wilgoć, pęcznieje i zamienia się w miękki żel, który wiąże ze sobą wysięk oraz obumarłą skórę. Sprzyja to skutecznemu oczyszczaniu oraz idealnemu dopasowaniu się opatrunku do kształtu i wielkości rany, co zapewnia ochronę przed zanieczyszczeniami i patogenami z zewnątrz. Tworzący się żel zwiększa ciśnienie pod opatrunkiem, wpływając tym samym na zahamowanie produkcji wysięku.

Opatrunki hydrokoloidowe zapewniają ciągłą wilgotność w ranie oraz zmniejszają dolegliwości bólowe, ochraniając odsłonięte zakończenia nerwowe. Zastosowanie hydrokoloidowego opatrunku obniża pH rany (lekko kwaśny odczyn), co sprzyja zwiększonemu napływowi granulocytów wielojądrzastych (elementy układu immunologicznego) i hamuje namnażanie bakterii. Wymienione właściwości opatrunku stymulują proces angiogenezy (tworzenie naczyń krwionośnych) i proces ziarninowania, przyspieszając tym samym gojenie się rany. 

Opatrunek hydrokoloidowy – kiedy stosuje się plastry hydrokoloidowe?

Opatrunki hydrokolidowe dedykowane są dla ran z niewielkim lub umiarkowanym wysiękiem, bez oznak infekcji. Stosowane są w leczeniu:

  • oparzeń pierwszego i drugiego stopnia,
  • owrzodzenia podudzi,
  • odleżyn,
  • ran chirurgicznych zostawionych do wygojenia metodą otwartą, 
  • ran powstałych w miejscach po pobraniu przeszczepu, 
  • płytkich ran ostrych oraz otarć skóry.

Plastry hydrokoloidowe stosowane są również w leczeniu opryszczki wargowej i okolic nosa. Zapobiegają rozprzestrzenianiu się wirusa, zakażeniu rany oraz działają łagodząco na uczucie swędzenia. Plastry hydrokoloidowe na opryszczkę uniemożliwiają wytworzenie strupa, dzięki czemu nie ma ryzyka pozostawienia blizny. W aptekach dostępne są również hydrokoloidowe plastry na pęcherze i odciski, które, działając jak druga skóra, przynoszą ulgę w bólu oraz zmniejszają ucisk na skórę. 

Opatrunek hydrokoloidowy – jak nakładać i zdejmować plaster hydrokoloidowy?

Opatrunek hydrokoloidowy, w zależności od intensywności wysięku, może pozostawać na ranie maksymalnie do 7 dni. Moment zmiany opatrunku wyznacza również wielkość bąbla powstałego po pochłonięciu wysięku. Jeżeli przekracza on linię indykatora zmiany (linia nadrukowana na zewnętrznej stronie plastra) lub doszło do wycieku, należy zmienić opatrunek na nowy. 

Przed założeniem opatrunku hydrokoloidowego należy dokładnie oczyścić ranę za pomocą antyseptyków lub roztworu soli fizjologicznej (0,9% NaCl), po czym dokładnie osuszyć skórę wokół rany. Wielkość plastra powinna być dobrana w taki sposób, aby był on większy od obszaru rany o około 3 cm z każdej strony.

Następnie należy usunąć papier zabezpieczający plaster i umieścić go na skórze tak, aby środek opatrunku znajdował się nad środkiem rany. W przypadku trudnych miejsc opatrunek można dodatkowo zabezpieczyć przylepcem. 

W celu zdjęcia opatrunku hydrokoloidowego należy delikatnie unieść brzeg opatrunku i powoli odklejać wszystkie krawędzie opatrunku od skóry. Następnie delikatnie usunąć pozostałą część plastra. Hydrokoloidy, w porównaniu do tradycyjnych opatrunków, nie przyklejają się do rany, dzięki czemu ich usuwanie jest łatwiejsze i mniej bolesne. 

Opatrunek hydrokoloidowy – przeciwskazania do stosowania 

Przeciwskazaniem do stosowania opatrunku hydrokoloidowego są rany kiłowe, gruźlicze, grzybicze, rany szarpane z zakażeniem oraz niektóre owrzodzenia tętnicze. Do leczenia hydrokoloidami nie kwalifikują się również oparzenia trzeciego stopnia. 

Jeżeli w miejscu stosowania opatrunku hydrokoloidowego pojawiają się objawy stanu zapalnego – obrzęk, zaczerwienienie, uczucie nadmiernego ciepła lub uczucie pulsowania, należy niezwłocznie usunąć opatrunek i skontaktować się z lekarzem. Nie należy stosować opatrunku hydrokoloidowego w przypadku występowania nadwrażliwości na którykolwiek ze składników.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak działają glikokortykosteroidy? Czy są bezpieczne?

    Kortykosteroidy są to hormony kory nadnerczy wytwarzane w sposób naturalny w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Hormony te wykazują bardzo silne i różnorodne działania (np. przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów), które można z powodzeniem wykorzystywać w leczeniu rozmaitych chorób. Era kortykosteroidoterapii rozpoczęła się w 1951 roku, kiedy to amerykański biochemik i farmakolog Robert Burns Woodward zsyntetyzował hormon kory nadnerczy – kortyzon.

  • Łokieć tenisisty – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja zespołu nadkłykcia bocznego kości ramiennej

    Łokieć tenisisty, czyli zespół nadkłykcia bocznego kości ramiennej, to schorzenie charakteryzujące się występowaniem zmian przeciążeniowych w obrębie ścięgien mięśni prostowników nadgarstka. Łokieć tenisisty objawia się bólem w obrębie stawu łokciowego w momencie, w którym uruchomiony zostaje nadgarstek, np. podczas chwytania przedmiotów czy zaciskania pięści. Ponieważ przyczyną zespołu łokcia tenisisty są mikrourazy powstałe na skutek wykonywania powtarzalnych czynności, dotyka on często sportowców czy pracowników biurowych. Jak leczy się łokieć tenisisty?

  • Szczepionka przeciw COVID-19. Skąd wiemy, że nie będzie miała długoterminowych skutków ubocznych?

    Jednym z powodów, dla których niektóre osoby nie zaszczepiły się przeciw COVID-19, jest to, że obawiają się one niepożądanych skutków, które mogą pojawić się zaraz po iniekcji, ale też potencjalnych długoterminowych konsekwencji szczepienia. Nie ma dowodów naukowych sugerujących, że obecne szczepionki przeciwko COVID-19 spowodują trwające przez długi okres problemy w nadchodzących latach. Co na temat bezpieczeństwa szczepionek w dłuższej perspektywie mówią eksperci?

  • Jakie są objawy i sposoób leczenia raka piersi mężczyn?

    Chociaż rak piersi kojarzony jest głównie z chorobą, która dotyka kobiet, tak nie można zapominać, że gruczoł sutkowy występuje również u mężczyzn, którzy stanowią 1% wszystkich zdiagnozowanych przypadków raków sutka. Średnio ⅕ z nich nie wygrywa walki z chorobą, której objawy są często ignorowane albo niekojarzone z rakiem piersi, a np. urazem mięśnia piersiowego. Jak wygląda diagnostyka męskiego raka sutka, czy istnieją programy profilaktyczne raka piersi wśród mężczyzn oraz jak wygląda obecny system leczenia tej choroby w tej grupie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kurzajki (brodawki) – przyczyny i leczenie kurzajek na stopie

    Kurzajki, potocznie zwane brodawkami, są powszechnie występującym problemem skórnym, za który odpowiedzialny jest wirus brodawczaka ludzkiego. HPV, namnażając się powoduje powstanie bolesnych, swędzących oraz mało estetycznych zmian skórnych, dość często mylonych z odciskami. Ryzyko zakażenia brodawkami jest bardzo duże, zwłaszcza jeśli nasz układ odpornościowy jest osłabiony, zaś pozbycie się ich jest trudne i długotrwałe. Jak zatem radzić sobie z kurzajkami? Które sposoby walki z nimi są najskuteczniejsze? 

  • Dna moczanowa – przyczyny, objawy, leczenie, zalecenia

    Dna moczanowa, dawniej nazywana „chorobą królów” lub „chorobą bogaczy”, spowodowana jest odkładaniem się kryształków moczanu jednosodowego w tkankach okołostawowych, czego wynikiem jest zapalenie stawu. Ponieważ dna moczanowa (podagra) stanowi najczęstszą przyczynę zapalenia stawów u mężczyzn powyżej 40. roku życia, warto poznać jej objawy oraz możliwości leczenia i zapobiegania.

  • Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, zapobieganie

    Zespół kanału cieśni nadgarstka zaliczany jest do tzw. neuropatii uciskowych, czyli do chorób nerwów obwodowych, w przebiegu których pojawia się ucisk na nerwy. Ból nadgarstka oraz drętwienie i mrowienie dłoni to jego podstawowe objawy. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny cieśni nadgarstka i jak wygląda leczenie oraz rehabilitacja. 

  • Naciągnięty mięsień – przyczyny, objawy, leczenie, profilaktyka

    Naciągnięcie mięśnia to uraz, w przebiegu którego dochodzi do utraty mniej niż 5 proc. ciągłości włókien mięśniowych. Tego typu kontuzja nie jest groźna, ale brak działań mających na celu odciążenie nadmiernie rozciągniętych tkanek, może skutkować pogłębieniem się problemu i naderwaniem mięśnia. Jak poradzić sobie z dolegliwościami towarzyszącymi naciągnięciu mięśnia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij