Bazylia – wartości odżywcze, właściwości lecznicze, przechowywanie. Na co pomoże i gdzie można ją wykorzystać?
Bazylia to roślina o wyjątkowym aromacie oraz smaku. Jest jedną z przypraw wchodzącą do kompozycji ziół tzw. mieszanki prowansalskiej. Wykorzystuje się ją także w lecznictwie ze względu na jej właściwości przeciwzapalne czy przeciwbakteryjne. Bazylia wspiera także pracę układu pokarmowego, łagodząc wzdęcia oraz pobudzając wydzielanie soków trawiennych.
Bazylia to roślina jednoroczna, której ziele znalazło szerokie zastosowanie m.in. w przemyśle kosmetycznym, perfumeryjnym, farmakologicznym oraz oczywiście w gastronomii. Stanowi także cenną roślinę leczniczą, wartą uwzględnienia w codziennej diecie. Jakie są wartości odżywcze bazylii? Jak ją hodować i przechowywać, do jakich potraw dodawać?
Bazylia – historia, charakterystyka, odmiany
Bazylia dotarła do Europy z Iranu i Indii, skąd do Europy Środkowej prawdopodobnie dostarczył ją Aleksander Macedoński podczas jednej ze swoich wypraw. Za źródło nazwy tej rośliny podaje się greckie słowo βασιλεύς (basileus), czyli król, ponieważ tylko on mógł zerwać bazylię. Alternatywnym wyjaśnieniem pochodzenia nazwy jest słowo bazyliszek – bazylia miała podobno stanowić talizman przeciwko tej legendarnej bestii.
Bazylia – wartości odżywcze, kalorie i witaminy
Bazylia, podobnie jak pozostałe ziela, należy do produktów niskokalorycznych. 100 g świeżych liści dostarcza jedynie 22 kcal. Jej indeks glikemiczny wynosi 14, stąd znajduje się ona w kategorii produktów o niskim IG.
Bazylia – właściwości
Bazylia korzystnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego – m.in. ze względu na obecność wspomnianych już wcześniej garbników oraz saponin, działając przeciwskurczowo i pobudzając wydzielanie soku żołądkowego. Aromat tej przyprawy zwiększa także łaknienie, stąd warto wprowadzić ją do diety osób, które mają problem z apetytem. Świeża bazylia łagodzi również wzdęcia, działa przeciwzapalnie oraz przeciwbakteryjnie. Za sprawą olejków eterycznych znajdujących się w listkach korzystnie wpływa też na nastrój.
Bazylia – zastosowanie
Bazylia znalazła zastosowanie nie tylko w przemyśle spożywczym, gdzie wykorzystuje się ją jako dodatek do gotowych dań i konserw, ale i również w kosmetyce. Dzięki obecności kwasu salicylowego stosuje się ją w preparatach przeznaczonych do m.in. leczenia trądziku pospolitego. Z kolei olejek eteryczny jest wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym do wyrobu perfum oraz mydła.
Olejek bazyliowy
Uważa się, że olejek eteryczny pozyskiwany z bazylii wykazuje działanie przeciwbólowe (szczególnie przy migrenach), pomaga w koncentracji oraz łagodzi objawy bezsenności. Można stosować go również do masażu, przygotowywania uśmierzających kompresów, kąpieli, a nawet inhalacji. Traktując skórę olejkiem bazyliowym, można także zwiększyć jej odporność na czynniki zewnętrzne (np. ukąszenia owadów).
Bazylia – jak hodować? Jak przechowywać? Suszyć czy mrozić?
Bazylia należy do roślin, którym powinno zapewnić się w miarę stabilne warunki atmosferyczne. Wybrane miejsce musi być średnio nasłonecznione i cechować się umiarkowaną wilgotnością. Rośliny uprawiane z kolei w donicach należy podlewać do podstawki, aby pozwolić im naturalną kontrolę nawilżania podłoża.
Świeże listki bazylii można dodawać do potraw bezpośrednio po zerwaniu. Aby móc korzystać z jej smaku i aromatu przez dłuższy czas, roślinę można też mrozić albo suszyć.
Bazylia – do czego dodawać?
Bazylia charakteryzuje się korzennym, słodkim i pikantnym smakiem oraz zapachem. Można ją wykorzystać jako przyprawę do zup, marynat, sosów, serów, dań mięsnych, pasztetów, konserw – zarówno w wersji na słodko, jak i na wytrawnie. Stanowi niezastąpiony składnik praktycznie większości włoskich dań. Stosowana jest również jako dodatek do warzyw (w szczególności pomidorów i ogórków) oraz do wyrobu likierów.
Przykładowe dania z wykorzystaniem bazylii
Pesto z orzechami włoskimi
Bazylię dokładniej umyj i osusz. Orzechy włoskie obierz z łupinek. Wszystkie składniki umieść w kielichu blendera albo w moździerzu. Zawartość utrzyj na gładką masę, podlewając całość oliwą z oliwek. Przypraw wedle uznania. Sos pesto najlepiej podawać tuż po wykonaniu. Można połączyć je z makaronem lub wykorzystać jako smarowidło do pieczywa.
Bruschetta z pomidorami i bazylią
Podłużne bułki przekrój i skrop oliwą z oliwek, wstaw do rozgrzanego piekarnika. Do miseczki wrzuć pokrojone pomidory, świeżo przeciśnięty przez praskę czosnek oraz posiekaną, świeżą bazylię. Całość wymieszaj, doprawiając do smaku solą i pieprzem. Podawaj razem z kromkami oraz ewentualnie odrobiną słodkiego sosu na bazie octu balsamicznego.