Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?
Maria Brzegowy

Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?

Dotyczy coraz większej liczby osób. Powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności, często sprawia ból. Na szczęście istnieją metody żywieniowe, które pozwalają na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie dolegliwości. SIBO – jaka dieta będzie najlepsza? Jakie produkty należy wyeliminować, a które nie będą szkodzić?

Dieta w SIBO – jaką rolę odgrywa żywienie przy SIBO?

SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth) definiowane jest jako zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (inaczej: rozrost bakterii w jelicie cienkim). Według szacunków może dotyczyć 2,5–22% osób dorosłych, a u chorych z zespołem jelita drażliwego (IBS, ang. irritable bowel syndrome) – nawet 75% osób z tej grupy. Pacjenci z SIBO mogą nie wykazywać żadnych objawów klinicznych bądź też spełniać kryteria diagnostyczne jak przy IBS. Dominującym objawem są zwykle wzdęcia, ale chorzy skarżą się także na uczucie przelewania w jelitach oraz „pękanie bąbelków”.

Ponieważ wzmożone wydzielanie gazów oraz objawy wzdęć wynikają m.in. z tego, że część węglowodanów nie zostaje wchłonięta na poziomie błony śluzowej jelita, lecz ulega procesom fermentacji z wytworzeniem H2 i CO2 – właściwie dobrane postępowanie żywieniowe może pozwolić na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie uporczywych objawów. Część węglowodanów (m.in. rafinoza, stachioza z roślin strączkowych, laktoza z mleka, fruktoza z miodu, sorbitol z wybranych owoców) jest nietolerowana przez wybrane osoby, a ich rozkład prowadzi do zwiększonego powstawania gazów jelitowych. Dobrze zaplanowana dieta nauczy chorego, czego powinien unikać.

Jaka dieta przy SIBO?

Podstawową dietą rekomendowaną w przebiegu leczenia SIBO (obok interwencji gastrologa) jest tzw. dieta LOW FODMAP. Dieta LOW FODMAP (z ang. fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols) to inaczej dieta, która zakłada zmniejszone spożycie słabo wchłanianych, ale łatwo fermentujących oligo-, di- oraz monosacharydów (odpowiednio: fruktanów i galaktanów, laktozy, fruktozy), a także polioli (czyli sorbitolu, mannitolu, ksylitolu i maltitolu) naturalnie występujących w wybranych produktach żywnościowych. Zgodnie z założeniami diety produkty dzieli się na takie, które zawierają więcej tych cukrów, oraz takie, które dostarczają ich zdecydowanie mniej. Celem złagodzenia przykrych dolegliwości codzienny jadłospis należy więc budować w oparciu o produkty z tej drugiej grupy.

Specjaliści rekomendują, aby prowadzenie interwencji oprzeć o trzy etapy:

  • fazę eliminacji – podczas której całkowicie eliminuje się produkty oznaczone jako HIGH FODMAP (czas trwania: 4–6 tygodni);
  • fazę reintrodukcji – podczas której stopniowo wprowadza się produkty wcześniej wyeliminowane, przy jednoczesnej dokładnej samoobserwacji (czas trwania: aż uzyska się satysfakcjonujący ilościowo/jakościowo jadłospis);
  • fazę stabilizacji – utrzymanie restrykcji, najlepiej pod opieką specjalistów, aby nie dopuścić do niedoborów pokarmowych (czas trwania: całe życie).

Polecane dla Ciebie

Protokół dr Siebecker – inny sposób na SIBO

Protokół stworzyła dr Allison Siebecker w odpowiedzi na potrzeby swoich pacjentów cierpiących na SIBO. Doktor radzi, aby dietę rozpocząć od protokołu GAPS albo SCD, a następnie rozszerzać ją o produkty znajdujące się w kategorii LOW FODMAP. Czas trwania takiej diety nie powinien być krótszy niż 2 miesiące, ale też raczej nie dłuższy, aby nie doprowadzić do powstania niedoborów pokarmowych. Najlepiej w tym czasie pozostawać pod ścisłą opieką specjalistów.

Dieta SCD (ang. Specific Carbohydrate Diet) polega na eliminacji węglowodanów, takich jak laktoza, sacharoza oraz skrobia, i komponowaniu codziennego menu w oparciu o białko, tłuszcze i pozostałe rodzaje węglowodanów. Wyklucza więc jedzenie m.in. nabiału z laktozą, zbóż, produktów konserwowych, wędlin i przetworzonego mięsa, ziemniaków.

Dieta GAPS (ang. Gut and Psychology Syndrome) to z kolei dieta zbliżona składem do SCD, ale z dużym naciskiem na m.in. spożywanie domowego rosołu i probiotyków pochodzących z naturalnych źródeł (np. kiszonki).

Niezależnie od rodzaju diety intro (na wprowadzenie) doktor zaleca, aby wszystkie nowe produkty włączać stopniowo, obierać ze skórki, pozbawiać pestek oraz przecierać albo miksować.

Co można jeść przy SIBO?

Koncentrując się na popularnie zalecanej przez specjalistów diecie LOW FODMAP, do produktów dozwolonych przy SIBO o niskiej zawartości cząstek FODMAP należą:

  • banany, jagody, cytryny, mandarynki, pomarańcze, grejpfruty, winogrona, kiwi, maliny;
  • marchew, seler, ogórek, sałata, papryka o wydłużonych strąkach, bakłażan, szczypiorek (bez cebuli), pietruszka, dynia;
  • mleko bez laktozy, „mleka” roślinne, ser camembert, brie;
  • pieczywo bezglutenowe, mąka orkiszowa, chleb orkiszowy na zakwasie, płatki ryżowe, mąka owsiana, płatki owsiane, makaron bezglutenowy, ryż, komosa ryżowa;
  • migdały, ziarna sezamu, pestki dyni, słonecznika, orzechy: włoskie, ziemne, pekan, piniowe, makadamia;
  • mięso, ryby, jaja, tofu.

Zioła w SIBO

W codziennych przepisach z powodzeniem można stosować większość ziół oraz przypraw. Należą do nich m.in. świeża bazylia, mięta, kolendra, nać pietruszki, tymianek, a z suszonych: kurkuma, pieprz, cynamon, goździki, curry, papryka, gałka muszkatołowa. Niezalecane będą natomiast suszona cebula, granulowany czosnek oraz wszelkie ich mieszanki przyprawowe, w których składzie mogą się znaleźć.

Czego nie można jeść przy SIBO?

Grupa produktów o wysokiej zawartości FODMAP, których należy unikać, obejmuje z kolei:

  • jabłka, brzoskwinie, mango, arbuzy, morele, wiśnie, liczi, śliwki, gruszki, nektarynki, suszone owoce, soki owocowe;
  • szparagi, kabaczek, czosnek, brokuły, cebulę, groszek, czerwoną fasolę, ciecierzycę, soczewicę;
  • mleko krowie, owcze i kozie, lody, ricottę;
  • substancje słodzące: maltitol, ksylitol, mannitol, izomalt, syrop z agawy, miód, syrop glukozowo-fruktozowy;
  • pieczywo pszenne, płatki śniadaniowe pszenne, makaron pszenny.

Jadłospis przy SIBO. Przykładowe przepisy w SIBO

Śniadanie – Płatki owsiane z jagodami i masłem orzechowym

45 łyżek płatków owsianych zalej gorącym mlekiem migdałowym i odczekaj, aż wchłoną płyn. Do gotowych dodaj garść świeżych borówek oraz łyżkę masła orzechowego 100%.

Obiad – Ryba z piekarnika z komosą ryżową, orzechami włoskimi i szczypiorkiem

Kawałki polędwicy z dorsza zamarynuj w paście z oleju rzepakowego, startej na drobnych oczkach skórce cytryny, odrobiny soli oraz pieprzu. Rybę zawiń w papier do pieczenia, piecz w 180℃ przez ok. 30 minut (sprawdź po ok. 20 minutach). W międzyczasie ugotuj komosę, do gotowej dodaj posiekane orzechy włoskie oraz szczypiorek (bez cebulki). Podawaj wszystko razem, skropione sokiem z cytryny.

Przekąska – Sałatka z brie na ciepło z grzankami

Do miseczki wrzuć garść zielonej sałaty, małego zielonego ogórka pokrojonego w plastry oraz kawałek pokrojonej w kostkę papryki o wydłużonych strąkach. Zetrzyj na dużych oczkach kawałek marchewki, dorzuć do warzyw. 23 plasterki sera brie podgrzej na suchej patelni, wyłóż na wierzch. Całość sałatki skrop odrobiną oleju rzepakowego, posyp podprażonymi pestkami słonecznika oraz grzankami przygotowanymi z chleba orkiszowego. Dopraw do smaku.

Kolacja – Zupa krem z dyni i batatów

Szklankę dyni oraz ½ małego batatu ugotuj na parze, przełóż do małego garnka. Dodaj ½ szklanki chudego bulionu oraz ½ szklanki mleka ryżowego, zagotuj, a następnie zmiksuj i dopraw. Zupę podawaj posypaną płatkami migdałowymi oraz posiekaną świeżą pietruszką.

  1. L. Martin i in., OC-104 Long term effectiveness of short chain fermentable carbohydrate (FODMAP) restriction in patients with irritable bowel syndrome, „Gut”, nr 64 2015.
  2. D. Wnęk, Dieta FODMAP (dieta zalecana w zespole jelita drażliwego), mp.pl [online] https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/111607,dieta-fodmap-dieta-zalecana-w-zespole-jelita-drazliwego [dostęp:] 10.04.2021.
  3. Fodmap po polsku, fodmap.pl [online] https://www.fodmap.pl [dostęp:] 10.04.2021.
  4. P. Gulbicka, M. Grzymisławski, Wzdęcia brzucha – najczęstsze przyczyny i postępowanie, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”, nr 6 (1) 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Okno żywieniowe (IF) – na czym polega? Jak działa?

    Przerywany post, w którym występuje okno żywieniowe, zyskuje z każdym kolejnym rokiem coraz większe grono sympatyków, zwłaszcza wśród osób, którym w głównej mierze zależy na schudnięciu i poprawie stanu zdrowia.

  • Dieta dla morsa – co powinny jeść osoby uprawiające morsowanie?

    Morsowanie jest formą rekreacji ruchowej uprawianej na świeżym powietrzu, która w ostatnich latach zyskuje na popularności nie tylko w Polsce, ale także w wielu różnych krajach Europy i Ameryki Północnej. Polega ono na zanurzaniu ciała w zimnej wodzie jeziora, rzeki lub morza, najczęściej w okresie zimowym, w celu odnowy sił psychofizycznych oraz poczucia relaksu i dobrej zabawy.

  • Dieta w depresji – co jeść?

    Skuteczność aktualnie stosowanych metod zapobiegania i leczenia depresji jest ograniczona, w dodatku często wiąże się z występowaniem skutków ubocznych. Obecnie dobrze wiadomo, że dieta wywiera istotny wpływ na ogólny stan zdrowia i dobrostan psychiczny, co sugeruje, że może być również ważnym elementem terapii wspomagającej leczenie depresji.

  • Dieta dla młodego piłkarza – co powinien jeść młody sportowiec uprawiający piłkę nożną?

    W dzisiejszych czasach coraz więcej młodych sportowców ma świadomość, że na ostateczny sukces w sporcie wpływ ma nie tylko systematyczny trening, lecz również dieta i zdrowy styl życia.

  • Dieta siatkarza – co jedzą zawodowi siatkarze?

    Nieadekwatna podaż energii oraz składników odżywczych w diecie siatkarza może przyczyniać się do zmniejszenia masy, siły i wytrzymałości mięśniowej, zakłócenia regeneracji potreningowej, jak również obniżenia odporności oraz zwiększenia ryzyka wystąpienia przetrenowania i kontuzji. Oznacza to, że na ostateczny sukces zawodowych siatkarzy ma istotny wpływ nie tylko systematyczna realizacja indywidualnie dobranego programu treningowego, lecz także przestrzeganie odpowiednio zbilansowanej i zróżnicowanej diety oraz jej suplementacji.

  • Bułka z bananem – na czym polegała dieta Adama Małysza?

    Adam Małysz jest niezwykle utytułowanym skoczkiem narciarskim, który odniósł znaczące sukcesy sportowe zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej. O ulubionym przysmaku „Orła z Wisły” – słynnej bułce z bananem – słyszał każdy kibic skoków narciarskich w Polsce.  

  • BCAA – czym jest, jak stosować i efekty

    Aminokwasy egzogenne to grupa dziewięciu aminokwasów, których organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać i dlatego muszą być regularnie dostarczane wraz z pokarmem. Wśród nich znajdują się trzy aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach bocznych, które od wielu lat przykuwają uwagę osób systematycznie uprawiających sport. Dzieje się tak ze względu na potencjalne korzyści wynikające z ich dodatkowej suplementacji.

  • Dieta Montignaca – czym jest?

    Dieta Montignaca jest metodą walki z nadwagą i otyłością, która jeszcze do niedawna była dosyć powszechnie stosowana w wielu krajach europejskich. Jej popularność wzięła się w dużej mierze z braku potrzeby skrupulatnego liczenia kalorii oraz ograniczenia ilości spożywanego pokarmu w celu uzyskania pożądanego efektu odchudzającego. Według opinii samego autora diety, Michela Montignaca, głównym powodem rozwoju nadwagi i otyłości nie jest zbyt wysokie spożycie kalorii w diecie, lecz nadmierna konsumpcja pokarmów węglowodanowych charakteryzujących się wysokim indeksem glikemicznym (IG).

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij