PCOS a dieta – co jeść, a czego unikać przy zespole policystycznych jajników
Maria Brzegowy

PCOS a dieta – co jeść, a czego unikać przy zespole policystycznych jajników

Jak się okazuje dieta w zespole policystycznych jajników (PCOS) odgrywa dużą rolę: wpływa na poprawę stanu zdrowia pacjentek i wspomaga terapię farmakologiczną. Jakie produkty warto spożywać, a których unikać? Dowiedz się z poniższego artykułu. 

Zespół policystycznych jajników (ang. polycystic ovary syndrome), to obok insulinooporności, jeden z częściej diagnozowanych problemów u kobiet w okresie rozrodczym. Według szacunków może dotyczyć od 6 do nawet 13% z nich. Czy prawidłowe żywienie ma wpływ na leczenie PCOS? Jak dietą zwiększyć szansę na zajście w ciążę? 

Zespół policystycznych jajników (PCOS) a dieta 

PCOS należy do zaburzeń hormonalnych oraz metabolicznych. Definiuje się go jako kombinację objawów i oznak nadmiaru androgenów i zaburzeń czynności jajników. Ściśle wiąże się także z występowaniem otyłości brzusznej, insulinoopornością, hiperinsulinizmem oraz zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i lipidowej. Konsekwencjami jego obecności może być zespół metaboliczny, choroby układu krążenia, nadciśnienie oraz cukrzyca typu II.  

Pierwszym objawem mogącym świadczyć o występowaniu PCOS jest opóźnianie się lub całkowity brak miesiączki. Ponadto do jego cech charakterystycznych należy również: nadmierne owłosienie, otyłość, nadwaga, trądzik, łysienie typu męskiego, wypadanie włosów czy problemy z zajściem w ciążę.  

Aby rozpoznać obecność zespołu policystycznych jajników stosuje się kryteria rotterdamskie (spełnienie 2 lub 3 z poniższych warunków): 

  • brak lub rzadsze występowanie owulacji,
  • kliniczne lub biochemiczne oznaki obecności hiperandrogenizmu, 
  • obecność >=12 pęcherzyków na jajnikach o średnicy 2-9 mm w obrazie ultrasonograficznym. 

Dietoterapia połączona z regularną aktywnością fizyczną jest nieodłącznym elementem leczenia zespołu policystycznych jajników. Ważnymi jej elementami jest regularna kontrola masy ciała (lub jej unormowanie (BMI=<25)), profilu lipidowego oraz gospodarki węglowodanowej (m.in. poziom glukozy we krwi).

Celem diety przy PCOS jest poprawa stanu zdrowia i samopoczucia pacjentek, zapobieganie rozwojowi chorób współtowarzyszących, wspomaganie (jeżeli jest włączone) leczenia farmakologicznego, a co najważniejsze, znaczne zwiększenie szans na zajście w ciążę.  

Dieta w PCOS powinna opierać się na produktach z niskim indeksem i ładunkiem glikemicznym, co pozwoli ustabilizować poziom glukozy i insuliny we krwi. Poleca się także włączenie produktów będących źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (ryby morskie, orzechy, siemię lniane), dbałość o odpowiednie spożycie w diecie magnezu, wapnia, selenu i cynku oraz wyłączenie wysoko przetworzonego jedzenia typu fast food i wyrobów cukierniczych.   

Produkty dozwolone i zakazane w diecie przy PCOS 

Do produktów dozwolonych i zalecanych w diecie przy PCOS należy: 

  • większość warzyw o niskim i średnim indeksie glikemicznym, szczególnie zielonych w postaci surowej (brokuł, seler, kalafior, papryka, pomidory, cebula szparagi, sałata, szpinak, jarmuż, rukola itd.),
  • owoce jagodowe (borówki, truskawki, maliny, czarne porzeczki), 
  • produkty pełnoziarniste (pieczywo żytnie, płatki owsiane, ryż brązowy), 
  • kasze (pęczak, gryczana, bulgur, komosa ryżowa),
  • dobre tłuszcze (oliwa z oliwek i olej lniany),
  • orzechy oraz nasiona,
  • tłuste ryby morskie i owoce morza, 
  • chude mięso (drób lub wołowina), 
  • jaja, 
  • nabiał. 
Niektóre źródła naukowe polecają dodatkowo włączyć: czarnuszkę, cynamon, miętę, kurkumę oraz zieloną herbatę. 

Produkty, z których należy zrezygnować to: 

  • produkty z wysokim indeksem glikemicznym,
  • produkty o wysokim stopniu przetworzenia, 
  • słodycze, wyroby cukiernicze,
  • miód, cukier, słodziki,
  • suszone i puszkowane owoce, 
  • produkty z białej mąki pszennej, 
  • produkty będące źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych (tłuste mięso, smalec, śmietana),
  • alkohol i papierosy.

Dieta i suplementacja w PCOS 

Kobiety cierpiące na zespół policystycznych jajników powinny również zadbać o prawidłową podaż witaminy D w okresie jesienno-zimowym. Jej suplementacja może wspomóc uregulowanie cyklu miesiączkowego, a tym samym, zwiększyć szansę na zajście w ciążę. Część specjalistów zwraca także uwagę na pozytywny wpływ kwasów EPA i DHA (omega 3) w obniżeniu poziomu testosteronu oraz wartości insuliny. Kolejnym składnikiem wpływającym na poprawę parametrów gospodarki lipidowej, równowagę miedzi i cynku oraz cykl miesiączkowy wydaje się też być inozytol (witamina B8).  

Należy pamiętać, że każdą planowaną suplementację należy omówić z lekarzem prowadzącym! 

Dieta przy PCOS – przykładowy jadłospis 

Śniadanie: kanapki z chleba żytniego z pastą z awokado i jajka, posypane czarnuszką i natką pietruszki oraz garść dowolnych, świeżych warzyw. 

II śniadanie: koktajl z jogurtu naturalnego, borówek, otrębów owsianych, z dodatkiem migdałów i świeżej mięty. 

Obiad: łosoś w kremowym sosie z papryki, szpinaku, cebuli, koperku, z dodatkiem jogurtu naturalnego i mąki pełnoziarnistej, podany z kaszą jęczmienną pęczak i miksem sałat z oliwą z oliwek. 

Podwieczorek: sałatka grecka z sałaty, pomidora, oliwek, ogórka, sera mozzarella, pestek dyni i oliwy z oliwek. 

Kolacja: zupa krem z brokułów, marchewki, pietruszki i ziemniaka z grzanką z chleba żytniego zapieczonego w tosterze, z odrobiną jogurtu naturalnego i pestkami słonecznika.

  1. A. Milewicz, M. Kudła, R. Z. Spaczyński i in., The polycystic ovary syndrome: a position statement from the Polish Society of Endocrinology, the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians, and the Polish Society of Gynaecological Endocrinology, "Endokrynologia Polska", Tom 69, nr 4/2018 
  2. E. Papaelo, V. Unfer, JP. Baillargeon, Myo-inositol in patients with polycystic ovary syndrome: A novel method for ovulation induction, "Gynecological Endocrinology", nr 23 (12) 2007. 
  3. H. F. Escobar-Morreale, Polycystic ovary syndrome: definition, etiology, diagnosis and treatment, "Nature Reviews Endocrinology",  nr 14 (5) 2018. 
  4. M. Skuza, Zrozumieć zespół policystycznych jajników, "Food Forum", 2016. 
  5. N. Phelan, A. O’Connor, T. Kyaw Tun, N. Correia, G. Boran, H. M. Roche, J. Gibney, Hormonal and metabolic effects of polyunsaturated fatty acids in young women with polycystic ovary syndrome: results from a cross-sectional analysis and a randomized, placebo-controlled, crossover trial, "The American Journal of Clinical Nutrition", nr 93 (3) 2011. 
  6. P. Kłósek, S. Grosicki, B. Całyniuk, Dietoterapia w zespole policystycznych jajników – zalecenia praktyczne, "Forum Zaburzeń Metabolicznych", tom 8, nr 4 2017. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Jak odchudzić stół wielkanocny?

    Święta wielkanocne to wprawdzie tylko dwa dni biesiadowania, ale za to hucznego – do stołu zazwyczaj siadamy rano i nie wstajemy do wieczora, co nie sprzyja zdrowej diecie. Święta rządzą się własnymi prawami, więc w tym okresie wielu z nas chce sobie pofolgować. Jeśli nieco odchudzimy potrawy, można to zrobić z czystym sumieniem.

  • Wielkanoc dla alergików: bez mleka, jaj i pszenicy

    Nietolerancje pokarmowe dają się szczególnie we znaki podczas świąt. Osoby nietolerujące laktozy, a więc mleka i jego przetworów, muszą zapomnieć o tradycyjnym serniku, bezglutenowcy nie zjedzą żurku, zaś uczuleni na jaja zostaną zmuszeni obyć się bez koronnej, wielkanocnej potrawy. Czym zastąpić żelazne pozycje ze świątecznego menu?

  • Jak nie przytyć w Święta?

    Święta dla wielu z nas są okazją do spotkań z rodziną i przyjaciółmi. Będąc zaproszonym na spotkanie świąteczne, zazwyczaj jesteśmy częstowani wyśmienitymi smakołykami. Trudno odmówić gdy mamy do wyboru świąteczne przysmaki. Jeżeli już dziś myślisz o tym, jak nie przytyć w Święta, przedstawiamy kilka sposobów, by temu zapobiec.

  • Chrzan i ćwikła – wielkanocne trawienie pod kontrolą

    Chrzan i ćwikła to niemalże symbol Świąt Wielkanocnych. Nie może ich zabraknąć na naszych stołach - nie tylko ze względu na tradycję. Doskonale wpływają też na trawienie!

  • Dieta poprawiająca płodność – co jeść, aby ułatwić zajście w ciążę?

    Problem niepłodności to dziś bardzo aktualny temat. Jak wynika z danych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, w Polsce cierpi na nią około 1,5 mln par, a liczba ta nieustannie rośnie. Obok oczywistych interwencji medycznych za ważne w procesie starań o zajście w ciążę uważa się także właściwe żywienie. Jak dieta wpływa na naszą płodność? O co szczególnie należy zadbać w codziennym menu, a czego lepiej unikać? Czy zajście w ciążę może być związane z naszą masą ciała? 

  • Przejedzenie – jak go uniknąć? Co robić, gdy zjemy za dużo? Objawy przepełnionego żołądka

    Jak poradzić sobie z przejedzeniem nie tylko od święta? Co warto zastosować, by szybciej uporać się z dokuczliwymi objawami towarzyszącymi przepełnionemu żołądkowi, jak wzdęcia, ból brzucha, zgaga, a nawet biegunka czy wymioty? Podpowiadamy.

  • Dieta przed kolonoskopią – o czym warto wiedzieć? Co i kiedy można jeść przed i po badaniu?

    Kolonoskopia to badanie endoskopowe polegające na wprowadzeniu kolonoskopu do jelita grubego. Dzięki niemu możliwa jest ocena wnętrza dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Do badania należy się odpowiednio przygotować. Jednym z zaleceń jest zastosowanie właściwej diety, która pozwoli na oczyszczenie jelita. Co jeść i pić przed kolonoskopią? Jaką dietę należy zastosować i kiedy ją wdrożyć? Podpowiadamy.

  • Dieta przy nadciśnieniu – co jeść, aby obniżyć ciśnienie?

    Właściwa dieta przy nadciśnieniu odgrywa ważną rolę. Dzięki niej mamy szansę uregulować zbyt wysokie ciśnienie krwi, a w dalszej perspektywie zapobiec rozwojowi chorób związanych właśnie z nadciśnieniem. Które ze znanych diet zaleca się przy podwyższonym ciśnieniu? Które produkty należy włączyć do codziennego menu, a które wykluczyć? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij