PCOS a dieta – co jeść, a czego unikać przy zespole policystycznych jajników
Maria Brzegowy

PCOS a dieta – co jeść, a czego unikać przy zespole policystycznych jajników

Jak się okazuje dieta w zespole policystycznych jajników (PCOS) odgrywa dużą rolę: wpływa na poprawę stanu zdrowia pacjentek i wspomaga terapię farmakologiczną. Jakie produkty warto spożywać, a których unikać? Dowiedz się z poniższego artykułu. 

Zespół policystycznych jajników (ang. polycystic ovary syndrome), to obok insulinooporności, jeden z częściej diagnozowanych problemów u kobiet w okresie rozrodczym. Według szacunków może dotyczyć od 6 do nawet 13% z nich. Czy prawidłowe żywienie ma wpływ na leczenie PCOS? Jak dietą zwiększyć szansę na zajście w ciążę? 

Zespół policystycznych jajników (PCOS) a dieta 

PCOS należy do zaburzeń hormonalnych oraz metabolicznych. Definiuje się go jako kombinację objawów i oznak nadmiaru androgenów i zaburzeń czynności jajników. Ściśle wiąże się także z występowaniem otyłości brzusznej, insulinoopornością, hiperinsulinizmem oraz zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i lipidowej. Konsekwencjami jego obecności może być zespół metaboliczny, choroby układu krążenia, nadciśnienie oraz cukrzyca typu II.  

Pierwszym objawem mogącym świadczyć o występowaniu PCOS jest opóźnianie się lub całkowity brak miesiączki. Ponadto do jego cech charakterystycznych należy również: nadmierne owłosienie, otyłość, nadwaga, trądzik, łysienie typu męskiego, wypadanie włosów czy problemy z zajściem w ciążę.  

Aby rozpoznać obecność zespołu policystycznych jajników stosuje się kryteria rotterdamskie (spełnienie 2 lub 3 z poniższych warunków): 

  • brak lub rzadsze występowanie owulacji,
  • kliniczne lub biochemiczne oznaki obecności hiperandrogenizmu, 
  • obecność >=12 pęcherzyków na jajnikach o średnicy 2-9 mm w obrazie ultrasonograficznym. 

Dietoterapia połączona z regularną aktywnością fizyczną jest nieodłącznym elementem leczenia zespołu policystycznych jajników. Ważnymi jej elementami jest regularna kontrola masy ciała (lub jej unormowanie (BMI=<25)), profilu lipidowego oraz gospodarki węglowodanowej (m.in. poziom glukozy we krwi).

Celem diety przy PCOS jest poprawa stanu zdrowia i samopoczucia pacjentek, zapobieganie rozwojowi chorób współtowarzyszących, wspomaganie (jeżeli jest włączone) leczenia farmakologicznego, a co najważniejsze, znaczne zwiększenie szans na zajście w ciążę.  

Dieta w PCOS powinna opierać się na produktach z niskim indeksem i ładunkiem glikemicznym, co pozwoli ustabilizować poziom glukozy i insuliny we krwi. Poleca się także włączenie produktów będących źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (ryby morskie, orzechy, siemię lniane), dbałość o odpowiednie spożycie w diecie magnezu, wapnia, selenu i cynku oraz wyłączenie wysoko przetworzonego jedzenia typu fast food i wyrobów cukierniczych.   

Produkty dozwolone i zakazane w diecie przy PCOS 

Do produktów dozwolonych i zalecanych w diecie przy PCOS należy: 

  • większość warzyw o niskim i średnim indeksie glikemicznym, szczególnie zielonych w postaci surowej (brokuł, seler, kalafior, papryka, pomidory, cebula szparagi, sałata, szpinak, jarmuż, rukola itd.),
  • owoce jagodowe (borówki, truskawki, maliny, czarne porzeczki), 
  • produkty pełnoziarniste (pieczywo żytnie, płatki owsiane, ryż brązowy), 
  • kasze (pęczak, gryczana, bulgur, komosa ryżowa),
  • dobre tłuszcze (oliwa z oliwek i olej lniany),
  • orzechy oraz nasiona,
  • tłuste ryby morskie i owoce morza, 
  • chude mięso (drób lub wołowina), 
  • jaja, 
  • nabiał. 
Niektóre źródła naukowe polecają dodatkowo włączyć: czarnuszkę, cynamon, miętę, kurkumę oraz zieloną herbatę. 

Produkty, z których należy zrezygnować to: 

  • produkty z wysokim indeksem glikemicznym,
  • produkty o wysokim stopniu przetworzenia, 
  • słodycze, wyroby cukiernicze,
  • miód, cukier, słodziki,
  • suszone i puszkowane owoce, 
  • produkty z białej mąki pszennej, 
  • produkty będące źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych (tłuste mięso, smalec, śmietana),
  • alkohol i papierosy.

Dieta i suplementacja w PCOS 

Kobiety cierpiące na zespół policystycznych jajników powinny również zadbać o prawidłową podaż witaminy D w okresie jesienno-zimowym. Jej suplementacja może wspomóc uregulowanie cyklu miesiączkowego, a tym samym, zwiększyć szansę na zajście w ciążę. Część specjalistów zwraca także uwagę na pozytywny wpływ kwasów EPA i DHA (omega 3) w obniżeniu poziomu testosteronu oraz wartości insuliny. Kolejnym składnikiem wpływającym na poprawę parametrów gospodarki lipidowej, równowagę miedzi i cynku oraz cykl miesiączkowy wydaje się też być inozytol (witamina B8).  

Należy pamiętać, że każdą planowaną suplementację należy omówić z lekarzem prowadzącym! 

Dieta przy PCOS – przykładowy jadłospis 

Śniadanie: kanapki z chleba żytniego z pastą z awokado i jajka, posypane czarnuszką i natką pietruszki oraz garść dowolnych, świeżych warzyw. 

II śniadanie: koktajl z jogurtu naturalnego, borówek, otrębów owsianych, z dodatkiem migdałów i świeżej mięty. 

Obiad: łosoś w kremowym sosie z papryki, szpinaku, cebuli, koperku, z dodatkiem jogurtu naturalnego i mąki pełnoziarnistej, podany z kaszą jęczmienną pęczak i miksem sałat z oliwą z oliwek. 

Podwieczorek: sałatka grecka z sałaty, pomidora, oliwek, ogórka, sera mozzarella, pestek dyni i oliwy z oliwek. 

Kolacja: zupa krem z brokułów, marchewki, pietruszki i ziemniaka z grzanką z chleba żytniego zapieczonego w tosterze, z odrobiną jogurtu naturalnego i pestkami słonecznika.

  1. A. Milewicz, M. Kudła, R. Z. Spaczyński i in., The polycystic ovary syndrome: a position statement from the Polish Society of Endocrinology, the Polish Society of Gynaecologists and Obstetricians, and the Polish Society of Gynaecological Endocrinology, "Endokrynologia Polska", Tom 69, nr 4/2018 
  2. E. Papaelo, V. Unfer, JP. Baillargeon, Myo-inositol in patients with polycystic ovary syndrome: A novel method for ovulation induction, "Gynecological Endocrinology", nr 23 (12) 2007. 
  3. H. F. Escobar-Morreale, Polycystic ovary syndrome: definition, etiology, diagnosis and treatment, "Nature Reviews Endocrinology",  nr 14 (5) 2018. 
  4. M. Skuza, Zrozumieć zespół policystycznych jajników, "Food Forum", 2016. 
  5. N. Phelan, A. O’Connor, T. Kyaw Tun, N. Correia, G. Boran, H. M. Roche, J. Gibney, Hormonal and metabolic effects of polyunsaturated fatty acids in young women with polycystic ovary syndrome: results from a cross-sectional analysis and a randomized, placebo-controlled, crossover trial, "The American Journal of Clinical Nutrition", nr 93 (3) 2011. 
  6. P. Kłósek, S. Grosicki, B. Całyniuk, Dietoterapia w zespole policystycznych jajników – zalecenia praktyczne, "Forum Zaburzeń Metabolicznych", tom 8, nr 4 2017. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta miażdżycowa – zasady, produkty, jadłospis, przepisy

    Choroby układu krążenia, w tym m.in. miażdżyca, wciąż stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów w naszych kraju. Wśród czynników ryzyka ich rozwoju wymienia się m.in. niską aktywność fizyczną oraz niewłaściwą dietę. Jak powinno wyglądać żywienie w profilaktyce i leczeniu miażdżycy? Co jeść, a czego unikać? 

  • Dieta z niskim IG – dla kogo? Jak powinna wyglądać? Zasady, produkty o niskim indeksie glikemicznym, przepisy

    Zalecana m.in. osobom zmagającym się z nadwagą albo cukrzycą. Wyklucza produkty wysoko przetworzone, tradycyjne desery, słodycze, a także wybrane owoce i warzywa. Dieta o niskim indeksie glikemicznym. Jakie są jej zasady? Jakie produkty posiadają niski IG? 

  • Słodziki – dlaczego są słodkie i jak wpływają na nasz organizm?

    Słodki smak nie jest zarezerwowany tylko dla cukrów takich jak glukoza, fruktoza czy sacharoza. Istnieją setki substancji pochodzenia naturalnego i syntetycznego, które są słodkie. Wszystkie zaliczamy do substancji słodzących. Co ciekawe, słodki smak charakteryzuje nie tylko związki zaliczane do substancji organicznych (zbudowanych w większości z węgla, wodoru i tlenu). Również związki nieorganiczne, np. sole berylu i ołowiu, wywołują podobne doznania zmysłowe. Jednak należy pamiętać, że są silnie trujące i pod żadnym pozorem nie powinny być spożywane.

  • Dieta sokowa – wszystko co powinieneś o niej wiedzieć

    Często potrzeba schudnięcia łączy się z chęcią maksymalnego przyspieszenia tego procesu. Chcąc szybko zgubić zbędne kilogramy, korzystamy z najróżniejszych dróg, takich jak dieta cud, detoks, posty, modne ostatnio okna żywieniowe, czy nawet niebezpieczne dla zdrowia głodówki "magiczne i uzdrawiające" zioła z najdalszych zakątków globu. Czy decydując się na detoks sokowy, oprócz nadmiaru wody z organizmu, można na stałe zgubić zbędne kilogramy, pozbyć się boczków i odczyścić organizm z toksyn? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Trening siłowy – zasady i efekty ćwiczeń siłowych. Wskazówki dla osób początkujących

    Trening siłowy to rodzaj treningu beztlenowego, który polega na wykonywaniu kilku ćwiczeń na wszystkie bądź określone grupy mięśniowe w kilku seriach. Jego celem są przede wszystkim ukształtowanie umięśnionej sylwetki oraz poprawa wytrzymałości i wydolności organizmu. Trening na siłę przyspiesza również metabolizm i ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej. Ponadto ćwiczenia siłowe wspomagają pracę układu krążenia oraz zwiększają produkcję endorfin, tzw. hormonów szczęścia. Jakie istnieją metody treningowe? Która z nich jest najlepsza dla osób początkujących?

  • BMI – czym jest i jak obliczyć Body Mass Index? Dlaczego obecnie uważa się, że BMI to wskaźnik daleki od doskonałości?

    Dzięki wskaźnikowi BMI w prosty sposób można oszacować, czy nasza masa ciała jest prawidłowa. To doskonałe narzędzie do badań przesiewowych, jednak ma swoje ograniczenia na poziomie indywidualnym, dlatego rozważnie trzeba podejść do interpretacji wyniku. O czym trzeba pamiętać, wykorzystując wskaźnik do oceny stan zdrowia? Jakie są alternatywy dla BMI?

  • Podjadanie – dlaczego nie jest takie dobre?

    Podjadamy w chwili stresu, ale i w momentach, w których czujemy się dobrze. Słodycze, owoce, słodkie napoje, dodatkowa porcja głównego posiłku... Liczy się wszystko! Każdy mały cukierek, każde ciastko i każda łyżka sosu spróbowana podczas przygotowywania dania dla rodziny! Efekty? Dodatkowe kilogramy, uczucie ciężkości i coraz większe uczucie uzależnienia od tego „by wciąż coś żuć”. Jakie są przyczyny podjadania? Co można jeść bezkarnie, a na co uważać? Jak przestać podjadać?  

  • Dieta w chorobie Parkinsona – na co warto zwrócić uwagę?

    Podstawową formą leczenia choroby Parkinsona jest farmakoterapia. Interwencję tę wspomoże jednak dobrze zbilansowana dieta, która ponadto, zabezpieczy przed dalszymi powikłaniami choroby, w tym m.in. przed niebezpiecznym dla zdrowia, a nawet życia niedożywieniem. Dieta w chorobie Parkinsona – jaką pełni funkcję? Jaki składniki będą ważne? Jak żywieniowo poradzić sobie z zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij