Menopauza - objawy, w jakim wieku menopauza?

Pomimo różnych dolegliwości, przekwitanie nie jest chorobą, lecz kolejnym etapem w życiu każdej kobiety. W dużej mierze od nas samych zależy, czy potraktujemy okres okołomenopauzalny jako zło konieczne, czy odnajdziemy w nim pozytywne aspekty życia.

Pierwsze, jeszcze mało zauważalne objawy klimakterium pojawiają się krótko po 40-tce. W tym czasie zaczyna się stopniowe wygaszanie czynności jajników i powolne zmniejszanie się ilości wydzielanych hormonów (progesteronu i estrogenów).  W Polsce ostatnia miesiączka u kobiet pojawia się zwykle między 50-52 rokiem życia, dlatego okres tzw. premenopauzy może trwać od 4 do nawet 10 lat.

Dolegliwości okresu przekwitania można podzielić na wczesne i późne. Wczesne objawy menopauzy pojawiają się, gdy kobieta jeszcze miesiączkuje.  Mogą niekiedy mocno dokuczyć, dlatego podpowiadamy, jak z nimi sobie radzić.

Uderzenie gorąca, tzw. wary pojawiają się nagle jako gwałtowna fala ciepła przepływającego od głowy, poprzez szyję w kierunku tułowia. Napady te mogą pojawiać do kilkudziesięciu razy na dobę zarówno w dzień, jak i w nocy. Trwają od kilku minut do pół godziny.

Co robić w przypadku uderzeń gorąca?

Gdy napływa fala gorąca staraj się  przede wszystkim odprężyć. Rozluźnienie sprzyja opanowaniu odczuwania gorąca. Innym sposobem jest wypicie szklanki zimnej wody lub zanurzenie rąk w zimnej wodzie. Ubieraj się w kilka lekkich warstw odzieży, z których część można w czasie uczucia gorąca zdjąć. Poza tym rozpoznaj w jakich sytuacjach robi ci się gorąco (np. alkohol, gorące lub ostro przyprawione potrawy, przegrzane pomieszczenia) i staraj się ich unikać w przyszłości. 

Nocne poty zwykle towarzyszą uderzeniom gorąca. Czasem są tak obfite, że kobieta musi zmienić bieliznę. Poza tym zaburzają sen, co daje uczucie zmęczenia i rozdrażnienia w ciągu dnia.

Co robić w przypadku, gdy dotkną nas nocne poty?

Nocą utrzymuj w sypialni temperaturę  ok. 18-20 st. C, do snu zakładaj lekką, bawełnianą bieliznę. Przed położeniem się do łóżka unikaj używek oraz wycisz swoje emocje krótkim relaksem bez hałasów i obrazów z zewnątrz (głośnej muzyki, filmów, gier komputerowych).

Nieregularne krwawienia miesiączkowe są typowe dla okresu przekwitania. Przyczyną tego są  zaburzenia w poziomach żeńskich hormonów płciowych związanie z wygaszeniem czynności jajników.

Jak określić dni płodne i bezpłodne podczas menopauzy?

W tym czasie trudno jest dokładne określać okresy płodne i niepłodne, dlatego jeśli nie planujesz już dzieci, zadbaj o antykoncepcję. Najbardziej zawodna w okresie okołomenopauzalnym jest antykoncepcja naturalna z uwagi na rozregulowanie cyklu miesiączkowego. Optymalne są w tym czasie prezerwatywy albo globulki dopochwowe. Po konsultacji z lekarzem możesz stosować też antykoncepcję hormonalną, która dodatkowo łagodzi dolegliwości przekwitania.

Uczucie zmęczenia, lęki, przygnębienie, depresja, zaburzenia koncentracji, bezsenność i spadek zainteresowania życiem płciowym. Z badań wynika, że objawy te częściej związane są z relacjami międzyludzkimi takimi jak: opuszczenie przez dzieci domu, niezadowoleniem z warunków życia albo pogorszeniem stanu zdrowia swojego lub współmałżonka niż menopauzą. Zmniejszenie libido zaś związane jest ze zmianami hormonalnymi.

Uczucie zmęczenia. Jak temu zaradzić? 

Zwróć uwagę na otoczenie. W środowisku, gdzie szanuje się wiek oraz związane z tym mądrość i doświadczenie kobiety, panie odczuwają znacznie mniej negatywnych symptomów menopauzy. Tym niemniej korzystna może być hormonalna terapia zastępcza.

Późne objawy menopauzy zaczynają  się kilka miesięcy po ostatniej miesiączce i stopniowo nasilają  się. Są to:

Zmiany w wyglądzie skóry, która staje się cieńsza, mniej jędrna, bardziej sucha i pomarszczona. Owłosienie łonowe i pachowe przerzedza się. Kobieta zauważa również, że dochodzi do zmian w wyglądzie całego ciała. Pojawiają się też bóle stawów.

Jakich kosmetyków używać w trakcie menopauzy? 

Do demakijażu używaj kosmetyków dla cery dojrzałej. Zacznij używać kremów z zawartością hormonów roślinnych, które uzupełniają estrogeny w skórze. Unikaj opalania, bo promienie UV przyspieszają starzenie skóry. Jeśli palisz, zdecyduj się na rzucenie tego nałogu. Tytoń też nasila objawy starzenia skóry. Na stan skóry korzystnie  wpływa też stosowanie hormonalnej terapii zastępczej. 

Zmiany wywołane przez menopauzę w układzie moczowo-płciowym związane z zanikiem błony śluzowej. Śluzówka pochwy staje się cienka, zmniejsza się wytwarzanie śluzu pochwowego, co powoduje bolesne stosunki oraz zmniejsza komfort i częstość współżycia. Dochodzi również do wiotczenia mięśni dna miednicy, które mają za zadanie utrzymywać we właściwym położeniu narządy rodne oraz pęcherz moczowy. W wyniku zwiotczenia tych mięśni obniżają się ściany pochwy i może dochodzić do wypadania macicy oraz wysiłkowego nietrzymania moczu, którego objawem jest bezwiedne oddawanie niewielkich ilości moczu w czasie wysiłku fizycznego, śmiechu, kaszlu, kichania.

Co z życiem seksualnym podczas menopauzy?

Poprawę komfortu współżycia seksualnego dają środki nawilżające pochwę dostępne w aptekach bez recepty. Gdy pojawiają się symptomy wysiłkowego nietrzymania moczu, dobre efekty dają tzw. ćwiczenia Kegla wzmacniające mięśnie dna miednicy. Wymagają one jednak staranności i skupienia w czasie treningu tak, aby napinały się faktycznie mięśnie przepony moczowo-płciowej, a nie mięśnie brzucha, pośladków czy też ud:

Rano, po przebudzeniu z pełnym pęcherzem, staraj się oddawać mocz bardzo małymi porcjami. Za pomocą powtarzanych skurczów mięśni kilkakrotnie zatrzymaj strumień moczu, aż do całkowitego opróżnienia pęcherza moczowego.

Ćwicz zatrzymywanie strumienia moczu także w innych porach dnia. Nawet, jeżeli sprawia ci to trudności, nie załamuj się tym. Ćwicz przy okazji każdego oddania moczu.

Zatrzymując strumień moczu na kilka sekund w trakcie jego oddawania upewnisz się, że napinasz właściwe mięśnie czyli prawidłowo wykonujesz ćwiczenie.

Ćwicz mięśnie zwieraczy również wtedy, gdy nie oddajesz moczu. Powtarzaj kurczenie i rozkurczanie ich po 15 razy sześciokrotnie w ciągu dnia. Staraj się utrzymać każdy skurcz przez co najmniej 3 do 10 sekund.

Trening ten powinnaś kontynuować przez co najmniej 3 miesiące.

Z jakimi chorobami można spotkać się w trakci i po menopauzie? 

Wiadomo powszechnie, że estrogeny chronią kobiety w wieku rozrodczym przed rozwojem miażdżycy i chorobami układu sercowo-naczyniowego, ponieważ  wpływają korzystnie na skład lipidów we krwi. Dlatego panie przed 45 rokiem życia znacznie rzadziej zapadają na chorobę wieńcową serca, zawał serca lub udar mózgu w porównaniu z mężczyznami. Jednak, gdy w okresie menopauzy zaczyna brakować estrogenów i ich ochronnego działania, to kobiety stają się narażone na choroby układu krążenia, podobnie jak mężczyźni. Dotyczy to zwłaszcza kobiet z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub nadwagą oraz obciążonych rodzinnie tymi chorobami.

Inną chorobą, na którą zapadają kobiety po menopauzie jest osteoporoza, czyli zrzeszotnienie lub zanik kości. Istotą tego schorzenia jest stopniowe ubywanie wapnia z kości. W efekcie kości stają się mniej wytrzymałe i są podatne na złamania. Ilość tkanki kostnej i jej gęstość zmieniają się w zależności od wieku i stanu zdrowia. Około 35 roku życia gęstość kości osiąga najwyższą wartość, po czym stopniowo wraz z upływem kolejnych lat zmniejsza się. U mężczyzn ubytek wapnia z kości utrzymuje się na stałym poziomie przez cały czas, natomiast u kobiet znacznie przyspiesza się w okresie pierwszych 10 lat po menopauzie. Złamania kości związane z osteoporozą częściej występują u kobiet, ich częstość zwiększa się wraz z wiekiem i dotyczą przede głównie kości udowej, trzonów kręgów i kości promieniowej. 

Menopauzy nie należy bagatelizować lub wstydliwie przetrzymywać, uważając ją za „wiek krytyczny" lub „jesień życia". Niestety, nie ma jednej i prostej recepty na menopauzę, ponieważ jej objawy i dolegliwości są bardzo różnorodne i w różnym stopniu odczuwane przez poszczególne kobiety. 

Z obserwacji wiadomo jednak, że kobiety aktywne, w pełni sił witalnych i pozytywnie nastawione do świata, łatwiej przechodzą przekwitanie, niezależnie od tego czy są jeszcze czynne zawodowo czy tylko zajmują się domem.

W każdym przypadku terapia objawów menopauzy jest wielokierunkowa i wymaga osobistego zaangażowania ze strony kobiety, które obejmuje:

Gimnastykę i ruch - codzienne ćwiczenia korzystnie wpływają na serce, układ krążenie oraz kości, pozwalają utrzymać sprawność układu ruchu dobrą postawę i figurę. Dla dobrej kondycji tych układów warto znaleźć czas na ćwiczenia fizyczne 3 razy w tygodniu po 30 minut zgodnie z zaleceniem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Aktywność w życiu domowym, zawodowym i towarzyskim - dająca przyjemność i pozwalająca na poznanie nowych zajęć oraz sposobów spędzania czasu.

Relaks - z wiekiem organizm potrzebuje więcej spokoju i odpoczynku. Warto zadbać o codzienny dobry i długi sen, dzięki czemu w ciągu samopoczucie jest znacznie lepsze.

Dietę - opierającą się na zasadach zdrowego odżywiania, bogatą w witaminy i wapń.

Hormonalna terapia zastępcza podczas menopauzy

Wielu objawom występującym w następstwie niedoboru estrogenów zapobiega wymieniona wyżej hormonalna terapia zastępcza. Polega ona na uzupełnieniu własnych hormonów, których organizm kobiety nie produkuje już w wystarczającej ilości. Największe korzyści przynosi rozpoczęcie hormonalnej terapii zastępczej we wczesnym okresie około menopauzalnym. Aby zapobiec późnym następstwom menopauzy, takim jak rozwój osteoporozy czy chorób serca, konieczne jest stosowanie hormonalnej terapii zastępczej przez co najmniej 5 lat.

Jeszcze kilka lat temu hormonalna terapia zastępcza uważana była za najlepszy i najkorzystniejszy dla zdrowia kobiet sposób znoszenia objawów menopauzy. Jednak w ostatnich latach na łamach prasy medycznej zaczęło się pojawiać coraz więcej prac dowodzących, że z hormonalną terapią zastępczą mogą wiązać się nie tylko korzyści, ale również zagrożenia. Przede wszystkim dotyczą one zwiększonego ryzyka rozwoju raka piersi. Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej może również zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz kamicy żółciowej. Wywołało to wśród lekarzy specjalistów liczne dyskusje na temat korzyści i szkód związanych ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej. 

Obecnie uważa się, że kobiety, które nie mają dokuczliwych objawów menopauzy lub obciążone są dużym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, nie powinny stosować hormonalnej terapii zastępczej.

W przypadku pań z niskim ryzykiem chorób układu krążenia, którym hormony pomagają złagodzić niekorzystne objawy menopauzy i znacznie polepszyć jakość życia, wydaje się, że korzyści przeważają nad potencjalnymi skutkami ubocznymi.

Innymi przeciwwskazaniami do hormonalnej terapii zastępczej są:

  • stwierdzony - lub podejrzewany - rak gruczołu piersiowego,
  • ostre lub przewlekłe choroby wątroby (lub przebyte w przeszłości, a wyniki analiz nie powróciły do normy),
  • czynne zespoły zatorowo-zakrzepowe,
  • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych,
  • ciąża,
  • a także uczulenie na składniki stosowanego preparatu.

Zawsze decyzję o wdrożeniu hormonalnej terapii zastępczej, lekarz powinien podejmować wspólnie ze swoją pacjentką, po dokładnej ocenie jej ogólnego stanu zdrowia. 

Jakie leki stosować na objawy menopauzy?

Od niedawna dostępne są w naszych aptekach naturalne leki do alternatywnej terapii objawów menopauzy. Zawierają one w swoim składzie związki o podobnej budowie chemicznej do estrogenów kobiecych. Ponieważ uzyskiwane są one z produktu roślinnego (nasion soi), to popularnie nazywane są fitoestrogenami. Fitoestrogeny dzięki podobieństwu do estrogenów wykazują zdolność wiązana się z receptorami estrogenowymi w organizmie. Działają podobnie do estrogenów, lecz nieco słabiej - chronią przed zaburzeniami związanymi z naturalnym spadkiem produkcji estrogenów u kobiet w okresie około menopauzalnym i pomenopauzalnym. Nie wywołują natomiast objawów niepożądanych i skutków ubocznych.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus