Zioła na menopauzę – jakie złagodzą objawy klimakterium?

Około 50. roku życia u kobiet wygasa czynność hormonalna jajników, następuje spadek poziomu estrogenów i zanika miesiączka. Rozpoczyna się szczególny okres życia kobiety, jakim jest menopauza, inaczej nazywana klimakterium lub przekwitaniem. Niedobór estrogenów powoduje występowanie wielu uciążliwych objawów. By menopauza była nieco przyjemniejszym okresem w życiu, wiele kobiet sięga po zioła pozwalające na złagodzenie objawów klimakterium. Które zioła warto wybrać i jak je bezpiecznie stosować?

1. Objawy menopauzy i metody ich łagodzenia
2. Menopauza a zioła
3. Jakie zioła stosować w trakcie menopauzy?
4. Tabletki ziołowe i zioła na menopauzę: jak je prawidłowo dawkować lub zaparzać?

Objawy menopauzy i metody ich łagodzenia

Spadek poziomu estrogenów w okresie przekwitania jest powodem występowania nieprzyjemnych objawów, do których zalicza się uderzenia gorąca, nocne zlewne poty, zaburzenia snu, kołatanie serca, drażliwość, napady strachu lub paniki.

Zmiany hormonalne związane z menopauzą mogą prowadzić do zmian zanikowych pochwy, zaburzeń w obrębie układu moczowego i przyczyniać się do wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, a także osteoporozy. Wszystkie te dolegliwości mogą znacznie obniżać jakość życia kobiety, wpływać na relacje społeczne oraz wydajność w pracy. Kobiety, u których występują uciążliwe objawy menopauzy, powinny szczególnie dbać o zdrowy styl życia. Łagodne ćwiczenia gimnastyczne, joga, masaż, właściwa dieta są pomocne w łagodzeniu objawów menopauzy.

Kobietom z silnymi objawami klimakterium proponuje się niskodawkową hormonalną terapię zastępczą (HTZ) ordynowaną przez lekarza. Wiele kobiet poszukuje alternatywy dla hormonoterapii, dlatego uznaniem wśród kobiet w okresie menopauzy cieszą się ziołowe preparaty dostępne bez recepty zawierające fitoestrogeny.

Menopauza a zioła

W łagodzeniu objawów menopauzy od dawna stosuje się naturalne wyciągi z ziół, które są bogate w fitoestrogeny. Związki te mają budowę podobną do naturalnych estrogenów i mogą łączyć się z receptorami estrogenowymi. Zioła pomagają wielu kobietom poczuć się lepiej w okresie menopauzy.

Składniki ziół pomocne przy łagodzeniu objawów menopauzy

Wyróżnia się trzy główne grupy fitoestrogenów:

• izoflawony,
• lignany,
• kumestany.

Spośród izoflawonów największą aktywność estrogenopodobną mają genisteina i daidzeina obecne w soi.

Lignany występujące w nasionach lnu i oleju lnianym to związki, z których w przewodzie pokarmowym powstają substancje estrogenopodobne.

Kumestany są obecne w koniczynie czerwonej, szyszkach chmielu, kukurydzy oraz w mniejszych ilościach w nasionach słonecznika i kiełkach fasoli. Działanie fitoestrogenowe wykazują także inne związki występujące w świecie roślin.

Jakie zioła stosować w trakcie menopauzy?

1. Podczas menopauzy warto stosować ziołowe preparaty zawierające wyciągi z nasion soi lub koniczyny czerwonej, które są bogate w izoflawony. Podejrzewa się, że dieta bogata w soję przyczynia się do łagodnego przebiegu menopauzy u Azjatek, wśród których tylko 10–20% skarży się na uciążliwe objawy menopauzy. Zioła bogate w izoflawony sojowe pomagają łagodzić charakterystyczne dla klimakterium uderzenia gorąca i chwiejność emocjonalną. Korzystnie wpływają na poziom trójglicerydów i cholesterolu we krwi, a także na gęstość tkanki kostnej, dzięki czemu pomagają zapobiegać osteoporozie. Koniczyna często występuje w preparatach z dodatkiem bogatego w kumestany wyciągu z szyszek chmielu, co pomaga łagodzić niepokój i drażliwość w okresie menopauzy.
2. Korzeń pluskwicy groniastej jest kolejną rośliną bogatą w glikozydy triterpenowe i izoflawony. W aptekach dostępny jest ziołowy lek zawierający wyciąg płynny z kłącza pluskwicy groniastej, zalecany w celu łagodzenia dolegliwości przekwitania takich jak uderzenia gorąca i nadmierne pocenie się. Uważa się, że wyciągi z pluskwicy mogą także wpływać na układ serotoninergiczny.
3. Uznanie wielu kobiet zyskał niepokalanek mnisi, który wpływa na poziom estrogenów, progesteronu oraz prolaktyny i może łagodzić przebieg menopauzy, a także dolegliwości zespołu napięcia przedmiesiączkowego.
4. Dieta kobiet w okresie przekwitania powinna być bogata w olej lniany i nasiona lnu zawierające lignany. Lignany pomagają zmniejszać intensywność i częstość występowania uderzeń gorąca i korzystnie wpływają na poziom lipidów we krwi.
5. W trakcie menopauzy można pić ziołowe herbatki zawierające kompozycję ziół, m.in. liść melisy, liść szałwii i szyszki chmielu, które pomagają zachować dobre samopoczucie.
6. Wiele kobiet podczas klimakterium ceni herbatkę z dziurawca, który ma właściwości łagodzenia objawów depresji. Dziurawiec jest jednak rośliną fototoksyczną, dlatego należy zachować ostrożność, jeśli stosujemy dziurawiec w okresie przebywania na słońcu.
7. Na świecie wykorzystuje się także inne znane od lat zioła w celu łagodzenia objawów menopauzy. Należą do nich korzeń maca oraz kava kava. Korzeń maca pochodzi z wysokich partii Andów Peruwiańskich, używany jest tam głównie jako roślina zwiększająca płodność mężczyzn, zapobiegająca osteoporozie i łagodząca uderzenia gorąca w menopauzie. Kava kava, inaczej pieprz metystynowy, jest tradycyjnie stosowany w celu łagodzenia stanów lękowych towarzyszących kobietom w okresie klimakterium.

Tabletki ziołowe i zioła na menopauzę: jak je prawidłowo dawkować lub zaparzać?

W aptece dostępne są  preparaty ziołowe łagodzące objawy przekwitania. Zazwyczaj zawierają kompleks składników, w którym oprócz fitoestrogenów znajdziemy melatoninę ułatwiającą zasypianie czy wyciągi ziołowe o działaniu łagodzącym napięcie nerwowe w klimakterium. Herbatki i tabletki ziołowe na menopauzę należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami producenta.

Warto zaznaczyć, że preparaty z fitoestrogenami oraz herbatki z dziurawca przeznaczone są dla osób dorosłych, a preparaty z wyciągiem z soi nie mogą być używane przez osoby uczulone na soję, olej sojowy lub orzeszki ziemne. Sojowe izoflawony zaleca się stosować krótkoterminowo, tj. przez okres 1–2 lat. Kobiety, które przyjmują leki hormonalne lub u których zdiagnozowano choroby wątroby albo chorobę nowotworową, nie powinny stosować fitoestrogenów na własną rękę bez konsultacji z lekarzem.