HTZ – najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej. Które wybrać? - portal DOZ.pl
Kobieta z menopazą rozmawia z lekarzem
Ewelina Drelich

Hormonalna terapia zastępcza – czy może pomóc w menopauzie?

Okres menopauzy jest jednym z przełomowych  w życiu kobiety. Charakterystyczne dla niego jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej, czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Hormonalna terapia zastępcza – jakie niesie korzyści?

Organami najbardziej narażonymi na obniżenie poziomu estrogenów są te należące do układu moczowo-płciowego. Kobiety w okresie menopauzy skarżą się na suchość pochwy, świąd, pieczenie oraz częstsze infekcje narządów płciowych. Niski poziom estrogenów odpowiada między innymi za problem nietrzymania moczu w tym okresie. Wpływa to negatywnie nie tylko na codzienne funkcjonowanie, ale także na sferę życia seksualnego.

Najważniejszym argumentem przemawiającym za stosowaniem HTZ w menopauzie jest przywrócenie stanu fizjologicznego narządów rodnych i układu moczowego oraz ustąpienie przykrych dolegliwości z tym związanych.

Dostarczenie estrogenów wpływa pozytywnie na stan skóry oraz śluzówki oka. Estrogeny wykazują ponadto działanie ochronne na serce, obniżają poziom tzw. złego cholesterolu, a także poprawiają stan śródbłonka oraz mięśniówki gładkiej naczyń krwionośnych. Ponadto HTZ zmniejsza blisko o połowę występowanie objawów sercowo-naczyniowych. Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej hamuje pomenopauzalną utratę masy kostnej, co zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy. Badania wykazały, że w grupie kobiet stosujących HTZ odnotowano mniej przypadków złamań szyjki kości udowej, pęknięcia trzonów kręgów oraz choroby zwyrodnieniowej stawów w porównaniu z grupą kobiet niestosujących HTZ.

Hormonalna terapia zastępcza a centralny układ nerwowy

Obniżenie nastroju, drażliwość, podwyższona samokrytyka i zaburzenia koncentracji to typowe objawy przekwitania. Jest to kolejny skutek obniżonego poziomu estrogenów. Stosowanie HTZ daje szansę na całkowitą eliminację dyskomfortu psychicznego. Natomiast w przypadku ciężkich stanów niezbędne będzie podanie leków przeciwdepresyjnych. Uderzenia gorąca, nadciśnienie oraz otyłość spowodowane są zmianami o podłożu neurohormonalnym w obszarze podwzgórza, który jest odpowiedzialny za procesy regulacji temperatury, jedzenia i ciśnienia krwi. Leczenie hormonalne łagodzi wymienione objawy.

Polecane dla Ciebie

HTZ a choroba Alzheimera

Estrogeny to hormony mające wpływ na funkcje poznawcze. Istnieją przypuszczenia, że estrogeny nasilają działanie cholinergiczne, którego dysfunkcja leży u podstaw rozwoju choroby Alzheimera. Ponadto te hormony biorą udział w tworzeniu synaps w obszarach mózgu odpowiedzialnych za zapamiętywanie i przechowywanie informacji. Choroba Alzheimera występuje u kobiet dwa – trzy razy częściej niż u mężczyzn. Wraz z rozpoczęciem się u kobiety zmian o charakterze menopauzalnym dochodzi do spotęgowania procesu zaniku i zmniejszenia się hipokampa i płatu ciemieniowego. Objawy choroby Alzheimera związane są ze zmniejszonym przepływem krwi przez naczynia mózgowe. Estrogeny zwiększają przepływ krwi, m.in. przez naczynia mózgowe, dzięki czemu zwiększają stopień ukrwienia mózgu.

Liczne dane wskazują na obniżone ryzyko zachorowalności na chorobę Alzheimera u kobiet po menopauzie stosujących HTZ.

Ryzyko stosowania HTZ

Oczywiście jak każda farmakoterapia, tak i hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą pewne ryzyko i działania niepożądane wynikające z samej natury steroidów. Największym ryzykiem związanym z HTZ są zaburzenia procesu krzepnięcia krwi. Szacuje się, że populacja kobiet leczących się za pomocą HTZ ma dwa do czterech razy większe ryzyko rozwinięcia się tych zmian w porównaniu z kobietami niestosującymi HTZ. Liczne badania dostarczają wielu dowodów na to, że HTZ zwiększa prawdopodobieństwo rozwinięcia się raka sutka. Występuje ono w przypadku stosowania tej terapii ponad dziesięć lat. Uważa się, że gestageny nie mają działania protekcyjnego, jeśli chodzi o rozwój raka sutka, macicy i przerost endometrium. Jest to główna przyczyna rezygnacji ze stosowania HTZ.

Rodzaje hormonalnej terapii zastępczej

Hormonalna terapia zastępcza obejmuje produkty lecznicze zawierające tylko estrogeny lub w połączeniu z gestagenami i/lub androgenami, zarówno w formie doustnej, jak i parenteralnej.

Najkorzystniejszą formą podania, z punktu widzenia działania na układ krążenia i wątrobę, są preparaty działające przez skórę oraz w zastrzykach. Preparaty doustne mogą wpływać negatywnie na wątrobę i układ krzepnięcia. 

Inną formą stosowania HTZ jest miejscowe, dopochwowe podawanie estriolu. Miejscowo stosuje się hormony w postaci wcześniej już wspomnianych kremów, pianek, globulek i pierścieni. Mogą być one stosowane w niektórych problemach o podłożu seksualnym, a mianowicie obniżonym libido, zaburzeniach odczuwania przyjemności seksualnej, w obniżonym pożądaniu seksualnym, zaburzeniach orgazmu czy dyspareunii. Hormony działają miejscowo, eliminując obszar działań niepożądanych.

Minimalizowanie skutków ubocznych

Lekarz, przepisując HTZ, dobiera dla swojej pacjentki nie tylko odpowiednią formę, ale także dawkę. Zasada doboru dawek w HTZ jest następująca: stężenie hormonów powinno być równe jednej trzeciej ich poziomu występującego u kobiety w wieku trzydziestu lat. W ten sposób organizm przyzwyczaja się stopniowo do mniejszej ilości estrogenów. Obecnie stosuje się niskodawkową HTZ polegającą na podawaniu możliwie najmniejszych dawek hormonów. Najlepszym momentem rozpoczęcia terapii jest pojawienie się pierwszych symptomów przekwitania.

Należy zauważyć, że korzyści, jakie niesie za sobą stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, w większości przypadków znacznie przewyższają ryzyko z nią związane.  Stosowanie tego rodzaju leczenia prowadzi do zwiększenia jakości życia kobiet. Lekarze zalecający stosowanie terapii hormonalnej, zwłaszcza długoterminowej, powinni pamiętać o indywidualnym podejściu do problemu każdej pacjentki oraz ryzyku, jakie niesie stosowana metoda.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij