Dieta przy zaburzeniach hormonalnych – najważniejsze zasady
Maria Brzegowy

Dieta przy zaburzeniach hormonalnych – najważniejsze zasady

Układ hormonalny kontroluje funkcje fizjologiczne organizmu – zapewnia jego homeostazę, pełni rolę regulacyjną i odpowiada za nasze samopoczucie. Czy sposób, w jaki się odżywiamy, może mieć wpływ na jego działanie? Jak powinna wyglądać dieta w przypadku pojawienia się określonych zaburzeń hormonalnych? Sprawdźmy! 

Dieta a regulacja hormonów rola żywienia w gospodarce hormonalnej organizmu 

Sposób, w jaki się odżywiamy, bezpośrednio przekłada się na funkcjonowanie naszych hormonów. Istotne znaczenie odgrywa także podejmowana aktywność fizyczna, jak również to, czy w dzieciństwie mieliśmy możliwość być karmionymi piersią.  

Wybrane hormony mogą być podatne na m.in. zmiany w bilansie energetycznym. Przykładowo, zbyt mała podaż energii może wiązać się z zaburzeniami funkcjonowania jajników, z występowaniem cykli bezowulacyjnych, skróceniem fazy lutealnej oraz obniżeniem stężenia progesteronu we krwi. Długo utrzymywana wysoce restrykcyjna dieta będzie więc prowadzić nawet do całkowitego zaniku cyklu menstruacyjnego. To stanowi o tym, jak ważna jest prawidłowa podaż składników odżywczych oraz makroelementów w przypadku chociażby kobiet w wieku rozrodczym, starających się o potomstwo. Badacze zauważyli, iż odpowiedni sposób odżywiania, właściwy dobór składników, produktów oraz ich wzajemny stosunek mają korzystny wpływ na płodność u kobiet i odwrotnie.  

Właściwa podaż energii powinna zostać wyliczona indywidualnie dla każdego z nas, w oparciu o prowadzony na co dzień styl życia, aktywność ruchową, stan fizjologiczny oraz stan zdrowia. Pomocy w tym zakresie udzielić może specjalista dietetyk

Dieta, które wspomoże układ hormonalny – najważniejsze zasady 

Trudno mówić o jednej, stricte określonej diecie wspierającej hormony, czy też o diecie pozwalającej uregulować obecne już zaburzenia hormonalne. To, jak powinno wyglądać nasze menu, ściśle zależy od stanu zdrowia, indywidualnych potrzeb, tolerancji, jak również od problemów, z jakimi się zmagamy. Warto jednak wprowadzić kilka podstawowych elementów z zakresu zasad prawidłowego odżywiania się, które na pewno nie zaszkodzą, a być może wspomogą pracę układu hormonalnego. Należą do niej następujące zalecenia: 

  • dietę opieraj na produktach naturalnych, w jak najmniejszym stopniu przetworzonych,
  • wybieraj produkty i potrawy z tzw. niskim indeksem glikemicznym, tj. surowe warzywa i owoce, produkty zbożowe z pełnego ziarna, naturalny nabiał, orzechy itp., a unikaj tych o wysokim indeksie glikemicznym, tj. soków, kolorowych napojów, produktów zbożowych i dań na bazie białej mąki, płatków śniadaniowych, smakowych jogurtów oraz słodyczy i słonych przekąsek,
  • wyeliminuj bądź w wysokim stopniu ogranicz spożywanie żywności typu fast-food,
  • wyeliminuj z diety napoje energetyzujące oraz alkohol,
  • unikaj nadmiernej ilości dodatków do żywności oraz konserwantów – czytaj etykiety,
  • dbaj o odpowiednie nawodnienie organizmu,
  • sięgaj po produkty charakteryzujące się korzystnym wpływem na skład mikroflory jelitowej, tj. np. fermentowane napoje mleczne, kiszonki,
  • spożywaj regularne posiłki. 

Dieta przy zmianach hormonalnych podczas miesiączki 

Menstruacja to u kobiet czas, w którym hormony mogą znacząco uprzykrzyć codzienne czynności. Zmiany hormonalne obserwowane podczas miesiączki będą bowiem wywoływać m.in. ogromne zachcianki żywieniowe, w tym chęć jedzenia sporych ilości słodyczy. Eksperci dowodzą, iż taka dieta, charakteryzująca się dużym spożyciem cukrów, jak również słonych przekąsek, herbaty, kawy i nasyconych kwasów tłuszczowych, będzie wiązać się z wyższym ryzykiem wystąpienia bolesnego miesiączkowania. Zaleca się więc, aby dieta w trakcie okresu była zgodna z zasadami zdrowego odżywiania się, bogata w antyoksydanty (obecne w m.in. owocach, warzywach, orzechach), które będą łagodzić przykre dolegliwości.

Ponadto rekomenduje się stałą dbałość o prawidłową podaż witaminy D3, kwasu foliowego, kwasu pantotenowego, witaminy B12, magnezu, wapnia oraz witaminy B6, które bezpośrednio będą miały wpływ na regulację aktywności hormonalnej, a tym samym – samopoczucie w newralgicznym momencie miesiąca. 

Dieta przy zmianach hormonalnych spowodowanych stresem 

Przewlekły stres to w zasadzie nieodłączny element życia każdego człowieka. To, w jaki sposób będziemy sobie z nim radzić, zależy jednak tylko i wyłącznie od nas. Pobudzony organizm, nierozerwalnie wiąże się także ze zmianami hormonalnymi. Pod wpływem emocji jedni zajadają stres, drudzy w tym czasie nie mogą patrzeć na jedzenie. Z naszym zachowaniem połączone są oczywiście hormony, chociażby stężenie kortyzolu, który potocznie nazywany jest hormonem stresu. Duże znaczenie w zakresie samopoczucia odgrywają również: serotonina, tryptofan, dopamina czy melatonina. Długotrwały stres będzie także sprzyjał pojawieniu i powiększaniu się niedoborów składników mineralnych i witamin takich jak: kwas foliowy, witaminy B12 oraz A, C, E, D3, magnez czy cynk. Zaleca się więc, aby codzienna dieta zawierała jak najmniejszą ilość cukrów prostych oraz tłuszczów przetworzonych, które wpływają na m.in. osłabienie działania neuroprzekaźników i zwiększają ryzyko stresu.  

Zdaniem badaczy, istnieje również żywność, która może wykazywać działanie uspokajające i wpływać na produkcję wyżej wymienionych przekaźników. W tym celu rekomenduje się zadbać o właściwą podaż m.in.: ryb, produktów z pełnego ziarna, orzechów, roślin strączkowych, warzyw liściastych, jajek, mleka, kakao, płatków owsianych, czarnych porzeczek, truskawek, kiwi, natki pietruszki, papryki, brukselki czy owoców morza. Szczególnie ważna jest także obecność w menu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które budują nasze neurony w mózgu. Znaleźć je można w tłustych rybach morskich oraz świeżych olejach roślinnych. 

Dieta przy zmianach hormonalnych serotoniny i melatoniny 

Serotonina to amina biogenna występująca w ośrodkowym układzie nerwowym jako neuroprzekaźnik. Powstaje z tryptofanu, czyli aminokwasu dostarczanego wraz z pożywieniem. Aby synteza serotoniny przebiegała prawidłowo, organizm potrzebuje również odpowiedniej ilości witaminy C, witaminy B6 oraz magnezu. Dzięki serotoninie jesteśmy mniej narażeni na pojawienie się rozdrażnienia, a sama amina znana jest jako hormon szczęścia. Warto także, aby dieta dostarczała odpowiedniej ilości magnezu oraz tryptofanu, który znajduje się w wołowinie, wieprzowinie, rybach, jajku, mleku, kakao, orzechach czy pestkach.  

Melatonina powstaje z kolei z serotoniny i warunkuje prawidłowy rytm dobowy. Do jej produkcji, podobnie jak w przypadku serotoniny, niezbędny jest tryptofan. Niedobór tego neuroprzekaźnika będzie odpowiadać za bezsenność, pogorszone samopoczucie, rozdrażnienie czy zmęczenie. 

Dieta dla hormonów tarczycowych 

Choroby tarczycy to w obecnych czasach jedne z najczęściej spotykanych jednostek chorobowych. Tarczyca pełni w organizmie szereg ważnych funkcji, m.in. jest odpowiedzialna za produkcję hormonów trójjodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4), których głównym zadaniem z kolei jest regulacja metabolizmu. Do najczęstszych chorób tarczycy należy jej niedoczynność, czyli stan, w którym produkowana jest zbyt mała ilość hormonów. W chorobach tego gruczołu dużą rolę odgrywa prawidłowe żywienie.

Przeczytaj, jak powinna wyglądać dieta w niedoczynności tarczycy. 

W diecie zaleca się zadbać o podaż: jodu (ryby morskie, owoce morza, jaja, pieczarki, orzechy laskowe), selenu (orzechy brazylijskie, tuńczyk, halibut, jaja, kakao, suszona żurawina), cynku (ziarna sezamu, pestki dyni, wołowina oraz orzechy nerkowca) oraz magnezu (orzechy, produkty zbożowe, rośliny strączkowe, kakao). Ponadto, menu powinno być bogate w pełnowartościowe białko, błonnik pokarmowy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe (obecne zwłaszcza w tłustych rybach morskich) i opierać się na zasadach diety z niskim indeksem glikemicznym

Podsumowując, właściwie skomponowana dieta będzie odgrywać ważną rolę przy zaburzeniach hormonalnych. Niezależnie od tego, z jakimi problemami się zmagamy, każdego dnia należy dbać o racjonalne menu, zgodne z ogólnie przyjętymi zasadami zdrowego odżywiania się, co być może ułatwi m.in. łagodzenie występujących już dolegliwości. Fakt ten wydaje się nabierać szczególnego znaczenia zwłaszcza w przypadku kobiet zmagających się z m.in. zespołem policystycznych jajników (PCOS), niepłodnością oraz chorobami tarczycy. 
  1. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne. 2014. Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące stosowania preparatów zawierających mio-inozytol przez pacjentki z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Ginekologia Polska. 2(85), 158-160. 
  2. Nastaran N. i in. 2018 Major dietary patterns in relation to menstrual pain: a nested case control study. BMC Women's Health. 18(69). 
  3. Ostrowska L., Karecka U. 2017. Wpływ diety i aktywności fizycznej na płodność kobiet. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu. 23(1), 51-56. 
  4. Merkling-Gruchała A, Jasieńska G. 2012, Żywienie a stężenia hormonów płciowych (estrogenów i progesteronu) u kobiet w wieku rozrodczym: implikacje dla ryzyka raka piersi. W: Środowisko i gospodarka hormonalna u kobiet. Oficyna Wydawnicza AFM, 2012, 119-130. 
  5. Kłosek P. 2016, Zależność między stresem psychologicznym a powstawaniem otyłości. Forum Medycyny Rodzinnej, 10(3), 145-152. 
  6. Karwowska K. 2016. Wpływ niezdrowej żywności na układ nerwowy. Kosmos, Problemy Nauk Biologicznych, 65(3), 389-397. 
  7. Glibowski P., Misztal A. 2016. Wpływ diety na samopoczucie psychiczne. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna. XLIX, 1, 1-9. 
  8. Ratajczak A.E. i in. 2017. Zalecenia żywieniowe w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 7(4), 305–311. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Substancje w suplementach diety na odchudzanie

    Nie ma lepszego sposobu na zrzucenie zbędnych kilogramów niż odpowiednio dobrana dieta połączona z aktywnością fizyczną. Mimo to na rynku dostępna jest szeroka oferta suplementów na odchudzanie. Czy te preparaty mogą wspomóc walkę z nadwagą? Na jakiej zasadzie działają substancje, które są w składzie suplementów na odchudzanie? Przyglądamy się kilku z nich.

  • Dieta na trądzik – jakie produkty jeść, a które wykluczyć?

    W walce z trądzikiem, obok właściwej pielęgnacji, będzie pomocna także dieta. Codzienny jadłospis osoby zmagającej się z trądzikiem na twarzy, plecach lub dekolcie powinien być bogaty w produkty, które zawierają m.in. cynk, błonnik, witaminy z grupy B czy beta-karoten. Co zatem należy jeść, a czego unikać, aby pozbyć się wyprysków? 

  • Dieta przy wymiotach u dzieci i dorosłych – co można jeść i pić?

    Wymioty często pojawiają się przy zatruciu pokarmowym czy tzw. jelitówce. Na czas wymiotów warto wprowadzić odpowiednią dietę, aby odciążyć zmęczony żołądek i przyśpieszyć powrót do zdrowia. Okazuje się, że niektóre produkty pomogą złagodzić nudności i wymioty, a właściwa podaż płynów zapobiegnie odwodnieniu organizmu. Co podawać do jedzenia dziecku lub dorosłemu w trakcie wymiotów?  W jaki sposób przyrządzać posiłki dla osób po wymiotach?  Podpowiadamy.

  • Dieta FODMAP – na czym polega i kiedy ją stosować?

    Problemy z wypróżnianiem, wzdęcia i bóle brzucha to częste dolegliwości, który pojawiają się zwłaszcza przy IBS oraz zespole SIBO. Symptomy tych schorzeń można złagodzić, stosując odpowiednią dietę FODMAP. Na czym dokładnie ona polega? Które produkty należy włączyć do menu, a z których zrezygnować? 

  • Dieta w biegunce u dzieci i dorosłych – co jeść przy rozwolnieniu?

    Podczas biegunki należy stosować dietę zapierającą (tzw. dietę BRAT). Jej podstawą są łatwostrawne produkty, które pomagają zagęszczać treść pokarmową. Kolejnym i równie ważnym elementem w żywieniu w czasie biegunki jest odpowiednia podaż wody. Jak powinna wyglądać dieta podczas rozwolnienia? Które produkty można jeść, a których unikać? 

  • Dieta dr Budwig – dla kogo? Na co pomoże? Czy warto ją stosować?

    Produktem bazowym diety budwigowej jest olej lniany, który autorka diety zaleca dodawać do pasty twarogowej i solo do posiłków. Jej zdaniem, taki sposób żywienia miałby wpłynąć na m.in. zmniejszenie za wysokiego ciśnienia tętniczego krwi oraz wyleczyć z raka. Czy jest to możliwe? Jakie zagrożenia płyną z diety dr Budwig? 

  • Termogeneza – czym jest? Jaki ma wpływ na utratę masy ciała?

    Na wartość naszego całodobowego zapotrzebowania składa się podstawowa oraz ponadpodstawowa przemiana materii, w tym m.in. termogeneza, czyli najprościej definiując – wydzielanie ciepła przez nasz organizm. Jej wartość może zależeć od składu spożywanej przez nas diety! Czym jest termogeneza? Czy ma związek z naszą masą ciała, zwłaszcza gdy potrzebujemy ją zredukować? 

  • Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?

    Dotyczy coraz większej liczby osób. Powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności, często sprawia ból. Na szczęście istnieją metody żywieniowe, które pozwalają na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie dolegliwości. SIBO – jaka dieta będzie najlepsza? Jakie produkty należy wyeliminować, a które nie będą szkodzić? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij