Dieta w niedoczynności tarczycy – założenia i przykładowy jadłospis - portal DOZ.pl
Dieta w niedoczynności tarczycy – założenia i przykładowy jadłospis
Maria Brzegowy

Dieta w niedoczynności tarczycy – założenia i przykładowy jadłospis

Ospałość, zaparcia, nadwaga, obrzęki, zaburzenia w cyklu miesiączkowym mogą być oznaką niedoczynności tarczycy. Podstawą leczenia tego schorzenia jest farmakoterapia, natomiast dieta przy niedoczynności tarczycy ma za zadanie wesprzeć prawidłowy przebieg procesów metabolicznych i zapobiec wahaniom wagi. Jakie produkty powinny się w niej znaleźć, a które należy wyeliminować?

Choroby tarczycy to jedne z najczęściej występujących schorzeń w XXI wieku. Nieprawidłowości związane z tym narządem stwierdza się u około 22% społeczeństwa. Wśród nich wymienić można m.in. niedoczynność tarczycy oraz często współistniejące z nią autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, zwane chorobą Hashimoto. Czym jest niedoczynność tarczycy i jakie są jej przyczyny? Czy w jej przebiegu poleca się jakiś specjalny sposób żywienia i czy można nim wspomóc leczenie farmakologiczne?  

Dieta w niedoczynności tarczycy – na czym polega? 

Niedoczynność tarczycy spowodowana jest niedoborem hormonów tarczycy, do których zalicza się trijodotyroninę (T3) oraz tyroksynę (T4). Ich niedostateczna ilość powoduje spowolnienie procesów metabolicznych w organizmie człowieka.  

Do głównych przyczyn powstawania niedoczynności tarczycy zalicza się: 

  • chorobę Hashimoto – przewlekłe autoimmunologiczne zapalanie tarczycy; 
  • całkowite lub częściowe wycięcie tarczycy; 
  • uszkodzenie gruczołu tarczowego – spowodowane leczeniem z powodu chorób nowotworowych zlokalizowanych w obrębie szyi lub głowy; 
  • inne zapalenia tarczycy. 

Ospałość, zaparcia, zaburzenia miesiączkowania, obrzęki, depresja czy wypadanie włosów to jedne z najczęściej występujących objawów niedoczynności wspomnianego narządu. Do najbardziej uciążliwych, szczególnie wśród kobiet, należy także spowolnienie przemiany materii, które może prowadzić do wzrostu masy ciała.  

Dieta w niedoczynności tarczycy powinna być przede wszystkim uregulowana, urozmaicona i prawidłowo zbilansowana. Dzięki temu pozwoli na właściwy przebieg procesów metabolicznych i zapobiegnie wahaniom wagi.

W sytuacji, gdy występuje nadwyżka masy ciała, zaleca się dietę redukcyjną, pozwalającą na stopniowe zmniejszenie wagi (ok. 2-4 kg miesięcznie). Rozkład podstawowych makroskładników (białko, tłuszcze, węglowodany) powinien zostać dobrany indywidualnie, zgodnie z zapotrzebowaniem, jednostkami współtowarzyszącymi, preferencjami i prowadzonym stylem życia. Należy również pamiętać o korzystnym wpływie na organizm błonnika pokarmowego. 

Dieta przy niedoczynności tarczycy: produkty dozwolone i zakazane 

Dieta w niedoczynności tarczycy nie odbiega zaleceniami od diety rekomendowanej w ramach zasad prawidłowego żywienia.  

Wśród produktów, które należy w niej ograniczyć bądź całkowicie wyeliminować znajdują się m.in.: 

  • pieczywo pszenne, jasne makarony, wafle ryżowe, oczyszczone kasze i kaszki (zawierają niewiele błonnika pokarmowego),
  • surowe warzywa kapustne (ze względu na wysoką zawartość w nich substancji wolotwórczych, rekomenduje się spożywanie ich po uprzedniej obróbce termicznej),
  • słone przekąski, takie jak chipsy, solone orzeszki, krakersy (zawierają spore ilości soli, której nadmiar w organizmie może sprzyjać powstawaniu obrzęków), 
  • ciastka, batony, cukierki, desery (wysoka kaloryczność, wysoka zawartość tłuszczów trans), 
  • tłuste mięso, wędliny,
  • smalec, boczek oraz margaryny twarde, 
  • napoje alkoholowe, gazowane lub energetyczne. 

Produktami polecanymi w diecie osób chorych na niedoczynność tarczycy są m.in.: 

  • pełnoziarniste i razowe pieczywo oraz makarony, grube kasze, ryż brązowy, płatki owsiane, 
  • warzywa świeże i mrożone, świeże kapustne w ograniczonych ilościach oraz świeże owoce, 
  • nasiona roślin strączkowych: soczewica, ciecierzyca, bób, fasola oraz groch, 
  • chude mięso i wędliny, 
  • jaja, 
  • oleje roślinne: olej rzepakowy, oliwa z oliwek, 
  • ryby: łosoś, makrela, dorsz, pstrąg,
  • chude mleko i jego produkty,
  • orzechy brazylijskie, nerkowce, laskowe, migdały, siemię lniane. 

Składniki szczególnie potrzebne oraz suplementy diety w żywieniu przy niedoczynności tarczycy 

U chorych z niedoczynnością tarczycy warto zwrócić uwagę na kilka wybranych składników odżywczych. Pierwszym z nich jest jod, który pełni ważną rolę w produkcji hormonów tarczycy. Jego źródłem w pożywieniu są: sól jodowana, makrela, dorsz, łosoś, otręby oraz ostrygi. Dobrym wyborem będą również wody mineralne fortyfikowane jodem.  

Uwaga: jodu nie należy suplementować. Jego nadmiar może również okazać się bardzo szkodliwy dla organizmu prowadząc do rozwoju tzw. efektu Wolfa-Chainkoffa.  

Kolejnym niezbędnym składnikiem mineralnym jest selen. Uczestniczy on w przemianie tyroksyny w hormon trijodotyroninę (T3) oraz zwiększa przyswajalność jodu. Selen można znaleźć w: orzechach brazylijskich, czosnku, grzybach, rybach oraz skorupiakach. W przypadku naszej populacji zapotrzebowanie można pokryć również dzięki spożywaniu produktów zbożowych oraz mlecznych.  

Na prawidłowe funkcjonowanie gruczołu tarczowego ma wpływ także witamina D. Ponieważ zapotrzebowanie na nią trudno pokryć wraz z dietą, zaleca się właściwie dobraną do pacjenta suplementację. O wysokości dawki witaminy D powinien zadecydować lekarz. 

W diecie osoby z niedoczynnością tarczycy, warto pamiętać o żelazie (czerwone mięso, nasiona lnu, otręby pszenne, żółtka jaj czy mak) oraz cynku (zarodki pszenne, pestki dyni czy pełnoziarniste produkty zbożowe).  

Polecane dla Ciebie

Przykładowy jadłospis w diecie na niedoczynność tarczycy

Oto przykładowy jadłospis w diecie przy niedoczynności tarczycy:

Śniadanie: kanapki z chleba żytniego z pastą z awokado, jajka i czosnku z kilkoma plastrami pomidora ze szczypiorkiem.

II śniadanie: koktajl z kefiru, płatków owsianych, orzechów brazylijskich, truskawek i małego banana.

Obiad: kasza jęczmienna pęczak posypana natką pietruszki z łososiem pieczonym w piekarniku z czosnkiem oraz surówką z kiszonej kapusty i marchewki polaną oliwą z oliwek. 

Podwieczorek: serek wiejski połączony z kawałkami pomidora oraz papryki, posypany natką pietruszki i ziarnami słonecznika oraz polany oliwą z oliwek.

Kolacja: sałatka caprese z pomidorkami cherry, kaparami, bazylią, olejem rzepakowym i kromką chleba żytniego.

  1. A. Ratajczak, M. Moszak, M. Grzymisławski, Zalecenia żywieniowe w niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto, "Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne", nr 7 (4) 2017. 
  2. K. Pastusiak, J. Michałowska, P. Bogdański, Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy, "Forum Zaburzeń Metabolicznych", nr 4 2017. 
  3. M. Jarosz, H. Stolińska, D. Wolańska. Żywienie w niedoczynności tarczycy, Warszawa 2016. 
  4. P. Tuchendler, Z. Zdrojewicz, Dieta w chorobach tarczycy, "Medycyna Rodzinna", nr 20 (4) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta w anemii z niedoboru żelaza

    Anemia z niedoboru żelaza występuje w różnych okresach życia, zarówno u niemowląt, dzieci, jak i u dorosłych. Dowiedz się więcej, jakie są jej przyczyny oraz w jaki sposób dieta może pomóc w jej leczeniu.

  • Zdrowe i lekkie grillowanie – czy to możliwe?

    Sezon grillowy kocha chyba każdy. Niezależnie od tego, czy jesteśmy smakoszami wege, czy z uwielbieniem wcinamy mięso, z niecierpliwością oczekujemy pierwszej sprzyjającej biesiadowaniu pod chmurką pogody! Co jednak, gdy dbamy o figurę, a żołądek niekoniecznie przyjmuje cięższą dietę? Czy da się grillować zdrowo?

  • 5 zasad grillowania bez problemów z trawieniem

    Wraz z nadejściem wyższych temperatur coraz chętniej spędzamy czas na świeżym powietrzu. Przy tej okazji często decydujemy się na przygotowanie i zjedzenie posiłku w ogrodzie, w towarzystwie zaproszonych gości. Największą popularnością cieszą się potrawy przyrządzane na grillu. Czy możemy przygotować potrawy grillowane, które będą wyglądały apetycznie, smakowały gościom i jednocześnie nie szkodziły ich zdrowiu?

  • Dieta na nadkwasotę żołądka – jak złagodzić nadkwaśność dietą?

    Głównym celem diety przy nadkwaśności jest neutralizacja i ograniczenie wydzielania soku żołądkowego. W ten sposób odpowiednie żywienie przy nadkwasocie żołądka łagodzi jej nieprzyjemne dolegliwości takie jak pieczenie, zgagę czy ból w klatce piersiowej. Jakie produkty mogą okazać się pomocne, a których należy unikać w nadkwaśności?  

  • Dieta biegacza – najważniejsze zasady. Przykładowy jadłospis dla biegaczy

    Prawidłowe żywienie ma znaczenie nie tylko w przypadku profilaktyki czy leczenia chorób dietozależnych, ale i w sytuacji podejmowania konkretnego rodzaju wysiłku fizycznego, np. długodystansowego biegania. Jak powinna wyglądać dieta biegacza? Czego nie powinno w niej zabraknąć? Dowiedz się, jakie są jej zasady i zapoznaj się  przykładowym jadłospisem dla biegaczy.

  • Nordic walking – zalety i technika „chodzenia z kijkami”

    Nordic walking to forma aktywności fizycznej, która polega na szybkim marszu ze specjalnymi kijkami. Ten rodzaj sportu został wymyślony przez Finów i początkowo stanowił rodzaj całorocznego treningu dla biegaczy narciarskich. Podczas uprawiania nordic walking zaangażowanych zostaje wiele grup mięśniowych, naprzemienne, przeciwległe wymachy kończyn mobilizują do pracy niemal całe ciało. Jak powinna wyglądać prawidłowa technika chodzenia z kijkami?

  • Dieta na płaski brzuch – jak powinna wyglądać? Wskazówki dietetyczne dla kobiet i mężczyzn

    Płaski brzuch to obiekt pożądania większości z nas. Szukamy więc specjalnych diet, sięgamy po „cudowne” specyfiki i podejmujemy się określonych ćwiczeń fizycznych w nadziei, że uda się nam wyszczuplić tę konkretną partię ciała. Tymczasem dieta na płaski brzuch tak naprawdę nie istnieje – trudno „miejscowo” odchudzić się samą dietą. Można natomiast zastosować pewne zasady, które pozwolą nam zachować zdrowie i ładną sylwetkę ogółem, co przysłuży się poprawie wyglądu również i naszego brzucha. 

  • Zerwany mięsień – co robić?

    Zerwanie mięśnia objawia się m. in. nagłym bólem, utratą siły mięśniowej i tym samym pozbawieniem kontroli nad mięśniem. To znacznie groźniejszy uraz niż naderwanie czy naciągnięcie mięśnia. Jak je od siebie odróżnić? Jak długo goi się zerwany mięsień? Jak wygląda jego rehabilitacja?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij