Niewydolność wątroby - wizualizacja
Dominika Rynkiewicz

Niewydolność wątroby – objawy, przyczyny i leczenie

Wątroba jest centrum metabolicznym naszego organizmu. Do jej funkcji zalicza się syntezę wielu białek i glukozy, przekształcanie szkodliwych metabolitów do ich neutralnych form, magazynowanie witamin i innych substancji, a także produkcję ciepła. Wszechstronność wątroby sprawia, że niemożliwe jest jej zastąpienie. W związku z tym jedyną skuteczną formą leczenia w przypadku skrajnej niewydolności wątroby jest przeszczep tego narządu.

Jak objawia się niewydolność wątroby?

Przewlekła niewydolność wątroby początkowo wywołuje bardzo niecharakterystyczne objawy, takie jak utrata apetytu, częste biegunki, gorączka czy wysypka. Z czasem pojawiają się bardziej swoiste symptomy, które budzą większy niepokój pacjentów, m.in.:

  • żółtaczka – zażółcenie twardówki gałek ocznych i powłok skórnych z powodu odkładania się bilirubiny;
  • wodobrzusze – powiększenie obwodu brzucha na skutek gromadzenia się płynu w jamie brzusznej;
  • obrzęki kończyn;
  • hepatosplenomegalia – powiększenie śledziony i wątroby, aczkolwiek jeżeli przyczyną rozwinięcia niewydolności wątroby jest jej marskość – wątroba może być pomniejszona;
  • objawy skórne – niewydolność wątroby powoduje świąd skóry prowokujący drapanie, co skutkuje powstaniem tzw. przeczosów. Ponadto pojawiają się pajączki naczyniowe i rumień dłoni wywołane zaburzeniem wątrobowego metabolizmu estrogenów.

Ostra niewydolność wątroby może wywoływać dodatkowe objawy i powikłania, np.:

  • encefalopatię wątrobową – zmiany neurologiczne spowodowane nagromadzeniem toksyn w organizmie; objawia się jako zaburzenia nastroju, osobowości, czynności intelektualnych i utrata świadomości;
  • zaburzenia hemodynamiczne – czyli niebezpieczne spadki ciśnienia krwi i gwałtowne przyspieszenia akcji serca;
  • wtórną do niewydolności wątroby niewydolność nerek;
  • skazę krwotoczną – nadmierne, trudne do zahamowania krwawienie. Jest wywołana niedoborem białek niezbędnych w procesie krzepnięcia.

Jak długo można żyć z niewydolnością wątroby?

Stosunkowo szybka śmierć z powodu ostrej niewydolności wątroby dotyka 30-80% pacjentów, dla których często jedynym ratunkiem jest przeszczep narządu. W przypadku przewlekłych zaburzeń, takich jak autoimmunologiczne lub wirusowe zapalenie wątroby z postępującą niewydolnością wątroby, można żyć wiele lat. U tych chorych szczególnie istotne jest podjęcie odpowiedniego leczenia przyczynowego, dzięki któremu mają szansę na znaczną poprawę rokowań. Alkoholowa niewydolność wątroby zabija w ciągu kilku lat, aczkolwiek długość życia osób, które szybko zerwą z nałogiem, może nie być znacząco skrócona.

Dowiedz się, jakie funkcje spełnia wątroba – sprawdź na DOZ.pl

Powiązane produkty

Co się dzieje, gdy wątroba przestaje pracować?

Gdy wątroba przestaje pracować, dochodzi do szeregu zaburzeń metabolicznych. Synteza glukozy i przemiany lipidów zostają upośledzone, co wywołuje u pacjenta nadmierną męczliwość. Zahamowane jest również wytwarzanie białek. Szczególnie istotny jest niedobór albumin – cząsteczek odpowiedzialnych za utrzymanie płynów w naczyniach krwionośnych. Przesączanie osocza do jam ciała powoduje wodobrzusze i obrzęki oraz uniemożliwia utrzymanie odpowiedniego ciśnienia krwi. Dochodzi wówczas do uszkodzenia wrażliwych na niskie ciśnienie krwi nerek, co z kolei prowadzi do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i kumulacji toksyn w organizmie. Wątroba przestaje produkować również białka niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego i białkowe czynniki krzepnięcia krwi, powodując powikłania infekcyjne oraz nadmierne krwawienia. Zaburzona jest także wątrobowa neutralizacja toksyn, m.in. amoniaku, który uszkadza układ nerwowy, prowadząc do encefalopatii wątrobowej.

Jak się umiera na niewydolność wątroby?

Pacjentów zabijają objawy niewydolności wątroby oraz jej powikłania. Szczególnie niebezpieczne dla życia pacjenta są zaburzenia hemodynamiczne i metaboliczne, kumulacja toksyn oraz zwiększona podatność na infekcje. Należy pamiętać, że w tym przypadku niewydolność wielu narządów, zwłaszcza nerek i wątroby, występuje równocześnie. Wobec tego w przebiegu niewydolności wątroby możliwe są najczarniejsze scenariusze, w tym te prowadzące do śpiączki i kolejno zgonu.

Sprawdź leki i zioła na wątrobę na DOZ.pl

Po czym poznać, że wątroba jest chora?

Osoba z chorą wątrobą odczuwa duże zmęczenie, swędzenie skóry i skarży się na obniżenie apetytu. Rodzina pacjenta zauważa u niego spadek masy ciała i zażółcenie skóry. Z czasem dochodzi do osłabienia i zaniku mięśni kończyn oraz zwiększenia obwodu brzucha – mówimy wówczas o charakterystycznym wyglądzie „kasztanowego ludzika”.

Jaki jest stolec i kolor moczu przy chorej wątrobie?

Jeżeli choroba wątroby powoduje mechaniczne zatrzymanie odpływu żółci drogami żółciowymi do jelit, wówczas pacjenci oddają odbarwiony stolec i bardzo ciemny mocz. Dzieje się tak dlatego, że pochodne bilirubiny, które powinny zostać wydalone wraz z kałem, trafiają do krwioobiegu i są usuwane przez nerki.

Taki obraz kliniczny odpowiada m.in. atrezji (zrośnięciu) dróg żółciowych. Jest to choroba wrodzona, która najczęściej powoduje niewydolność wątroby i konieczność wykonania przeszczepu u dzieci.

Leczenie niewydolności wątroby

Gdy niewydolność wątroby jest lekka, lekarz może zalecić leczenie wspomagające, czyli przyjmowanie popularnych suplementów usprawniających pracę wątroby. Takie działanie pomaga w spowolnieniu jej uszkadzania pod warunkiem, że usuniemy czynnik sprawczy – np. zaprzestaniemy spożywania alkoholu czy wyeliminujemy tłuste potrawy.

Z kolei ciężka niewydolność wątroby wymaga wdrożenia leczenia żywieniowego, w którym dieta powinna składać się w 60% z białka, oraz podaży n-acetylocysteiny. Ponadto często konieczna jest obserwacja szpitalna i terapia powikłań niewydolności wątroby. Szczególnie często pacjenci wymagają antybiotykoterapii, przetaczania składników krwi i wspomagania pracy nerek.

Leki stosowane na niewydolność wątroby są uzależnione od przyczyny jej uszkodzenia. Bardzo ważne jest, aby podjąć natychmiastowe kroki w przypadku zatrucia grzybami lub paracetamolem. W przypadku wirusowego lub autoimmunologicznego zapalenia wątroby należy wdrożyć leczenie przewlekłe.

Schyłkowa niewydolność wątroby może być wyleczona tylko za pomocą przeszczepu tego narządu.

Niewydolność wątroby – rokowania

W praktyce klinicznej przewidywany czas przeżycia chorych dorosłych z niewydolnością wątroby ustala się na postawie skali Childa-Turcotte’a-Pugha, w której jako zły prognostyk przyjmuje się:

  • obecność wodobrzusza,
  • wystąpienie encefalopatii wątrobowej,
  • podwyższone czasy krzepnięcia krwi (INR),
  • niski poziom albumin,
  • podwyższone stężenie bilirubiny we krwi.
  1. Interna Szczeklika, pod red. A. Fac-Biedziuk, Medycyna Praktyczna, Kraków 2022, str. 1278-1281.
  2. W. Bernal, J. Wendon, Acute Liver Failure, N Engl J Med. 2013 Dec 26;369(26):2525-34.
  3. I. Jankowska, D. Wicher i in., Markery przewlekłej niewydolności wątroby, Pediatria po Dyplomie 2013; 1.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij