Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

1. Żółć w żołądku – kiedy powinna niepokoić?
2. O czym świadczy żółć w żołądku?
3. Zarzucanie żółci do żołądka – objawy i diagnostyka
4. Jak usunąć nadmiar żółci z żołądka?
5. Jak pozbyć się żółci z żołądka, gdy przyczyną jej zalegania jest osłabiona perystaltyka?
6. Co jeść przy cofaniu się żółci do żołądka?
7. Czego nie wolno jeść przy zapaleniu żołądka?
8. Domowe sposoby na żółć w żołądku

Żółć w żołądku – kiedy powinna niepokoić?

Obecność żółci w żołądku jest zjawiskiem fizjologicznym, pod warunkiem że w nim nie zalega. Zarzucanie żółci do żołądka może mieć miejsce w trakcie trawienia posiłku, gdy ciśnienie w dwunastnicy wzrasta. Wówczas sok trzustkowy jest wtłaczany do żołądka. U zdrowego człowieka w kolejnej fazie dochodzi do całkowitego opróżnienia żołądka z żółci, ponieważ następuje wznowienie fali perystaltycznej w obrębie mięśniówki górnego odcinka przewodu pokarmowego. Jednak gdy żółci w żołądku jest zbyt dużo (niezależnie od przyczyny), może ona powodować podrażnienie błony śluzowej, a nawet stan zapalny.

O czym świadczy żółć w żołądku?

Cofanie się żółci do żołądka nie świadczy na ogół o patologii, ale nadmiar żółci w żołądku już tak. Gdy żółć nie cofa się samoistnie z powrotem do dwunastnicy, mamy do czynienia z refluksem patologicznym. Przedłużająca się obecność soku trzustkowego w żołądku najczęściej świadczy o:

• zaburzeniach motorycznych przewodu pokarmowego (osłabienie perystaltyki) na skutek uszkodzenia nerwów np. w przebiegu cukrzycy,
• niedomodze zwieracza odźwiernika – mięśnia oddzielającego żołądek od dwunastnicy,
• zniekształceniu żołądka wywołanym chorobą wrzodową,
• usunięciu pęcherzyka żółciowego, co powoduje niekontrolowane wydzielanie żółci do przewodu pokarmowego,
• częściowej resekcji żołądka (operacja wykonywana w chorobie wrzodowej lub nowotworowej żołądka) utrudniającej odpływ żółci z powrotem do dwunastnicy.

Obecność żółci w żołądku może mieć bardzo różne przyczyny, jednak jeżeli zalega zbyt długo, niemal zawsze wywołuje te same skutki, czyli zapalenie żołądka.

Zarzucanie żółci do żołądka – objawy i diagnostyka

To, czy żółć w żołądku jest groźna, zależy od tego, jak długo w nim przebywa. Osoby, u których żółć nie zalega, a jedynie okresowo cofa się z dwunastnicy, nie powinny mieć z tego tytułu problemów zdrowotnych. Nadmiar żółci w żołądku wywołuje następujące objawy:

• uporczywe bóle w nadbrzuszu,
• nudności,
• nieprzynoszące ulgi wymioty,
• uczucie pełności po posiłku.

Diagnostyka refluksu dwunastniczo-żołądkowego nie jest prosta, ponieważ okresowo żółć pojawia się w żołądku osób zdrowych. Z tego względu stwierdzenie jej obecności podczas badania endoskopowego nie jest wystarczające. Dodatkowo występować powinny objawy dyspeptyczne (wymienione powyżej) i charakterystyczny dla zapalenia obraz błony śluzowej żołądka.

Jak usunąć nadmiar żółci z żołądka?

Ze względu na obniżenie komfortu życia pacjenta i ryzyko wystąpienia żółciowego zapalenia żołądka, żółć w żołądku nie powinna być bagatelizowana. Leczenie tej przypadłości może być farmakologiczne lub operacyjne w zależności od przyczyny cofania się żółci z dwunastnicy.

Jak pozbyć się żółci z żołądka, gdy przyczyną jej zalegania jest osłabiona perystaltyka?

W takim wypadku stosuje się leczenie zachowawcze. Leki stosowane na żółć w żołądku dzieli się na trzy grupy. Istotą działania pierwszej z nich jest wzmocnienie perystaltyki przewodu pokarmowego, a co za tym idzie – ułatwienie wypychania żółci z powrotem do dwunastnicy. Do tzw. leków prokinetycznych zalicza się m.in. metoklopramid i mający mniej skutków ubocznych itopryd (Prokit). Inną metodą leczenia tego schorzenia jest farmakologiczna zmiana składu żółci na mniej drażniący poprzez doustne stosowanie kwasu ursodeoksycholowego – głównego składnika żółci u niedźwiedzi. W ostatnim czasie zaczęto stosować również wyciągi z brunatnych wodorostów morskich zawierające kwas alginowy. Substancja ta ma właściwości żelujące i izolujące, co pośrednio neutralizuje żółć w żołądku.

Co jeść przy cofaniu się żółci do żołądka?

Dieta osób cierpiących na zaleganie żółci w żołądku powinna opierać się na zdrowym żywieniu. Jego filarami jest regularne spożywanie niezbyt obfitych, lekkostrawnych posiłków. Wszelkie warzywa, owoce, produkty zbożowe, nabiał i chude mięso są nieszkodliwe przy nadmiarze żółci w żołądku. Dieta powinna zawierać natomiast niewielką ilość tłuszczu, ponieważ pobudza on wydzielanie żółci do przewodu pokarmowego. Podczas szukania dokładnych wytycznych dotyczących tego, co można i czego nie można jeść przy zaleganiu żółci w żołądku, wystarczy przyjąć kryteria szerzej znanej diety wątrobowej.

Czego nie wolno jeść przy zapaleniu żołądka?

Przy zapaleniu żołądka, niezależnie od przyczyny, wskazana jest lekkostrawna dieta. Wykluczyć należy tłuste, smażone i grillowane potrawy. Niewskazane są również słodycze, gazowane napoje, kawa i alkohol. Dyskomfort mogą nasilać także ostre przyprawy, produkty kiszone i wędzone wędliny. Mimo że błonnik pokarmowy jest bardzo zdrowy, przy zapaleniu żołądka należy go unikać. Z tego względu okresowo należy wyeliminować z diety produkty pełnoziarniste, suszone owoce i niektóre warzywa.

Domowe sposoby na żółć w żołądku

Co możemy samodzielnie zrobić, gdy żółć gromadzi się nadmiernie w żołądku? Istotne jest przestrzeganie zalecanej diety oraz stosowanie się do ogółu zasad zdrowego stylu życia. Ponadto ilość żółci w żołądku mogą obniżać zioła o działaniu prokinetycznym. Ulgę w objawach mogą zatem przynosić napary z mięty, melisy, rumianku, kminku czy lukrecji.