kobieta cierpi na mdłości
Olaf Bąk

Wymiotowanie żółcią – co może oznaczać?

Wymiotowanie żółcią nie jest schorzeniem samym w sobie, ale objawem ostrej lub przewlekłej choroby, najczęściej związanej z układem pokarmowym. Żółć w wymiotach powinna budzić niepokój, gdyż prawidłowo uchodząca powinna spływać od dwunastnicy w dół przewodu pokarmowego. Co zatem oznaczają wymioty żółcią? Czy wymiotowanie żółcią może się pojawić po alkoholu?

Żółć (łac. bilis) to płynna wydzielina produkowana w wątrobie i magazynowana w pęcherzyku żółciowym (oraz wydalana z niego). Stamtąd uchodzi do dwunastnicy, w której odpowiada za emulgację tłuszczów oraz utrzymanie odpowiedniego pH enzymów trzustkowych. Ostatecznie jest wchłaniana przez jelito kręte i transportowana układem wrotnym do wątroby, co powtarza się w jednym cyklu od 6 do 12 razy. Wbrew pozorom jest koloru zielonkawego, a nie żywo żółtego, jak powszechnie się uważa.

Wymiotowanie żółcią – co to znaczy?

Wymioty to proces polegający na gwałtownym wyrzuceniu zawartości żołądka (najczęściej treści pokarmowej i soku żołądkowego) przez przełyk, aż do jamy ustnej. Proces ten jest możliwy dzięki ośrodkowi wymiotnemu, znajdującemu się w rdzeniu kręgowym. Na skutek przesyłania impulsów przez nerwy (m.in. nerwy VIII oraz X) z pobudzonych receptorów mechanicznych – np. podrażnienia w gardle czy podrażnienia nosowego przez nieprzyjemne powonienie – owy ośrodek powoduje synchroniczny skurcz przepony i mięśni brzucha oraz klatki piersiowej. Nudności poprzedzają wymioty i towarzyszy im pobudzenie układu autonomicznego, co prowadzi do osłabienia, zawrotów głowy, bladości skóry i zimnych potów.

Jeśli w zawartości żołądka jest żółć, świadczy to, że musiała się ona tam przedostać z niżej położonej dwunastnicy, do której prawidłowo uchodzi.

Wymiotowanie żółcią jest możliwe w dwóch przypadkach:

  • gdy na skutek blokady lub niesprawności jelit żółć nie może spłynąć dalej,
  • gdy zostaje ona cofnięta na skutek intensywnych wymiotów lub osłabienia mięśni zwieraczy w obrębie przełyku i żołądka.  

Żółć w wymiotach jest nie tylko niepokojąca, ale może być również niebezpieczna, gdyż przewlekłe drażnienie żołądka przez żółć i kwas solny może prowadzić do metaplazji nabłonka, a to z czasem do jego neoplazji (nowotworzenia).

Wymiotowanie żółcią – przyczyny

Wymioty podbarwione żółcią u noworodków i niemowlaków sugerują wrodzoną wadę przewodu pokarmowego, która powoduje niedrożność (blokuje pasaż pokarmowy). Wśród wad można wyróżnić: zarośnięcie dwunastnicy lub jelita czczego, niedokonany zwrot jelit z ich skrętem, niedrożność smółkową lub czopy smółkowe oraz chorobę Hirschsprunga. W przypadku niemowląt i starszych dzieci najczęstszymi przyczynami wymiotów z żółcią będą: wgłobienie, nieżyt oraz refluks żołądkowo-przełykowy.

Do najważniejszych przyczyn wymiotów żółcią u dorosłych zaliczymy:

  • gwałtowne wymioty przy pustym żołądku,
  • zatkanie przewodu żółciowego wspólnego (np. przez kamień żółciowy),
  • niedrożność jelit,
  • zatrucie lekami lub ich działania niepożądane,
  • zatrucie toksynami,
  • infekcja pokarmowa,
  • powikłanie po resekcji żołądka lub usunięcia pęcherzyka żółciowego,
  • rak brodawki Vatera.
Częstym zjawiskiem są wymioty z żółcią po alkoholu. Mają tutaj miejsce dwa mechanizmy – z jednej strony alkohol podrażnia żołądek, a zatrucie etanolem może prowokować nudności i wymioty, z drugiej prowadzi on do rozluźnienia odźwiernika, co sprzyja zarzucaniu żołądka treścią żółciową.

Powiązane produkty

Wymiotowanie żółcią – badania

Wymiotowanie żółcią jest bardzo nietypowe, powinno zatem budzić niepokój i skłaniać do konsultacji z lekarzem POZ, który pokieruje dalszą diagnostyką. 

Mimo że obecność żółci w wymiotach nie jest schorzeniem samym w sobie, to jednak towarzyszą jej objawy związane z chorobą podstawową. W przypadku infekcji (nieżytu żołądkowego) będą to najczęściej – biegunka, kurczowe bóle brzucha, gorączka. W sytuacji niedrożności jelit, do wymiotów dołączają objawy zatrzymania gazów i stolca, bolesność i twardość brzucha oraz pogorszenie się stanu ogólnego. Gdy dojdzie do zatrucia (lub intoksykacji etanolem), oprócz wymiotów także pojawiają się zawroty i bóle głowy, zaburzenia równowagi, zaburzenia świadomości, drgawki, a nawet śpiączka.

Żółć w żołądku - jak leczyć? Dieta - dowiedz się więcej na DOZ.pl

Wymiotowanie żółcią – leczenie

Najbardziej istotne będzie znalezienie i wyleczenie przyczyny wymiotów żółcią. Zależnie od charakteru dolegliwości stosowane będzie leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne.

Najważniejszą rzeczą w przypadku wymiotów jest uzupełnianie płynów oraz elektrolitów, gdyż z wymiotami (oraz ewentualną biegunką) tracimy soki żołądkowe i jelitowe, co może doprowadzić do odwodnienia. Dobrym uzupełnieniem będą elektrolitowe suplementy bez recepty z apteki, a najlepszym płynem nawadniającym będzie woda.

Żeby złagodzić ten przykry objaw, lekarz może także przepisać leki uspokajające (tj. hydroksyzynę lub prometazynę) oraz leki przeciwwymiotne (jak metoklopramid lub ondansetron).

Przy wymiotach również będzie wskazana dieta lekkostrawna, unikanie alkoholu oraz pikantnych i gorących potraw.

Nie można także zapomnieć o odpowiedniej higienie jamy ustnej, gdyż treść jelitowa i żołądkowa pochodząca z wymiotów może doprowadzić do rozpuszczenia szkliwa i rozwoju próchnicy.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson t. 2, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  3. A. Szczeklik, E. Szczeklik, Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 1979.
  4. F. F. Ferri, red. wyd. pol. A. Steciwko, Kompendium chorób wewnętrznych, Edra Urban & Partner, Wrocław 2007, wyd. 1
  5. Zarys chirurgii. Podręcznik dla studentów i lekarzy w trakcie specjalizacji, pod red. prof. A. Żyluka, Medipage, Warszawa 2016.
  6. T. Wocial, Jak rozpoznawać i leczyć refluks żółci do żołądka i przełyku?, „Gastroenterologia Kliniczna”, nr 4 (4) 2012.
  7. L. Chandran, M. Chitkara, Wymioty u dzieci: kiedy uspokoić rodziców, potraktować jako objaw ostrzegawczy, a kiedy skierować na konsultację?, „Pediatria po Dyplomie”, nr 5 2009.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij