Dieta przy wymiotach – co można jeść i pić?
Maria Brzegowy

Dieta przy wymiotach – co można jeść i pić?

Wymioty często pojawiają się przy zatruciu pokarmowym czy tzw. jelitówce. Na czas wymiotów warto wprowadzić odpowiednią dietę, aby odciążyć zmęczony żołądek i przyśpieszyć powrót do zdrowia. Okazuje się, że niektóre produkty pomogą złagodzić nudności i wymioty, a właściwa podaż płynów zapobiegnie odwodnieniu organizmu. Sprawdź, co podawać do jedzenia oraz w jaki sposób przyrządzać posiłki dla osób po wymiotach.

Choć budzą powszechny niepokój, warto pamiętać, że występują powszechnie i często wiążą się ze względnie niegroźnymi stanami, np. nadużyciem alkoholu, stresem bądź wczesnym etapem ciąży. Bywa jednak, że pojawiają się w przebiegu bardzo poważnych sytuacji i groźnych chorób, np. nowotworowych, w wyniku udaru mózgu (lub jego urazu), w zatruciu silnymi lekami lub innymi substancjami psychoaktywnymi czy w niedrożności przewodu pokarmowego. Niezależnie od przyczyny, obok właściwej interwencji lekarskiej, farmakoterapii i nawodnienia, ważnym elementem będzie również dobór odpowiedniego wsparcia żywieniowego. 

O czym należy pamiętać w diecie przy wymiotach

Wymioty mogą pojawić się w wyniku nadużycia alkoholu, zjedzenia czegoś nieświeżego, ale również i na początku ciąży, a także jako skutek uboczny przyjmowania niektórych leków. Choć w wielu sytuacjach mijają szybko, bywa, że przewlekle dokuczają dorosłemu albo dziecku, np. podczas leczenia onkologicznego. Warto pamiętać wtedy, że prócz farmakoterapii oraz właściwego nawodnienia, niezwykle ważne jest, aby zadbać o prawidłową dietę. Zwłaszcza gdy wymioty towarzyszą choremu dłużej i nie jest możliwe długotrwałe odstąpienie od jedzenia. W przeciwnym razie może to doprowadzić do szeregu poważnych konsekwencji dla zdrowia, a nawet życia, w tym do niedożywienia, które stanowi główną przyczynę powikłań w czasie leczenia m.in. choroby nowotworowej.  

Przyczynę wymiotów, które trwają dłużej niż kilka godzin, zwłaszcza u małych dzieci albo u osób w podeszłym wieku, szczególnie gdy współistnieją z innymi objawami (np. podwyższoną temperaturą, dużym wzdęciem brzucha lub postępującym pogorszeniem się stanu ogólnego) zawsze powinien określić lekarz. To niezwykle ważne również w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie zatrucia lekami lub innymi substancjami psychoaktywnymi. 

Warto podkreślić, że wybrane produkty i potrawy mogą złagodzić uczucie nudności oraz same wymioty. Pomocne okazują się konkretne techniki przygotowywania dań, a nawet – temperatura ich podania. Należy jednak mieć na względzie, że – zwłaszcza malutkim dzieciom – posiłków nie podajemy w trakcie nasilonych wymiotów. Grozi to bowiem zakrztuszeniem i zadławieniem. 

Co pić, aby nie dopuścić do odwodnienia przy wymiotach? 

W czasie trwania wymiotów zazwyczaj ostatnią rzeczą, o jakiej myślimy, jest jedzenie. Brak apetytu potęguje także uczucie nudności – nawet na widok najbardziej lubianego dotychczas dania. Należy jednak pamiętać, że o ile dzień czy dwa bez jedzenia nie powinno zaszkodzić nawet najmłodszemu, o tyle brak odpowiedniego nawodnienia może już nieść za sobą naprawdę poważne konsekwencje.  

Co więc pić, aby nie dopuścić do odwodnienia przy wymiotach? Najlepiej chłodne, lekko posłodzone lub posolone napoje, które – prócz płynów – dostarczą organizmowi porcję elektrolitów (sód zawarty w soli) i glukozy. Świetnie sprawdzą się zatem domowe, lekkie kompoty, przestudzona herbata czy woda z dodatkiem miodu. Choć wydaje się to kontrowersyjne – często dobrym rozwiązaniem może okazać się też kilka łyków tradycyjnej coli (odgazowanej, o temperaturze pokojowej). Nie zaleca się jej picia ze względu na to, że może powodować narastanie odwodnienia. Niemniej bywa, że pozwala złagodzić nudności na tyle, że chory z nieco większym apetytem zje podany mu posiłek. Choć ten napój nie należy do najzdrowszych, w tym wypadku korzyści zdecydowanie przewyższają ryzyko.  

Wszystkie podawane płyny należy pić małymi łykami, przez cały dzień. U małych dzieci wystarczy nawet kilka łyżeczek na jeden raz, ale podawanych tak często jak to tylko możliwe. 

Napoje podczas wymiotów: 

  • schłodzona woda posłodzona miodem albo cukrem,
  • schłodzona, posłodzona herbata czarna albo owocowa,
  • chłodny, domowy kompot,
  • wystudzona zupa ugotowana na bazie chudego mięsa i warzyw korzeniowych,
  • gotowe elektrolity dostępne w aptece. 

Przeczytaj także:  Wymioty u dziecka – przyczyny i skutki. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?


Powiązane produkty

Produkty zalecane – co jeść przy wymiotach, a czego unikać? 

Przyjmuje się, że dieta przy wymiotach powinna być łatwostrawna, a jednocześnie bardzo odżywcza, aby uzupełnić straty składników pokarmowych. Zalecenie to nabiera szczególnego znaczenia w momencie, gdy chory boryka się z przewlekłymi nudnościami i wymiotami, np. w przebiegu chemioterapii, która sama z siebie powoduje już przecież ogromne spustoszenie w organizmie.

Warto dodać, że po pierwszy posiłek należy sięgnąć dopiero wówczas, gdy wymioty nieco ustaną, a ogólna sytuacja ulegnie względnemu uregulowaniu. Tak jak już wspomniano wcześniej: jedzenie na siłę, w czasie aktywnych jeszcze wymiotów, może prowadzić do groźnego zakrztuszenia się. 

Co jeść na pusty żołądek po wymiotach? Poleca się, aby wszystkie posiłki były przygotowywane ze świeżych, najlepszej jakości składników. Rekomenduje się przygotowywanie dań z uwzględnieniem wartościowych źródeł białka, np. 

  • chude mięso,
  • ryby

oraz łatwo przyswajalnych węglowodanów, np. 

  • ziemniaki,
  • marchewka,
  • kasza jaglana,
  • pieczywo białe,
  • weka, biały ryż,
  • kasza manna,
  • kaszka kuskus,
  • kaszka kukurydziana,
  • płatki ryżowe,
  • płatki jaglane,
  • drobny, jasny makaron,
  • dania na bazie pszennej mąki.

Źródłem tłuszczów powinny być oleje roślinne oraz świeże masło dodawane dopiero do gotowych potraw, na zimno.  

Dodatkowo można stosować leki przeciwwymiotne.

Ważne: jeśli powrót do wartościowej i pełnej diety trwa dłużej, można rozważyć wsparcie jadłospisu medycznymi odżywkami typu ONS (zwanych szerzej jako nutridrinki). Preparaty te dostarczą potrzebnej energii oraz białka. 

Jak przyrządzać posiłki? Purée, koktajle i kisiel przy wymiotach 

Nudności, zwykle poprzedzające wymioty, może nasilić niewłaściwy sposób przygotowania bądź podania posiłku. Dieta lekkostrawna  wyklucza więc spożywanie gorących, aromatycznych dań, gdyż same już opary mogą spowodować pogorszenie się samopoczucia. Założenia jadłospisu przy wymiotach obejmują również zakaz stosowania w kuchni techniki smażenia, duszenia z obsmażaniem, pieczenia w niezamkniętym naczyniu, a także używania ostrych przypraw i dodatków. Dieta dla wymiotującego powinna być realizowana z zastosowaniem metod gotowania w wodzie, na parze, ewentualnie nieco później – pieczenia we folii, rękawie bądź w zamkniętym naczyniu.  

Organizm po wymiotach znacznie lepiej wykorzysta rozdrobnione pokarmy stąd zaleca się, aby posiłki miksować i przecierać. Świetnym pomysłem dla dziecka i dorosłego po wymiotach będą koktajle na bazie roślinnych napojów (a w dalszym etapie również i z użyciem tradycyjnych produktów mlecznych), owocowy kisiel (najlepiej domowy, z użyciem mąki ziemniaczanej) czy purée z ziemniaków lub innych warzyw skrobiowych.

Co jeść i pić, aby złagodzić nudności i wymioty? 

Co jeść, gdy się wymiotuje? Dieta przy wymiotach może również zawierać produkty, potrawy lub napoje, które pozwolą na złagodzenie uczucia nudności u dzieci i dorosłych. Należą do nich m.in.: 

  • lekka, ostudzona herbata czarna z dodatkiem plastra pomarańczy, świeżego imbiru, kilku listków mięty i miodu,
  • galaretki owocowe,
  • musy z owoców jagodowych z dodatkiem świeżej mięty,
  • owoce z puszki (np. brzoskwinie), 
  • sos na bazie naturalnego jogurtu, ze zmiksowaną świeżą miętą (jako dodatek do dań),
  • cukierki imbirowe albo miętowe, 
  • słone przekąski: krakersy, paluszki, ogórki kiszone,
  • słone, kwaśne dania: zupa ogórkowa, żurek. 
Ważne: w przypadku bardzo uciążliwych, przewlekłych, niepohamowanych wymiotów, np. w przebiegu choroby nowotworowej, może być konieczne odstąpienie od diety doustnej i wdrożenie tzw. leczenia żywieniowego z zastosowaniem żywienia drogą dostępu sztucznego do przewodu pokarmowego bądź też nawet drogą pozajelitową (dożylną).  
  1. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014. 
  2. A. Żyluk, W. Jagielski, P. Janowski, Kilkupoziomowa niedrożność przewodu pokarmowego u młodej pacjentki powstała wkrótce po porodzie – opis przypadku, Pomeranian J Life Science, nr 62 (4) 2016. 
  3. M. Brzegowy, M. Maciejewska-Cebulak, K. Turek, Nie daj się rakowi! Wsparcie żywieniowe w chorobie nowotworowej, Wydawnictwo M, Kraków 2018.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?

    Błonnik pokarmowy, zwany włóknem pokarmowym, to grupa substancji, która odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu pokarmowego człowieka. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Każda wywiera określony wpływ na organizm. W jakich produktach można znaleźć błonnik pokarmowy i jakie są jego właściwości?

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały – m.in. w magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?

  • Mleko kokosowe – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie. Jak zrobić je w domu?

    Mleko kokosowe stanowi smaczną alternatywę dla mleka krowiego, dzięki czemu może znaleźć miejsce m.in. w diecie osób chorujących na celiakię, cukrzycę czy nietolerancję laktozy. Jakie właściwości i zastosowanie ma mleko kokosowe? Jak w łatwy sposób przygotować je samodzielnie w domu?

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Czym jest układ odpornościowy i jak skutecznie go wspierać?

    Po z natury ciepłym lecie przychodzi sezon jesienny, który wystawia na ciężką próbę nie tylko nasz nastrój, ale również układ odpornościowy, który w tym czasie jest wyjątkowo obciążony. Jest to okres infekcji, często nawracających lub przewlekłych. Istnieją jednak sposoby, aby sobie skutecznie pomóc i zniwelować ryzyko uciążliwych i osłabiających przeziębień, na tle których mogą rozwinąć się dużo poważniejsze choroby, jak zapalenie płuc czy oskrzeli. Spośród czynników mających wpływ na prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, niewątpliwie ogromne znaczenie ma zdrowa dieta.

  • Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

    Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  • Blue Monday – co to jest? Kiedy wypada? Czy Blue Monday to mit?

    Blue Monday to termin określający rzekomo najbardziej depresyjny dzień w roku. Według wyliczeń twórcy tej teorii przypada on na trzeci poniedziałek stycznia. To właśnie w tym dniu we wszystkich mediach słyszymy o niebieskim poniedziałku. Wiele osób zastanawia się wówczas, ile jest prawdy w teorii Blue Monday.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij