Zatrucie pokarmowe u dziecka – jak szybko i skutecznie sobie z nim poradzić?
Anna Rutkowska

Zatrucie pokarmowe u dziecka – jak szybko i skutecznie sobie z nim poradzić?

U maluchów o zatrucie nietrudno. Niedojrzały układ pokarmowy dzieci często nie radzi sobie z tym, co strawi dorosły. Ponieważ zatrucie pokarmowe to częsty problem, każdy rodzic powinien wiedzieć, jak postępować w takiej sytuacji i kiedy wymagana jest pomoc lekarza.

Najczęstsze objawy zatrucia pokarmowego u dziecka to ból brzucha, wymioty i biegunka. O ile dorośli zwykle potrafią rozpoznać u siebie czy mają do czynienia z przejedzeniem, czy zatruciem nieświeżą kanapką na mieście – lub mdłościami spowodowanymi migreną albo ciążą – o tyle u maluchów jest to co najmniej problematyczne. Dlaczego? Po pierwsze, małym dzieciom trudno jest opisać, co im dolega.

Jeśli potrafią mówić, często wskazują jedynie bolący brzuszek bądź okolice szyi. Bywa, że nie mają jeszcze takiego zasobu słów, by określić, o jaki rodzaj bólu chodzi: mdłości i zbliżające się wymioty czy raczej ból gardła lub duszność. Jeszcze trudniej jest w przypadku niemowląt, które w takiej sytuacji mogą jedynie płakać.

Czy to zatrucie pokarmowe, czy coś innego?

Objawy świadczące o zatruciu pokarmowym u dzieci są podobne, przynajmniej początkowo, do objawów infekcji wirusowych (w tym grypy) oraz bakteryjnych. Jak je odróżnić? Jeśli u dziecka występują wymioty, biegunka i gorączka, może być to zarówno zatrucie pokarmowe (choć wtedy gorączka pojawia się zdecydowanie rzadziej), jak i tzw. grypa jelitowa, żołądkowa, wywołana najczęściej przez rotawirusy.

Przyczyny torsji u dziecka:

  • objawy infekcji wirusowych – przy katarze, kaszlu mogą towarzyszyć wymioty wynikające z nadmiaru wydzieliny spływającej do przewodu pokarmowego lub nasilonego kaszlu powodującego odruch wymiotny,
  • objaw urazu (szczególnie główki). Jeśli maluch uderzył się czy spadł z łóżka i wymiotuje lub jest mu niedobrze, natychmiast jedźmy do szpitala,
  • dziecko wymiotuje lub ma biegunkę (a nawet gorączkuje) na skutek stresu. Bywa to spowodowane zmianami w życiu malucha, koniecznością czasowego rozstania z rodzicami (a więc podczas adaptacji żłobkowej czy przedszkolnej), a nawet tremą przed recytacją wierszyka. Jeśli nasze dziecko jest na tyle wrażliwe, by reagować w taki sposób, warto rozważyć rezygnację z uczestnictwa w tego rodzaju wydarzeniach. Nie każdy musi je lubić, a niektórzy nawet w dorosłym życiu nie radzą sobie ze stresem podczas publicznych wystąpień. Na pewno pomoże też dziecku opóźnienie w czasie przedszkolnego debiutu, jeżeli mamy taką możliwość lub zmniejszenie liczby godzin przebywania w placówce, choćby przez kilka tygodni.

Wracając jednak do zatruć – wymiotów oraz biegunki o podłożu somatycznym, nie psychicznym – ważne jest odpowiednie postępowanie, by ulżyć dziecku i zapobiec potencjalnym skutkom przykrej dolegliwości.

Co zrobić, gdy dziecko boli brzuch i jest mu niedobrze?

Z pomocą przyjdą zioła. Najlepiej zaparzyć dziecku mięty, rumianku (mają właściwości przeciwbakteryjne), zawarte w nich flawonoidy działają łagodząco na śluzówkę żołądka oraz rozkurczowo na jelita. Ponieważ wspierają też trawienie, jest szansa, że organizm poradzi sobie z zatruciem.

Co podawać przy zatruciu pokarmowym?

W pierwszych chwilach nic. Wymiotujące dziecko nie ma ochoty na przyjmowanie żadnych płynów czy pokarmów. Jeśli mamy do czynienia z zatruciem pokarmowym, torsje oraz biegunka oczyszczają żołądek z niepożądanych substancji.

Maluch zwraca więc to, co zjadł i co prawdopodobnie mu zaszkodziło. Jest to oczywiście bardzo nieprzyjemne, ale nie należy po jednej czy dwóch seriach wymiotów od razu biec ze środkiem przeciwwymiotnym, na przykład przepisywanym przy chorobie lokomocyjnej. Wymioty przy zatruciu pokarmowym mają konkretny cel – pozbyć się z organizmu szkodliwych substancji. To naturalny, choć przykry mechanizm, któremu nie należy zapobiegać, gdy tylko się uruchomi.

Jak pomóc wymiotującemu dziecku?

Gdy maluch wymiotuje, należy przy nim być i wspierać najefektywniej, jak potrafimy. Przede wszystkim trzeba zapobiec zadławieniu się, podtrzymując dziecko nad toaletą czy miską. Kiedy zechce odpocząć, zadbajmy o to, by położyło się na boku. W przypadku nagłych torsji wypływająca treść żołądka nie dostanie się do dróg oddechowych. Możemy zaoferować maluchowi wodę, jeśli nie chce jej pić, jego komfort poprawi przepłukanie ust czy umycie buzi.

Jeżeli zabrudził ubranie, przebierzmy go, możliwie jak najszybciej. Nie róbmy jednak tego na siłę – dziecko musi czuć w tej przykrej chwili nasze wsparcie, nie doznając przy tym dodatkowego stresu. Proponujmy pomoc delikatnie oraz z wyczuciem. Może się zdarzyć, że maluch będzie chciał po prostu leżeć w spokoju i móc się wypłakać, nie dbając chwilowo o zmoczony rękawek. Absolutnie nie jest to czas, by w panice zmieniać zabrudzoną pościel, zostawiając dziecko – tę czynność możemy wykonać później, gdy sytuacja się nieco uspokoi.

Widząc, że maluchowi chce się wymiotować, wyjaśnijmy mu łagodnie i spokojnie, że jest bezpieczny, a nieprzyjemne objawy wkrótce miną.

Gdy biegunka i wymioty utrzymują się dłużej – postępowanie przy zatruciu pokarmowym

Większość zatruć pokarmowych u dzieci znika samoistnie. W przypadku zjedzenia czegoś nieświeżego lub brudnymi rękami, dolegliwość ustępuje po kilku wizytach w toalecie, a ból brzucha, mdłości i brak apetytu przechodzą maksymalnie po dwóch dniach. Nieco dłużej trwa „grypa jelitowa”, nawet do pięciu, siedmiu dni.

Najbardziej prawdopodobnym zagrożeniem podczas wymiotów bądź biegunki u dziecka jest odwodnienie – szczególnie niebezpieczne i nagle postępujące u niemowląt. Należy obserwować czy maluch regularnie moczy pieluszkę. Jeśli nie robi tego przez więcej niż cztery, sześć godzin, a co gorsza wymioty nadal występują, koniecznie należy się skonsultować z lekarzem. Drugim wskazaniem do natychmiastowego zgłoszenia się do pediatry to zmiana kształtu ciemiączka – w przypadku odwodnienia staje się ono wklęsłe. Jeżeli wizyta nie jest możliwa w ciągu godziny, jedźmy do szpitala.

Ważne jest, by umieć odróżnić u niemowlęcia wymioty od ulewania. Ulewanie jest zupełnie fizjologiczne, zwykle można poznać je po niewielkiej ilości zwróconego pokarmu. To mniej więcej łyżeczka, dwie płynu. W przypadku starszych dzieci trzeba zwrócić uwagę na regularność oddawania moczu oraz na wysuszone usta czy widoczne osłabienie.

Ze względu na zagrożenie odwodnieniem po każdej serii wymiotów spróbujmy napoić dziecko wodą (małe ilości płynów tak często, jak to możliwe), a najlepiej preparatem z elektrolitami (bez recepty kupimy je w aptece). Gdy wystąpiła biegunka i nie przechodzi po kilku godzinach, a dziecko zaczyna wypróżniać się niemal samą wodą, koniecznie podajmy mu środek przeciwbiegunkowy. Im młodsze dziecko, tym szybciej należy to zrobić.

Jeśli dziecko przez kilka godzin nie jest w stanie przyjąć nawet płynów, zwraca wszystko, co wypije, zgłośmy się do lekarza. Tylko on może podjąć decyzję o podaniu odpowiednich środków przeciwwymiotnych. Nie próbujmy w tym zakresie działać na własną rękę.

Pamiętajmy, by nasz maluch – bez względu na to czy biegunka i wymioty wynikają z zatrucia, czy „jelitówki” – przyjmował odpowiednie probiotyki, które pomogą odbudować prawidłową florę bakteryjną. Warto podać je nawet wtedy, gdy objawy trwały tylko kilka godzin.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • High Need Baby – kiedy warto udać się do pediatry? Jakie choroby należy wykluczyć u dzieci wymagających?

    High Need Baby to pojęcie stworzone przez Marthę i Williama Searsów, określające dzieci wymagające, których specyficzne zachowanie wynika ze sposobu odbierania przez ich układ nerwowy bodźców z otoczenia. HNB są nadwrażliwe, hiperaktywne, mają wysoką potrzebę bliskości z rodzicem, zarówno podczas zasypiania, jak i aktywności – wymagają niemal nieustannego współtowarzyszenia podczas zabaw. Domagają się częstego karmienia, są płaczliwe, często bywają rozdrażnione i niezadowolone. Zdarza się, że takie zachowanie niemowlęcia nie jest jedynie kwestią temperamentu, a świadczy o chorobie bądź alergii, dlatego też wymaga ono konsultacji z pediatrą.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij