Niestrawność u dzieci
Piotr Albrecht

Niestrawność u dzieci

Niestrawność to pojęcie bardzo często i powszechnie stosowane oraz niezwykle szerokie. Obejmuje zarówno objawy ściśle zdefiniowanych chorób, jak i banalnych dolegliwości związanych np. z przejedzeniem.

Z lekarskiego punktu widzenia niestrawność dzielimy na niestrawność organiczną, to znaczy taką w której możemy rozpoznać konkretne choroby (choroba wrzodowa, choroba refluksowa przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, choroby trzustki lub dróg żółciowych, zakażenie Helicobacter pylori) oraz niestrawność czynnościową, tzn. taką w której nie udaje się wykazać choroby organicznej. U dzieci zdecydowanie przeważa niestrawność czynnościowa.

Niestrawność czynnościowa i jej objawy 

Objawami typowymi dla niestrawności czynnościowej w wąsko rozumianej definicji lekarskiej są: 

  • ból w nadbrzuszu w linii pośrodkowej
  • dyskomfort w nadbrzuszu
  • uczucie sytości nawet po niewielkim posiłku
  • uczucie pełności w żołądku
  • nudności
  • sporadyczne wymioty.

Co to jest niestrawność? 

W powszechnym odczuciu niestrawność to nudności, wymioty i biegunka pojawiające się nagle i zwykle stosunkowo szybko samoistnie ustępujące. Najczęstszymi przyczynami tego typu objawów u dzieci poza zwykłym przejedzeniem (słodyczami, chipsami, frytkami, owocami) mogą być:

  • alergia na ściśle zdefiniowane pokarmy (najczęściej mleko i jego przetwory, orzeszki, ryby, skorupiaki, pszenicę)
  • nietolerancje pokarmowe (np. niezwykle częsta nietolerancja cukru mlecznego czyli laktozy – blisko 35% dzieci powyżej 4 roku życia i dorosłych nie toleruje tego cukru)
  • zatrucia pokarmowe (toksyny bakteryjne lub zakażenia bakteryjne – gronkowce, salmonelle i wiele innych)
  • zakażenia wirusowe (rotawirusy, norowirusy, adenowirusy) o często łagodnym i krótkotrwałym przebiegu

SOS dziecięcej niestrawności 

Postępowanie w tych powszechnych niestrawnościach u dzieci polega głównie na dość krótkotrwałej przerwie w jedzeniu (4 godz.), nawadnianiu, najlepiej dostępnymi w aptece bez recepty płynami do nawadniania doustnego. W okresie wymiotów dziecko należy poić często, małymi porcjami (5-10ml) i płynami zimnymi. Wraz z ustąpieniem lub zmniejszeniem się wymiotów można powoli, zdając się na instynkt wracać do diety jaką dziecko miało przed zachorowaniem, unikając długotrwałego głodzenia, stosowania tzw. lekkostrawnych diet. Dziecko zdrowiejące z niestrawności niezwykle rzadko sięgnie po bigos, grochówkę, czy kapustę kiszoną, pierogi z kapustą itp. ale swoje ulubione pokarmy z przed zachorowania zje w ilości na jaką ma ochotę bez problemów.

Powtarzające się tzw. niestrawności objawiające się głównie bolami brzucha, nudnościami, sporadycznie wymiotami, a głównie luźnymi stolcami pojawiającymi się okresowo lub przewlekle wymagają rozszerzenia diagnostyki.

Zanim zaczniemy rozszerzoną diagnostykę u dziecka, narażając je często niepotrzebnie na uciążliwe badania, warto pomyśleć, czy nie jest to zespół jelita drażliwego. Nie jest chorobą, a raczej niekiedy męczącą dolegliwością objawiającą się naprzemiennymi biegunkami lub zaparciem, bólami brzucha występującymi tylko w dzień, zwykle jedynie w tygodniu a nie w sobotę, niedzielę czy w wakacje, kruczeniami i przelewaniami w brzuchu, zwłaszcza zaraz po posiłku i nie wpływającymi na rozwój dziecka.

Nadmierna koncentracja całej rodziny na tych dolegliwościach tylko je nasila i uwrażliwia dziecko na odczuwanie wszelkich sygnałów płynących z jego wnętrza. Badania wykazują, że najlepszym lekarstwem jest zmniejszenie zainteresowania dolegliwościami i budzący zaufanie całej rodziny pediatra czy gastroenterolog. Mnożenie konsultacji i badań tylko pogarsza sytuację. W niektórych sytuacjach konieczne jest sięgnięcie po odpowiednie leki.

Choroby układu trawiennego u dzieci 

Przede wszystkim powinniśmy powiedzieć o lambliozie, chorobie pasożytniczej jelita cienkiego). Najprostszym sposobem jej potwierdzenia lub wykluczenia jest wykonanie testu na antygeny lamblii w kale (tzw. test ELISA). Jest to test najprostszy (wymaga w zasadzie jednorazowej analizy) i najbardziej miarodajny. W przypadku potwierdzenia, dziecku należy zaaplikować odpowiednie środki farmaceutyczne. Rola innych pasożytów jest trochę przeceniana, ale warto czasem i ich poszukać.

Częstą przyczyną bywa także nie rozpoznana celiakia (choroba trzewna; zdarza się obecnie często, gdyż pełnoobjawowe celiakie występują rzadko). Takie podejrzenie powinno być wyjaśnione (czyli wykonane odpowiednie badania) przed włączeniem diety bezglutenowej! Wstępnie jako badanie tzw. przesiewowe wystarczy oznaczenie przeciwciał przeciwendomyzialnych w klasie Iga i IgG lub/i wykazanie przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej (także najlepiej w obu klasach przeciwciał). 

Biegunka – dolegliwość dziecka czy matki? 

Jeśli objawem tzw. niestrawności są określane tak powszechnie przez matki, brzydkie stolce, czyli kilka luźniejszych stolców, z niestrawionymi resztkami, występujące tylko w dzień u dziecka wyglądającego poza tym na zupełnie zdrowe i prawidłowo przybywającego na wadze, to należy myśleć o biegunce pędraków. Jest to bardziej „dolegliwość” matek i ich nie koniecznie udokumentowanego naukowo poglądu na to co jest dla dziecka zdrowe. Powszechnie uważają one, że tłuszcz jest niezdrowy (ta miażdżyca w przyszłości i hipercholesterolemia), natomiast dowodem zdrowego żywienia są soki i owoce w nieograniczonych ilościach (czyli ogólnie rzecz biorąc tzw. zdrowa dieta dla odchudzających się kobiet). 

Postępowanie w przypadku biegunki jest proste i przynosi cudowne, natychmiastowe efekty. Wystarczy nieco zmienić proporcje w diecie (więcej tłuszczu, mniej owoców i soków) i tzw. choroba znika.

Dokuczliwe zaparcia

Za objawy przypominające niestrawność – dyskomfort, niechęć do jedzenia, czasem nudności – może być odpowiedzialne zaparcie – jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u gastroenterologa. Tak na prawdę dążyć należy, wszystkimi dostępnymi środkami (np. dietą bogatoresztkową, prawidłowym nawodnieniem, niekiedy lekami), do tego aby dziecko, ale także i my dorośli, oddawało stolec codziennie i o konsystencji pasty do zębów. Jeśli tak się nie dzieje i nie możemy tego uzyskać prawidłową dietą bogatoresztkową (pamiętać trzeba, że zawierająco działa gotowany ryż, czekolada, banany, tarte i pieczone jabłka, gotowana marchew) to konieczne jest wczesne włączenie odpowiednich środków farmaceutycznych, w dawkach pozwalających na oddawanie stolca o prawidłowej konsystencji.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kiedy boli brzuch…

    Wrzody żołądka i dwunastnicy są jednymi z częstych chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego. Owrzodzenie żołądka czy dwunastnicy, to po prostu głęboki ubytek w nabłonku wyścielającym te narządy, drażniony kwasem solnym i trawiony pepsyną (enzym, składnik soku żołądkowego).

  • Dieta z niskim IG – dla kogo? Jak powinna wyglądać? Zasady, produkty o niskim indeksie glikemicznym, przepisy

    Zalecana m.in. osobom zmagającym się z nadwagą albo cukrzycą. Wyklucza produkty wysoko przetworzone, tradycyjne desery, słodycze, a także wybrane owoce i warzywa. Dieta o niskim indeksie glikemicznym. Jakie są jej zasady? Jakie produkty posiadają niski IG? 

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Cytrulina – właściwości i dawkowanie. Jak działa jabłczan cytruliny?

    Cytrulina jest aminokwasem, który pełny ważne funkcje w organizmie człowieka. Dzięki swoim właściwościom pomaga m.in. regulować ciśnienie krwi oraz zwiększyć wydolność mięśni. W jakich produktach można znaleźć cytrulinę? Kiedy warto sięgnąć po preparaty z cytruliną? Podpowiadamy. 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Tymianek – charakterystyka, właściwości i zastosowanie. Na co pomoże?

    Ziele tymianku znalazło szerokie zastosowanie nie tylko w kuchni, ale także i w leczeniu niektórych dolegliwości. Przykładowo, w medycynie ludowej od wieków stosuje się je jako środek do walki z wirusami i bakteriami. Jakie jeszcze właściwości przypisuje się tej roślinie? W jaki sposób uprawiać tymianek? Do czego wykorzystywać go w swojej kuchni? 

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij