Rodzaje chorób biegunkowych
Anna Posmykiewicz

Rodzaje chorób biegunkowych

O biegunce można mówić wtedy, kiedy pacjent oddaje stolce o zbyt luźnej konsystencji (płynne lub półpłynne), z większą częstotliwością (więcej niż trzy razy na dobę) i/ lub w zwiększonej ilości (więcej niż dwieście gramów na dobę).

W jakim mechanizmie może dojść do powstania biegunki? 

Do powstania biegunki może dojść na skutek upośledzenia wchłaniania w jelicie cienkim lub jelicie grubym. Co może doprowadzić do takiego upośledzonego wchłaniania? Przede wszystkim zmniejszenie powierzchni adsorpcyjnej lub uszkodzenie mechanizmu transportowego w nabłonku. Poza tym do upośledzonego wchłaniania może też doprowadzić obecność w świetle jelita niewchłanialnych substancji osmotycznie aktywnych, co powoduje przechodzenie płynów do światła przewodu pokarmowego zgodnie z gradientem stężeń. Poza tym do upośledzonego wchłaniania może też doprowadzić przyspieszony pasaż jelitowy (czyli przyspieszona motoryka jelit). Biegunka może też powstać w innym mechanizmie. Zdarza się bowiem, że dochodzi do zwiększenia wydzielania elektrolitów i wody w jelicie cienkim i jelicie grubym (mówi się wtedy o biegunce sekrecyjnej), co spowodowane jest aktywacją mechanizmów transportowych w nabłonku lub włókien jelitowego układu nerwowego przez enterotoksyny, mediatory reakcji zapalnej (między innymi histaminę i adenozynę) oraz enterohormomy.

W jaki sposób można podzielić biegunkę?

Biegunkę można podzielić na biegunkę ostrą i przewlekłą.

Biegunka ostra

O biegunce ostrej mówi się wówczas, kiedy trwa ona 14 dni lub krócej. Jej najczęstszą przyczyną są zakażenia przewodu pokarmowego – ten rodzaj biegunki stanowi aż 90% wszystkich rodzajów biegunek. Poza tym biegunka ostra może być wywołana działaniem niepożądanym różnych leków, przede wszystkim za rozwój ostrej biegunki odpowiedzialne są niektóre antybiotyki, ale mogą to też być między innymi leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi czy leki przeciwdepresyjne. Poza tym ostra biegunka może wystąpić na skutek zatrucia grzybami, środkami owadobójczymi czy też na skutek spożycia dużej ilości alkoholu etylowego. Ponadto do ostrej biegunki może też dojść w wyniku nadwrażliwości pokarmowej.

Biegunka przewlekła

Innym rodzajem biegunki jest biegunka przewlekła. Kiedy można mówić o tym rodzaju biegunki? O biegunce przewlekłej można mówić, jeśli trwa ona dłużej niż cztery tygodnie. Bardzo rzadko biegunka przewlekła jest spowodowana zakażeniem przewodu pokarmowego. W ponad 90% przypadków natomiast biegunka przewlekła jest wywołana nieswoistymi zapaleniami jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, czyli colitis ulcerosa). Poza tym biegunka przewlekła może być wywołana przez zespół jelita drażliwego, może też ona być obecna w przypadku raka okrężnicy. Biegunkę przewlekłą można podzielić na kilka różnych typów: 
1. Biegunka tłuszczowa. W jej przebiegu stolce są tłuste, połyskliwe oraz maziste. Trudno jest spłukać je wodą w muszli klozetowej, maja też one gnilny zapach. W przebiegu jakich chorób może pojawić się biegunka tłuszczowa? Biegunka tłuszczowa jest charakterystyczna dla zaburzeń trawienia. Przede wszystkim jest ona zatem obecna w przypadku zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, która pojawia się w przewlekłym zapaleniu trzustki, w raku trzustki  oraz w przebiegu mukowiscydozy. Do biegunki tłuszczowej dochodzi też w przypadku zaburzeń wchłaniania, co ma miejsce w przebiegu celiakii, giardiozy, niedokrwienia jelit, choroby Whipple'a oraz abetalipoproteinemii i innych przyczyn enteropatii z utratą białka. Do biegunki tłuszczowej może też dojść w przypadku cholestatycznych chorób wątroby. 
2. Biegunka sekrecyjna. Ten rodzaj biegunki przewlekłej jest zazwyczaj wywołany przez nadużywanie leków przeczyszczających z grupy środków pobudzających motorykę jelit (np. bisakodyl czy aloes). Poza tym biegunka sekrecyjna może być wywołana przez toksyny (między innymi w przypadku przewlekłego nadużywania alkoholu czy przy zatruciu grzybami). Do biegunki sekrecyjnej może też dojść przy zaburzeniach wchłaniania kwasów żółciowych w jelicie krętym, ma to miejsce przede wszystkim w zapaleniu lub resekcji końcowego odcinka jelita krętego. Do rozwoju biegunki sekrecyjnej przyczyniają się też nowotwory hormonalnie czynne, takie jak rakowiak, guz gastrynowy, VIPoma, gruczolak kosmkowy jelita grubego, rak rdzeniasty tarczycy czy też mastocytoza.
3. Biegunka osmotyczna. Do powstania biegunki osmotycznej bardzo często doprowadza nadużywanie leków przeczyszczających z grupy środków osmotyczncyh: siarczan magnezu, makrogole, laktuloza). Poza tym do biegunki osmotycznej może też przyczynić się zażywanie leków zobojętniających kwas solny (wodorotlenek magnezu), orlistatu, kolchicyny czy też niektórych środków spożywczych zawierających w swym składzie mannitol lub ksylitol. Biegunka osmotyczna pojawia się też w przypadku niedoboru laktazy (nietolerancja laktozy) i innych disacharydaz.
Bez względu na to, czy jest to biegunka ostra czy przewlekła, należy udać się do lekarza, który w pierwszej kolejności musi ocenić, czy nie doszło do odwodnienia organizmu. Jeśli lekarz stwierdzi cechy odwodnienia, wtedy – w zależności od ich zaawansowania – zaleci stosowanie doustnych płynów nawadniających lub też wyda skierowanie do szpitala, aby pacjenta można było nawodnić na pomocą płynów dożylnych. Następnie w czasie wizyty lekarz będzie musiał ustalić przyczynę biegunki. Dlatego też będzie musiał zebrać dokładny wywiad dotyczący ewentualnych błędów żywieniowych, zażywanych leków czy też podróży, zwłaszcza do tropikalnych rejonów świata. Poza tym lekarz będzie chciał wiedzieć, jak długo trwa biegunka i czy nie jest ona bardziej wyrażona po zjedzeniu konkretnych produktów spożywczych. Jeśli lekarz zdiagnozuje ostrą biegunkę, wtedy, jeśli nie będzie wskazań do hospitalizacji, zaleci doustne płyny nawadniające, jak również stosowanie probiotyków i właściwej diety. Jeśli natomiast lekarz stwierdzi biegunkę przewlekłą, wtedy też zajdzie potrzeba rozszerzania badań diagnostycznych, aby wyjaśnić jej przyczynę. Wskazane będzie prawdopodobnie usg jamy brzusznej oraz wizyta w poradni Gastroenterologicznej, gdzie specjalista zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij