Rodzaje chorób biegunkowych

O biegunce można mówić wtedy, kiedy pacjent oddaje stolce o zbyt luźnej konsystencji (płynne lub półpłynne), z większą częstotliwością (więcej niż trzy razy na dobę) i/ lub w zwiększonej ilości (więcej niż dwieście gramów na dobę).

W jakim mechanizmie może dojść do powstania biegunki? 

Do powstania biegunki może dojść na skutek upośledzenia wchłaniania w jelicie cienkim lub jelicie grubym. Co może doprowadzić do takiego upośledzonego wchłaniania? Przede wszystkim zmniejszenie powierzchni adsorpcyjnej lub uszkodzenie mechanizmu transportowego w nabłonku. Poza tym do upośledzonego wchłaniania może też doprowadzić obecność w świetle jelita niewchłanialnych substancji osmotycznie aktywnych, co powoduje przechodzenie płynów do światła przewodu pokarmowego zgodnie z gradientem stężeń. Poza tym do upośledzonego wchłaniania może też doprowadzić przyspieszony pasaż jelitowy (czyli przyspieszona motoryka jelit). Biegunka może też powstać w innym mechanizmie. Zdarza się bowiem, że dochodzi do zwiększenia wydzielania elektrolitów i wody w jelicie cienkim i jelicie grubym (mówi się wtedy o biegunce sekrecyjnej), co spowodowane jest aktywacją mechanizmów transportowych w nabłonku lub włókien jelitowego układu nerwowego przez enterotoksyny, mediatory reakcji zapalnej (między innymi histaminę i adenozynę) oraz enterohormomy.

W jaki sposób można podzielić biegunkę?

Biegunkę można podzielić na biegunkę ostrą i przewlekłą.

Biegunka ostra

O biegunce ostrej mówi się wówczas, kiedy trwa ona 14 dni lub krócej. Jej najczęstszą przyczyną są zakażenia przewodu pokarmowego – ten rodzaj biegunki stanowi aż 90% wszystkich rodzajów biegunek. Poza tym biegunka ostra może być wywołana działaniem niepożądanym różnych leków, przede wszystkim za rozwój ostrej biegunki odpowiedzialne są niektóre antybiotyki, ale mogą to też być między innymi leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi czy leki przeciwdepresyjne. Poza tym ostra biegunka może wystąpić na skutek zatrucia grzybami, środkami owadobójczymi czy też na skutek spożycia dużej ilości alkoholu etylowego. Ponadto do ostrej biegunki może też dojść w wyniku nadwrażliwości pokarmowej.

Biegunka przewlekła

Innym rodzajem biegunki jest biegunka przewlekła. Kiedy można mówić o tym rodzaju biegunki? O biegunce przewlekłej można mówić, jeśli trwa ona dłużej niż cztery tygodnie. Bardzo rzadko biegunka przewlekła jest spowodowana zakażeniem przewodu pokarmowego. W ponad 90% przypadków natomiast biegunka przewlekła jest wywołana nieswoistymi zapaleniami jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, czyli colitis ulcerosa). Poza tym biegunka przewlekła może być wywołana przez zespół jelita drażliwego, może też ona być obecna w przypadku raka okrężnicy. Biegunkę przewlekłą można podzielić na kilka różnych typów: 
1. Biegunka tłuszczowa. W jej przebiegu stolce są tłuste, połyskliwe oraz maziste. Trudno jest spłukać je wodą w muszli klozetowej, maja też one gnilny zapach. W przebiegu jakich chorób może pojawić się biegunka tłuszczowa? Biegunka tłuszczowa jest charakterystyczna dla zaburzeń trawienia. Przede wszystkim jest ona zatem obecna w przypadku zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, która pojawia się w przewlekłym zapaleniu trzustki, w raku trzustki  oraz w przebiegu mukowiscydozy. Do biegunki tłuszczowej dochodzi też w przypadku zaburzeń wchłaniania, co ma miejsce w przebiegu celiakii, giardiozy, niedokrwienia jelit, choroby Whipple'a oraz abetalipoproteinemii i innych przyczyn enteropatii z utratą białka. Do biegunki tłuszczowej może też dojść w przypadku cholestatycznych chorób wątroby. 
2. Biegunka sekrecyjna. Ten rodzaj biegunki przewlekłej jest zazwyczaj wywołany przez nadużywanie leków przeczyszczających z grupy środków pobudzających motorykę jelit (np. bisakodyl czy aloes). Poza tym biegunka sekrecyjna może być wywołana przez toksyny (między innymi w przypadku przewlekłego nadużywania alkoholu czy przy zatruciu grzybami). Do biegunki sekrecyjnej może też dojść przy zaburzeniach wchłaniania kwasów żółciowych w jelicie krętym, ma to miejsce przede wszystkim w zapaleniu lub resekcji końcowego odcinka jelita krętego. Do rozwoju biegunki sekrecyjnej przyczyniają się też nowotwory hormonalnie czynne, takie jak rakowiak, guz gastrynowy, VIPoma, gruczolak kosmkowy jelita grubego, rak rdzeniasty tarczycy czy też mastocytoza.
3. Biegunka osmotyczna. Do powstania biegunki osmotycznej bardzo często doprowadza nadużywanie leków przeczyszczających z grupy środków osmotyczncyh: siarczan magnezu, makrogole, laktuloza). Poza tym do biegunki osmotycznej może też przyczynić się zażywanie leków zobojętniających kwas solny (wodorotlenek magnezu), orlistatu, kolchicyny czy też niektórych środków spożywczych zawierających w swym składzie mannitol lub ksylitol. Biegunka osmotyczna pojawia się też w przypadku niedoboru laktazy (nietolerancja laktozy) i innych disacharydaz.
Pamiętaj!
Bez względu na to, czy jest to biegunka ostra czy przewlekła, należy udać się do lekarza, który w pierwszej kolejności musi ocenić, czy nie doszło do odwodnienia organizmu. Jeśli lekarz stwierdzi cechy odwodnienia, wtedy – w zależności od ich zaawansowania – zaleci stosowanie doustnych płynów nawadniających lub też wyda skierowanie do szpitala, aby pacjenta można było nawodnić na pomocą płynów dożylnych. Następnie w czasie wizyty lekarz będzie musiał ustalić przyczynę biegunki. Dlatego też będzie musiał zebrać dokładny wywiad dotyczący ewentualnych błędów żywieniowych, zażywanych leków czy też podróży, zwłaszcza do tropikalnych rejonów świata. Poza tym lekarz będzie chciał wiedzieć, jak długo trwa biegunka i czy nie jest ona bardziej wyrażona po zjedzeniu konkretnych produktów spożywczych. Jeśli lekarz zdiagnozuje ostrą biegunkę, wtedy, jeśli nie będzie wskazań do hospitalizacji, zaleci doustne płyny nawadniające, jak również stosowanie probiotyków i właściwej diety. Jeśli natomiast lekarz stwierdzi biegunkę przewlekłą, wtedy też zajdzie potrzeba rozszerzania badań diagnostycznych, aby wyjaśnić jej przyczynę. Wskazane będzie prawdopodobnie usg jamy brzusznej oraz wizyta w poradni Gastroenterologicznej, gdzie specjalista zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus