Garść antybiotyków na dłoni pacjenta
Arkadiusz Dąbek

Częste stosowanie antybiotyków ma związek z zapalnymi chorobami jelit

Wyniki nowego badania naukowego udowadniają, że częste stosowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób zapalnych jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

 

Antybiotyki zwiększają ryzyko chorób jelit o podłożu zapalnym

Częstość występowania nieswoistych zapaleń jelit (ang. inflammatory bowel disease, IBD) nieustannie wzrasta. Już wcześniej naukowcy zauważyli, że czynniki środowiskowe, w tym stosowanie antybiotyków, mogą przyczyniać się do rozwoju IBD. Takie badania obejmowały jednak wyłącznie młodych pacjentów, nie było zatem jasne, czy sytuacja ta dotyczy również osób starszych. Tymczasem IBD to choroba dotykająca coraz większą liczbę osób w różnym wieku, również dojrzałych i seniorów – tacy chorzy często zmagają się także z innymi chorobami przewlekłymi i trudniej dobrać dla nich właściwe i skuteczne leczenie.

Naukowcy z Danii odkryli, że częste stosowanie antybiotyków może zwiększać ryzyko wystąpienia chorób zapalnych jelit u osób powyżej 40. roku życia. Korzystając z ogólnokrajowych duńskich rejestrów, w latach 2000-2018 przeanalizowano dane pochodzące od 6,1 miliona osób (nieco ponad połowę stanowiły kobiety), z czego 5,5 miliona (91%) zażywało w tym okresie co najmniej jeden antybiotyk. U 36 017 badanych zdiagnozowano wrzodziejące zapalenie jelita grubego, a u 16 881 pacjentów rozpoznano chorobę Leśniowskiego-Crohna. Największe ryzyko rozwoju zapalnego schorzenia jelit zaobserwowano 1–2 lata po ekspozycji na lek u osób, które przyjmowały 5 i więcej antybiotyków.

Ryzyko IBD jest szczególnie wysokie w przypadku dwóch klas antybiotyków

Badacze zaobserwowali, że stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, często przepisywanych w leczeniu chorób przewodu pokarmowego, wiąże się z wyższym prawdopodobieństwem wystąpienia IBD. Mowa o fluorochinolonach oraz o pochodnych nitroimidazolu. Pierwsze z wymienionych stosuje się w leczeniu zakażeń wywołanych bakteriami Gram-ujemnymi, działają one też na patogeny atypowe (takie jak Chlamydia, Mycoplasma i Legionella). Drugie działają na drobnoustroje (bakterie i pierwotniaki) beztlenowe.

Omawiane badanie miało charakter obserwacyjny, nie było więc możliwe ustalenie przyczyny zwiększonej zapadalności na zapalne choroby jelit wśród osób stosujących antybiotyki. Prawdopodobnie jest to związane ze zmianami w mikrobiomie jelitowym – z ograniczoną możliwością jego regeneracji u osób powyżej 40. roku życia. Wyniki wyraźnie sugerują natomiast, że podłożem IBD mogą być zaburzenia związane z mikrobiotą jelit.

Powiązane produkty

Jak objawiają się choroby zapalne jelit?

Choroba zapalna jelit (IBD) to termin używany głównie w kontekście dwóch schorzeń: wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. Przewlekły stan zapalny (najczęściej wyściółki jelita grubego bądź jelita cienkiego), który jest dla tych stanów charakterystyczny, powoduje uszkodzenie przewodu pokarmowego. Przyczyny tych chorób są złożone, wśród nich znajdują się czynniki genetyczne, środowiskowe (np. dieta, palenie papierosów, stosowanie niektórych leków) oraz immunologiczne (nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na drobnoustroje zasiedlające jelita).

Objawy, które występują zarówno w chorobie Leśniowskiego-Crohna, jak i przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego to:

  • utrzymująca się biegunka lub biegunka występująca na przemian z zaparciami,
  • bóle brzucha,
  • krwawienie z odbytu i/lub krew w stolcu,
  • zmniejszenie apetytu,
  • niezamierzona utrata masy ciała,
  • ogólne osłabienie.
Oprócz objawów ze strony przewodu pokarmowego IBD mogą towarzyszyć m.in. bóle stawów, bolesne guzki skórne (rumień guzowaty), zapalenie błony naczyniowej oka, afty w jamie ustnej, osteoporoza.
  1. A. S. Faye, K. H. Allin, A. T. Iversen i in., Antibiotic use as a risk factor for inflammatory bowel disease across the ages: a population-based cohort study, BMJ Journals [online] https://gut.bmj.com/content/early/2023/01/03/gutjnl-2022-327845 [dostęp:] 18.01.2023.
  2. A. Gallagher, Study: Frequent use of antibiotics shows link to IBD, Pharmacy Times [online] https://www.pharmacytimes.com/view/study-frequent-use-of-antibiotics-shows-link-to-ibd [dostęp:] 18.01.2023.
  3. Y.-Z. Zhang, Y.-Y. Li, Inflammatory bowel disease: Pathogenesis, „World Journal of Gastroenterology” 2014, nr 20(1), s. 91-99.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ospa alaskańska – pierwsza ofiara śmiertelna. Jak objawia się tajemniczy wirus?

    W Stanach Zjednoczonych odnotowano pierwszy śmiertelny przypadek tzw. ospy alaskańskiej. Wirus ją powodujący – Alaskapox Virus – został zidentyfikowany w 2015 roku i do tej pory powodował łagodnie przebiegające, niegroźne dla zdrowia infekcje. Co wiemy o wirusie alaskańskim? W jaki sposób można się nim zarazić?

  • Tabletka „dzień po” – znamy decyzję Sejmu

    Sejm uchwalił nowelizację Prawa farmaceutycznego. Projekt ustawy zakłada dostępność bez recepty antykoncepcji awaryjnej na bazie octanu uliprystalu (EllaOne) dla osób powyżej 15. roku życia.

  • Saunowanie może pomóc w leczeniu depresji?

    Leczenie depresji w wielu przypadkach jest długotrwałe i wymaga ogromnego wysiłku. Czasami terapię antydepresyjną można wesprzeć technikami niefarmakologicznymi. Naukowcy właśnie udowodnili, że saunowanie lub gorące kąpiele mogą być w tym pomocne. Dlaczego ogrzanie ciała będzie powodowało obniżenie temperatury organizmu i co to ma wspólnego z depresją?

  • Sztuczna inteligencja rozpoznała różnice w mózgach kobiety i mężczyzny

    Czy mózg ma płeć? To pytanie od lat dzieli specjalistów z dziedziny neuronauki na skrajne obozy. Jedni twierdzą, że mózgi kobiet i mężczyzn znacząco różnią się budową, podczas gdy oponenci próbują dowieść, że organy te są niemal identyczne. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu Stanforda może położyć kres tym sporom.

  • Długość palca serdecznego świadczy o stanie zdrowia

    Im większy stosunek długości palca serdecznego do wskazującego, tym lepsze wykorzystanie tlenu w organizmie – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Swansea. Taki układ palców jest wynikiem działania testosteronu w okresie płodowym. To kolejne badanie dowodzące, że proporcje między palcem serdecznym a wskazującym mogą świadczyć o stanie zdrowia i kondycji organizmu.

  • Witamina z grupy B może przyczyniać się do chorób serca

    Witamina B3 (niacyna, witamina PP) zwiększa ryzyko chorób układu krążenia. Jeden z jej metabolitów – 4PY – prowadzi do zapalenia naczyń, a wtórnie do miażdżycy. Naukowcy z Cleveland Clinic jako pierwsi opisali ten szlak metaboliczny. Po raz kolejny podważono stosowanie niacyny w profilaktyce chorób układu krążenia.

  • Wirus opryszczki dwukrotnie zwiększa ryzyko demencji

    Przebyte zakażenie wirusem opryszczki pospolitej podwaja ryzyko demencji u dorosłych – wynika z obszernego badania naukowców z Uniwersytetu w Uppsali. To potwierdzenie wcześniejszych badań wskazujących wirus opryszczki jako potencjalny czynnik ryzyka chorób otępiennych.

  • Ogromne ryzyko rozwoju demencji u pacjentów po udarze

    Każdego roku około 15 milionów ludzi na całym świecie doznaje udaru mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu McMaster w Kanadzie przeprowadzili badania, na których podstawie udowodnili, że udar zwiększa ryzyko demencji o 80%, nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka demencji. W którym momencie po udarze ryzyko demencji jest największe?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij