Ból jelit – przyczyny, leczenie i łagodzenie bólu jelit
Piotr Ziętek

Ból jelit – przyczyny, leczenie i łagodzenie bólu jelit

Ból w jelitach może być spowodowany przez różne czynniki m.in. błędy dietetyczne, nietolerancję pokarmową czy poważne schorzenia np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Kiedy ból jelit powinien stać się powodem do niepokoju i skłonić nas do wizyty u specjalisty? W jaki sposób można złagodzić dolegliwości bólowe jelit? 

Jelita, w dużym uproszczeniu, składają się z dwóch części – jelita cienkiego i grubego. W jelicie cienkim substancje pokarmowe są trawione i wchłaniane. Natomiast w jelicie grubym z niestrawionych resztek pokarmowych wchłaniana jest woda oraz formuje się stolec. Zaburzenia funkcji jelit mogą objawiać się ich bólem, zaparciami, przelewaniem, wzdęciami i biegunką.

Ból jelit odczuwany jest po prostu jako ból brzucha. Rzadko da się określić jego dokładną lokalizację. Narządy jamy brzusznej, w tym jelita, są unerwione przez odrębną, niezależną od naszej woli część układu nerwowego. Dlatego też ból jelit jest odczuwany inaczej niż np. ból przy skaleczeniu skóry. Ma on charakter rozlany. Czasami objawia się też bólem w zupełnie innych częściach ciała. Możliwy jest np. ból nóg lub ból pleców pochodzący od jelit.

W ciąży ból jelit, ze względu na zmiany zachodzące w ciele kobiety, może być odczuwany inaczej niż zwykle. Przykładowo ból towarzyszący zaparciom, który normalnie występuje w podbrzuszu, pojawia się w okolicach pępka lub wyżej. Dolegliwościom bólowym mogą też towarzyszyć wspomniane wcześniej objawy. Przyczyny bólu jelit są różne. Należą do nich zarówno błędy dietetyczne, jak i choroby zapalne jelit. 

Najczęstsze przyczyny bólu jelit – choroby 

W przypadku bólu skórnego dolegliwości są najczęściej spowodowane urazem, np. ukłuciem. Natomiast bezpośrednimi przyczynami bólu jelit są czynniki takie jak rozdęcie jelit, zmiany niedokrwienne, drażniące działanie czynników chemicznych oraz czynniki psychiczne. 

Częstą przyczyną bólu jelit na podłożu zapalnym są nieswoiste choroby zapalne jelit. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) dotyczy głównie końcowego odcinka jelita grubego, toteż dolegliwości są zlokalizowane głównie po lewej stronie, na dole brzucha. Typowym dla WZJG są także biegunki z domieszką krwi. Choroba Leśniowskiego-Crohna może dotyczyć z kolei każdego odcinka przewodu pokarmowego. Silny ból jelit może pojawić się zarówno po prawej, jak i po lewej stronie brzucha. Kolejną przyczyną ostrego bólu jelit na podłożu zapalnym jest ostra infekcja powodująca nieżyt żołądkowo-jelitowy. Patogenem mogą być w tym wypadku zarówno bakterie, jak i wirusy. Ból brzucha jest tylko jednym z objawów. Często występują również wymioty, biegunka, osłabienie. Może pojawić się gorączka. 

Zespół jelita drażliwego (IBS) to choroba jelit o nie do końca poznanej przyczynie. Prawdopodobnie ma ona związek z nieprawidłowym funkcjonowaniem połączeń układu nerwowego z jelitami, zaburzeniami flory bakteryjnej jelit oraz nieprawidłową motoryką jelit. Objawy to głównie ból jelit odczuwany jako ból w podbrzuszu, który zazwyczaj ustępuje po wypróżnieniu. Choroba przebiega z zaparciami lub biegunkami. 

Ból jelit po jedzeniu może być objawem przewlekłego niedokrwienia jelita cienkiego. Choroba ta jest efektem miażdżycy tętnic narządów jamy brzusznej. Dotyczy ona głównie osób z czynnikami ryzyka rozwoju miażdżycy takimi jak podeszły wiek, nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów, cukrzyca czy podwyższone stężenie cholesterolu. Ból pojawia się chwilę po spożyciu posiłku, jest zlokalizowany w górnej części brzucha i trwa do kilku godzin. 

Kiedy jeszcze jelita mogą boleć? 

Ból jelit nie zawsze jest elementem konkretnej jednostki chorobowej. Może być wywołany także zwykłym błędem dietetycznym, nadwrażliwością pokarmową lub czynnikami psychicznymi. Nietolerancja pokarmowa to zespół objawów niepożądanych występujących po spożyciu określonego pokarmu. Może ona mieć podłoże alergiczne lub niealergiczne. W drugim przypadku przyczyną dolegliwości jest reakcja jelit na substancje farmakologiczne zawarte w pożywieniu. Mechanizm ten jest odpowiedzialny np. za bóle jelit po kawie, po spożyciu serów, czekolady, czy niektórych owoców. Nietolerancja pokarmowa może być również spowodowana zaburzeniami trawienia niektórych składników pokarmowych. Przykładem jest dość powszechna nietolerancja laktozy. Powoduje ona objawy takie jak wzdęcia, luźne stolce i kłujące bóle brzucha po spożyciu mleka i jego przetworów. 

Częstym problemem są zaparcia. Są na nie narażone głównie osoby starsze, leżące, a także ludzie prowadzący siedzący tryb życia. Sytuację pogarszają jeszcze dieta uboga w błonnik i przyjmowanie małej ilości płynów. Zaparcia mogą być odpowiedzialne za ból jelit także przy oddawaniu stolca. 

Ból jelit może wystąpić także po porodzie, a w szczególności po tzw. cesarce. Podczas cięcia cesarskiego otwiera się jamę brzuszną. Kontakt jelit ze środowiskiem zewnętrznym powoduje niedrożność pooperacyjną. Jest ona przyczyną zaparć i gromadzenia się gazów w jelitach. Dolegliwości bólowe nasilają się przy siadaniu. 

Ból jelit występuje też w przypadku biegunki po antybiotyku. Biegunka może być wywołana działaniem samej substancji lub też zaburzeniami składu bakteryjnej flory jelitowej. Podstawowym działaniem profilaktycznym jest racjonalne stosowanie antybiotyków oraz osłonowe stosowanie probiotyków

Kiedy ból jelit powinien niepokoić? 

Ból jelit rzadko jest powodem do niepokoju. Zwykle wystarcza zmiana diety i stosowanie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych i rozkurczowych. Często bóle brzucha ustępują też samoistnie i potrzeba jedynie czasu. W pewnych sytuacjach należy jednak zasięgnąć pomocy lekarskiej. Przykładowo, gdy ból jest tak silny, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie, a dostępne bez recepty leki nie przynoszą ulgi. Do lekarza należy zgłosić się, gdy ból jelit jest połączony z ostrą biegunką i dodatkowo występują objawy odwodnienia.  

Jak złagodzić ból jelit domowymi sposobami? 

Bólom jelit spowodowanym nietolerancją pokarmową najłatwiej zapobiegać eliminując z diety składniki wywołujące objawy. Domowym sposobem na tego typu bóle brzucha jest częste spożywanie małych posiłków, składających się z niewielu składników. Stopniowo można dodawać pojedyncze produkty. W ten sposób, obserwując reakcje organizmu można samemu zauważyć co pogarsza, a co pomaga na ból jelit. 

Istnieją też pewne ogólne zalecenia pozwalające złagodzić ból jelit. Ponieważ dolegliwości mogą nasilać się po alkoholu czy po wypiciu kawy, należy ograniczyć ich przyjmowanie. Zaleca się także unikanie czerwonego mięsa, smażonych, ciężkostrawnych potraw oraz mocno przetworzonych produktów zawierających węglowodany. Zaprzestanie palenia papierosów, dieta bogata w błonnik i regularna aktywność fizyczna pomogą uregulować pracę jelit. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij