Rotawirusy u dzieci i dorosłych – objawy zarażenia, diagnostyka i leczenie
Katarzyna Gmachowska

Rotawirusy u dzieci i dorosłych – objawy zarażenia, diagnostyka i leczenie

Rotawirusy są najczęstszą przyczyną wystąpienia biegunki infekcyjnej u dzieci, zwłaszcza poniżej 5. roku życia. Do częstych objawów zakażenia rotawirusami zalicza się obfitą, wodnistą biegunkę, gorączkę, wymioty, cechy infekcji górnych dróg oddechowych oraz brak apetytu. Jak uchronić się przed rotawirusami? 

Najczęstszym powikłaniem biegunki rotawirusowej jest odwodnienie, które może być stanem zagrażającym życiu dziecka. Wirus przenosi się drogą pokarmową, zwłaszcza przez niemyte ręce, bezpośredni kontakt z osobą zakażoną lub skażonymi przedmiotami. Skuteczną profilaktyką przez ciężkim przebiegiem zakażenia rotawirusami jest szczepienie, które podaje się dzieciom w wieku 6–24 tygodni życia, w postaci doustnej.  

Rotawirusy – czym są? Jaką chorobę wywołują? 

Zakażenie rotawirusami jest najczęstszą przyczyną ostrej biegunki infekcyjnej u dzieci, zwłaszcza poniżej 5. roku życia. Przenoszą się drogą pokarmową, czyli na brudnych rękach, niemytych warzywach, owocach. Po wniknięciu z pokarmem do przewodu pokarmowego wirusy namnażają się w komórkach nabłonka jelita cienkiego, prowadząc do ich uszkodzenia. Skutkuje to zaburzeniem wchłaniania elektrolitów i wody ze światła jelita i powstawaniem biegunki. Wodniste stolce są oddawane przez osobę chorą nawet kilkanaście razy na dobę. Stolce w zakażeniu rotawirusowym są wodniste, obfite oraz tryskające. U dzieci zakażonych rotawirusami biegunce często towarzyszą gorączka, wymioty oraz cechy infekcji górnych dróg oddechowych. Niekiedy zakażenie rotawirusowe ma ciężki przebieg wymagający hospitalizacji dziecka.  

Rotawirus a adenowirus  

Zakażenie adenowirusami ma podobne objawy jak w przypadku infekcji rotawirusowej (biegunka, bóle brzucha, gorączka, wymioty, brak apetytu). Dodatkowo adenowirusy często powodują zapalenie spojówek oraz infekcje dróg oddechowych. W diagnostyce zarówno adeno-, jak i rotawirusów wykorzystuje się badanie próbki kału.  

Rotawirusy – kto najbardziej jest narażony na zarażenie?  

Biegunka o etiologii rotawirusowej najczęściej dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza w wieku 6–24. miesiąca życia. U najmłodszych dzieci często przebieg infekcji jest cięższy, szybciej dochodzi do odwodnienia na skutek nasilającej się biegunki. Zakażenie rotawirusowe ze względu na różnorodność serotypów wirusa można przebyć kilkakrotnie, jednakże najczęściej kolejne infekcje mają łagodniejszy przebieg. 

Biegunka rotawirusowa może wystąpić także u dorosłych, choć najczęściej ma ona łagodniejsze objawy niż u małych dzieci. Najwięcej zachorowań na rotawirusy występuje w sezonie zimowo-wiosennym.  

Rotawirusy – jak dochodzi do zarażenia? Nosicielstwo rotawirusów 

Do zakażenia rotawirusami dochodzi drogą fekalno-oralną, czyli wraz z zanieczyszczonymi pokarmami, przez brudne ręce, a także przez kontakt z chorym lub skażonymi przedmiotami. Rotawirusy są wysoce zakaźne, co oznacza, że do zakażenia wystarczy niewielka ilość wirusów. Wydala się je z kałem w dużych ilościach podczas biegunki, a nawet po jej ustaniu (średnio około 20 dni, jednakże zdarza się, że wirus może być wydalany z kałem nawet przez kilka tygodni). Rotawirusy są w stanie przetrwać na rękach oraz w środowisku długi czas. Nie stwierdza się trwałego nosicielstwa rotawirusów.  

Rotawirusy – objawy zarażenia 

Do najczęstszych objawów zakażenia rotawirusami zaliczamy: 

  • wodnistą, obfitą biegunkę, w stolcu może pojawić się śluz, 
  • gorączkę lub stan podgorączkowy, 
  • wymioty, 
  • brak apetytu, 
  • objawy infekcji górnych dróg oddechowych (katar, kaszel, ból gardła), 
  • odwodnienie – częsty objaw występujący w biegunce o etiologii rotawirusowej. Zwykle dotyczy małych dzieci, u których cechy odwodnienia ujawniają się szybciej i mają cięży przebieg.  
Objawy zakażenia rotawirusami utrzymują się zwykle 4–10 dni. U około 30% dzieci może występować bezobjawowe zakażenie, jednakże pomimo braku objawów, dana osoba jest zakaźna dla otoczenia.  

Rotawirusy – diagnostyka 

U dziecka z podejrzeniem biegunki infekcyjnej wykonuje się badanie kału w kierunku obecności rotawirusów. Sprawdza się także stężenie elektrolitów we krwi, aby wykluczyć zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, które często występują podczas długotrwałej lub obfitej biegunki. Zakażenie rotawirusem lekarz zgłasza do Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 

Rotawirusy – leczenie  

Większość dzieci z biegunką rotawirusową nie wymaga leczenia szpitalnego, które jest wskazane dla dzieci z ciężkim odwodnieniem, uporczywymi wymiotami, objawami neurologicznymi takimi jaka apatia, senność, drgawki lub niemożnością skutecznego nawadniania w warunkach domowych.  

Podstawą terapii w zakażeniu rotawirusami jest doustne nawadnianie pacjenta. Najlepszym preparatem są doustne płyny nawadniające, które dzięki zoptymalizowanemu składowi zapewniają odpowiednią podaż elektrolitów zapobiegających odwodnieniu.  

Należy pamiętać, aby płyny nawadniające przyjmować w małych ilościach, schłodzone, aby nie nasilać odruchu wymiotnego. Przez pierwsze 4 godziny nawadniania poleca się podaż płynów w ilości 75 ml na każdy kilogram masy ciała dziecka oraz dodatkowo 5–10 ml po każdym luźnym stolcu lub wymiotach. U dzieci karmionych piersią należy kontynuować naturalny sposób karmienia. 

Żywienie w infekcji rotawirusowej 

U dzieci z ostrą biegunką rotawirusową zaleca się dość szybki powrót do diety stosowanej przez pojawieniem się objawów. Zazwyczaj po 4-godzinnym okresie skutecznego nawadniania doustnym płynem wieloelektrolitowym można wrócić do normalnej diety, stosując produkty lekkostrawne. Dzieci karmione piersią powinny mieć kontynuowane karmienie pokarmem mamy, należy pamiętać o częstszym przystawianiu dziecka do piersi, aby zmniejszyć ryzyko odwodnienia.  

Nie zaleca się rutynowego stosowania diety bezlaktozowej po przebytym zakażeniu rotawirusowym. W przypadku zaobserwowania nasilenia objawów po spożyciu produktów mlecznych można podejrzewać wtórną, przejściową nietolerancję laktozy, która jest spowodowana uszkodzeniem nabłonka jelit przez wirusy. W tej sytuacji pomocne może być zastosowanie przejściowej diety bez laktozy.   

Powikłania po rotawirusie 

Najczęstszym powikłaniem występującym u dzieci z zakażeniem rotawirusowym jest odwodnienie na skutek obfitej biegunki oraz wymiotów. Do cech odwodnienia u dzieci zalicza się suchość skóry i błon śluzowych, zmniejszone napięcie skóry, przyspieszoną akcję serca, osłabienie, senność, zapadnięte ciemiączko, brak łez, zmniejszenie lub brak oddawanego moczu oraz utratę masy ciała. Wyróżnia się odwodnienie w stopniu lekkim, umiarkowanym i ciężkim, które jest stanem zagrażającym życiu i wymaga nawadniania dożylnego w szpitalu.  

Rotawirusy – jak się przed nimi chronić? Szczepionka na rotawirusy  

Do skutecznych metod profilaktyki przed zakażeniem rotawirusami zalicza się: 

  1. Dbanie o higienę, częste mycie rąk, zwłaszcza przed jedzeniem, po skorzystaniu z toalety czy po powrocie z podwórka, przedszkola.  
  2. Ograniczenie kontaktu z osobami chorymi na rotawirusy.
  3. Dezynfekcja skażonych przedmiotów.
  4. Obróbka termiczna przygotowywanych potraw, mycie owoców i warzyw przed jedzeniem.
  5. Szczepienie przeciwko rotawirusom – zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji. Szczepionkę przeciw rotawirusom podaje się dzieciom w wieku 6–24 tygodni życia. Jest to szczepionka w formie doustnej. Zazwyczaj jest dobrze tolerowana przez dzieci. Szczepionka przeciw rotawirusom jest szczepionką żywą, dlatego dziecko przez około 7 dni od szczepienia może wydalać z kałem wirusy, które mogą być niebezpieczne, zwłaszcza dla osób z niedoborem odporności.  
  6. Wykazano, że wyłączne karmienie piersią dziecka do 6. miesiąca życia zmniejsza ryzyko infekcji rotawirusowej.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij