Jelitówka u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie grypy żołądkowej u dziecka
Katarzyna Gmachowska

Jelitówka u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie grypy żołądkowej u dziecka

Jelitówka u dzieci to potoczna nazwa ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego objawiającego się biegunką, wymiotami oraz bólami brzucha. Dziecko cierpiące na grypę jelitową musi uzupełniać elektrolity, aby zapobiec groźnemu odwodnieniu organizmu. W jaki sposób leczyć jelitówkę u dziecka?  

Grypa żołądkowa (jelitówka), fachowo nazywana ostrym nieżytem żołądkowo-jelitowym, występuje zarówno u dzieci jak i dorosłych, głównie w sezonie jesienno-zimowym. Najczęściej wywołana jest przez wirusy takie jak rotawirusy, norowirusy lub adenowirusy. Do typowych objawów infekcji jelitowej należą biegunka, wymioty i bóle brzucha. Podstawą leczenia jest intensywne nawadnianie doustne chorego, aby zapobiec odwodnieniu dziecka. 

Jelitówka u dziecka – jakie są jej przyczyny?

Określenie grypa żołądkowa jest mylące, gdyż objawy z przewodu pokarmowego nie są wywoływane przez wirusa grypy, a przez wirusy z rodzaju rotawirusów, adenowirusów lub norowirusów. Ostrą biegunkę i wymioty mogą wywoływać również bakterie takie jak Salmonella, Clostridium difficile, Campylobacter, a także pasożyty lub grzyby. Najczęstszą przyczyną ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego u dzieci powodują rotawirusy, natomiast u dorosłych przeważają zakażenia norowirusami. Przywołane patogeny po wniknięciu do przewodu pokarmowego powodują uszkodzenie błony śluzowej jelit, zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych oraz wody, co prowadzi do wymiotów i biegunki. 

Do zakażenia wyżej wymienionymi patogenami najczęściej dochodzi drogą kropelkową lub poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą lub przedmiotami, których wcześniej używał. Z tego powodu bardzo ważne jest regularne mycie i dezynfekowanie rąk.

Objawy grypy jelitowej u dziecka

Ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy u dziecka może dawać objawy o różnym stopniu nasilenia, począwszy od lekkiego dyskomfortu w jamie brzusznej, pojedynczych wymiotów lub luźnego stolca, aż do ciężkiej biegunki z wymiotami prowadzącej do odwodnienia organizmu i konieczności nawadniania dożylnego w warunkach szpitalnych. 

Symptomy grypy żołądkowej pojawiają się po 12–72 godzinach od kontaktu z osobą zakażoną. Początkowo zazwyczaj pojawiają się wymioty, do których po kilku godzinach dołącza biegunka. Objawy jelitowe w przebiegu zakażenia wirusami trwają średnio 2-3 dni, niekiedy nawet do 7 dni. 

Do najczęstszych objawów w przebiegu jelitówki u dziecka należą:
– biegunka – zazwyczaj obfita i wodnista,
– nudności i wymioty,
bóle brzucha,
– gorączka lub stan podgorączkowy, najczęściej w początkowej fazie infekcji. 

W przypadku zakażenia rotawirusem często występują także objawy infekcji górnych dróg oddechowych, które mogą poprzedzać biegunkę i wymioty u dziecka

Polecane dla Ciebie

Grypa jelitowa u dziecka – czy może być niebezpieczna? 

Najczęstszym i zarazem najpoważniejszym powikłaniem intensywnej biegunki lub wymiotów jest odwodnienie dziecka. Jest ono spowodowane utratą elektrolitów takich jak sód, potas, chlor oraz glukozy z przewodu pokarmowego. Należy pamiętać, że niemowlęta i małe dzieci odwadniają się znaczenie szybciej niż osoby dorosłe z biegunką czy wymiotami. 

Do objawów, które powinny zaniepokoić rodzica, w przypadku dziecka wymiotującego lub mającego biegunkę, należą bardzo suche śluzówki jamy ustnej dziecka, apatia i znaczne osłabienie dziecka, przyspieszony oddech, zapadnięte ciemię w przypadku niemowląt, zmniejszona ilość lub brak moczu, płacz bez łez. Objawy te świadczą o ciężkim odwodnieniu dziecka i są wskazaniem do nawadniania dożylnego kroplówkami w szpitalu. 

Skutecznym sposobem profilaktyki przed zakażeniem rotawirusami, które są najczęstszą przyczyną ostrych nieżytów żołądkowo-jelitowych u dzieci, są szczepienia. Schemat szczepienia zawiera podanie dwóch dawek szczepionki u dzieci od 6 tygodnia życia, a przed ukończeniem 24 miesiąca życia. 

Jelitówka u dzieci – dieta 

W początkowej fazie intensywnych wymiotów i biegunki można zrezygnować z podawania pokarmów, ale konieczne jest stosowanie doustnych płynów nawadniających  (elektrolity dla dzieci), aby zapobiec odwodnieniu dziecka. W miarę ustępowania objawów można podawać dziecku pokarmy lekkostrawne, mające działanie lekko zapierające np. klei ryżowy czy marchwiankę. Według wytycznych nie ma przeciwwskazań do powrotu do diety, którą otrzymywało dziecko przed rozwinięciem objawów. 

Jeśli biegunka lub wymioty występują u dzieci karmionych piersią, należy kontynuować karmienie naturalne. Nie zaleca się zmiany sposobu karmienia. 

W przypadku wystąpienia wzdęć lub biegunki po podaniu dziecku po przebytej biegunce produktów mlecznych, istnieje podejrzenie przejściowej nietolerancji laktozy. Występuje ona na wskutek uszkodzenia błony śluzowej jelit w trakcie jelitówki i zahamowania produkcji enzymu laktazy. Zazwyczaj objawy nietolerancji laktozy ustępują po kilku tygodniach. 

Jak leczyć jelitówkę u dziecka? 

W przypadku ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego o etiologii wirusowej podstawą leczenia jest nawadnianie dziecka, aby zapobiec ciężkiemu odwodnieniu. Podawanie płynów należy zawsze rozpoczynać od podaży doustnej, a dopiero w przypadku jej niepowodzenia i stwierdzeniu objawów ciężkiego odwodnienia dziecka zalecane jest nawadnianie dożylne kroplówkami w warunkach szpitalnych. 

Najważniejsze zasady zapobiegania odwodnieniu dziecka w przebiegu grypy żołądkowej:
– najlepszym preparatem do podaży w trakcie wymiotów i biegunki są doustne płyny nawadniające (tzw. elektrolity), które zawierają glukozę i jony, które są tracone z organizmu, 
– poić dziecko często, ale małymi ilościami płynów, np. jedna łyżeczka co kilka minut,
– podawane płyny powinny być chłodne, gdyż ciepłe mogą pobudzać odruch wymiotny,
– jeśli dziecko kategorycznie odmawia przyjmowania elektrolitów można podawać rozcieńczony sok jabłkowy,
– nie zaleca się podawania napojów gazowanych i sztucznie barwionych np. coli, gdyż nie zapobiegają one dalszemu odwadnianiu się dziecka, a także nie skracają czasu trwania biegunki ani wymiotów.

W przypadku infekcyjnej biegunki u dziecka nie należy podawać leków przeciwbiegunkowych, gdyż opóźniają one usunięcie patogenów i ich toksyn z jelit i zwiększają ryzyko ciężkich powikłań w wyniku przedłużonego kontaktu organizmu z nimi.

Zastosowanie probiotyków (zwłaszcza zawierających Lactobacillus casei GG (LGG), Saccharomyces boulardii) u dziecka z biegunką może skrócić jej trwania i przyspieszyć powrót prawidłowej pracy jelit. 
  1. A. Rybak, Wymioty i ulewania, „Pediatria po Dyplomie”, nr 01 2012. 
  2. L. Bąk-Romaniszyn, Postępowanie diagnostyczne i lecznicze w ostrych biegunkach, „Pediatria po Dyplomie”, nr 01 2016.
  3. P. Sawiec, H. Szajewska, H. Szymański, Postępowanie w ostrej biegunce u dzieci, „Medycyna Praktyczna – Pediatria”,  nr 4 2014.
  4. J. Ryżko, W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska, Biegunka ostra, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  5. J. Kwiecień, Kryteria Rzymskie IV (2016) – aktualne wytyczne rozpoznawania i leczenia czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego u dzieci, „Standardy Medyczne Pediatria” nr 4 2016.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

    Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij