Lamblioza – jak dochodzi do zarażenia lambliami? Objawy i leczenie giardiozy
Michał Posmykiewicz

Lamblioza – jak dochodzi do zarażenia lambliami? Objawy i leczenie giardiozy

Lamblioza (lub inaczej giardioza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki Giardia lamblia, objawiająca się przede wszystkim długotrwałą biegunką. Do zakażenia dochodzi najczęściej na skutek zjedzenia zarażonej żywności bądź wypicia skażonej wody.

Czym jest lamblioza?

Do rozwoju lambliozy dochodzi na skutek zarażenia się pierwotniakiem o nazwie Giardia intestinalis (inaczej Giardia lamblia). Lamblia pasożytuje w dwunastnicy oraz w jelicie cienkim, a jej cykl życiowy obejmuje dwa etapy: postać przetrwalnikową, którą jest cysta oraz postać wegetatywną, którą jest trofozoit. Zakaźnymi formami pasożyta są cysty. Połknięcie około 10–100 cyst wywołuje u człowieka rozwój choroby. W jelitach dochodzi wtedy do uwolnienia trofozoitów, które niszczą kosmki jelitowe i doprowadzają do znacznego zmniejszenia powierzchni wchłaniania strawionego pokarmu, a co za tym idzie do rozwoju biegunki

Zakażenie lambliami

Do zarażenia się giardiozą jelitową dochodzi na drodze pokarmowej, przede wszystkim przez brudne ręce (np. na skutek bezpośredniego kontaktu z osoba zarażoną) oraz poprzez zanieczyszczoną wodę (może to być woda pitna lub rekreacyjna woda w basenach, jeziorach czy rzekach).

Najrzadziej do zarażenia lambliozą dochodzi poprzez spożycie zanieczyszczonego pokarmu. Rezerwuarem pasożyta są głównie ludzie oraz ssaki dzikie i domowe (przede wszystkim psy i koty).

Giardia intestinalis występuje powszechnie na całym świecie, a endemicznie przede wszystkim w krajach rozwijających się. Trzeba pamiętać o tym, że w krajach rozwiniętych zachorowania sporadyczne, podobnie jak epidemie wywołane skażeniem wody pitnej lub szerzeniem się zarażenia w zamkniętych środowiskach, takich jak żłobki, przedszkola czy domy opieki społecznej. 

Okres wylęgania lamblii wynosi od kilku dni do kilku tygodni, średnio jest to dziewięć dni, a chory staje się źródłem zarażenia dla kontaktujących się z nim osób. 

Polecane dla Ciebie

Lamblie – objawy

Objawy lambliozy zależą od postaci klinicznej choroby:

  • Bezobjawowa kolonizacja – jest najczęstszą formą lambliozy i w większości przypadków ustępuje samoistnie.
  • Ostry nieżyt żołądkowo–jelitowy – ta forma lambliozy trwa zwykle około 7–14 dni, w jej przebiegu dominującym objawem jest przede wszystkim wodnista biegunka, przy której w stolcu nie jest obecna ani krew, ani śluz. Typowym objawem dla tej postaci lambliozy jest również kurczowy ból w nadbrzuszu oraz dolegliwości dyspeptyczne. Poza tym pacjenci często też zgłaszają wzdęcie brzucha, znacznego stopnia osłabienie, upośledzenie łaknienia oraz zmniejszenie masy ciała. Zdecydowanie rzadziej występują wymioty i gorączka. 
  • Przewlekły zespół objawów żołądkowo–jelitowych z upośledzeniem wchłaniania – w przebiegu tej postaci giardiozy objawy są podobne do tych z ostrej postaci choroby, jednak są one zwykle słabiej wyrażone. 

Ponadto lamblioza może tez przebiegać z nietypowymi objawami, do których zalicza się pokrzywkę, reaktywne zapalenie stawów, a czasem zapalenie dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego.

Lamblioza u dzieci

Przebieg lambliozy u dzieci jest taki sam jak u dorosłych, z wyróżnieniem tych samych postaci klinicznych choroby oraz objawów. Charakterystycznym objawem dla lambliozy w wieku dziecięcym, a konkretnie jej postaci przewlekłej, jest niedożywienie oraz zahamowanie wzrostu. 

Przechorowanie lambliozy nie daje nam trwałej odporności, na giardiozę można chorować nawet kilka razy. 

Lamblioza – rozpoznanie. Badanie na lamblie

Podstawową metodą diagnozowania lambliozy jest stwierdzenie obecności cyst pierwotniaka Giardia lamblia w stolcu. W tym celu wykonuje się badanie trzech próbek stolca pobieranych co drugi dzień. Bardzo rzadko natomiast bada się też treść dwunastniczą lub pobrane za pomocą endoskopu wycinki błony śluzowej dwunastnicy lub jelita cienkiego. Kolejnym badaniem umożliwiającym ustalenie zakażenia lamblią jelitową jest wykrycie antygenów pasożyta w stolcu, do tego celu służy test ELISA. Czasami oznacza się  tez w surowicy swoiste przeciwciała IgM oraz IgG, których obecność jest potwierdzeniem zakażenia lambliozą. 

Lamblie – leczenie

Do leczenia lambliozy wykorzystuje się specjalne leki przeciwpierwotniakowe, przede wszystkim tynidazol. Lekami na lamblie drugiego rzutu są metronidazol, albendazol i mebendazol. Poza tym stosuje się leczenie objawowe, czyli przede wszystkim właściwe nawadnianie w przebiegu biegunki oraz przeciwbólowe i rozkurczowe w przypadku bólu brzucha. 

Leczenie farmakologiczne lambliozy warto wspomóc odpowiednią dietą, ograniczającą węglowodany proste.

Lamblioza – profilaktyka. Jak zapobiegać zakażeniu lamblią?

Profilaktyka przede wszystkim musi obejmować dokładne mycie warzyw i owoców w czystej wodzie, jak również unikanie pokarmów nieznanego pochodzenia i picia wody ze strumieni, rzek i jezior. Ponadto należy też przestrzegać standardów sanitarno–higienicznych w żłobkach, domach pomocy społecznej i podobnych placówkach. Poza tym trzeba również izolować chorych z biegunką, która pojawia się w przebiegu zakażenia lamblią. Trzeba pamiętać o zakazie korzystania z kąpielisk przez chorych na lambliozę do dwóch tygodni po ustąpieniu u nich objawów choroby.

W. Bartnik, M. Szczepanek, Ł. Strzeszyński, Choroby układu pokarmowego, [w:] P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2018/2019, s. 621–623, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Warszawa 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Tabletka „dzień po” – czym jest antykoncepcja awaryjna?

    Antykoncepcja awaryjna, potocznie nazywana tabletką „dzień po”, stosowana jest już po odbytym stosunku seksualnym, który był niezabezpieczony lub gdy inne zastosowane metody antykoncepcji okazały się niewystarczające. Ma ona na celu zapobiec zapłodnieniu przez blokowanie lub opóźnianie owulacji. Obecnie dostępne są dwa rodzaje tabletek „dzień po”. Czym się różnią? Jak działają? Czy można je dostać bez recepty?

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij