Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie
Michał Posmykiewicz

Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (nawet 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych. Co jeszcze warto o niej wiedzieć?

Choroba Gravesa i Basedova to choroba autoimmunologiczna, w której autoantygenem jest receptor TSH (TSHR). Jego pobudzenie przez przeciwciała anty-TSHR powoduje zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy i objawy nadczynności tarczycy, ponadto stymuluje wzrost tarczycy i rozwój jej unaczynienia. Uruchomienie mechanizmów odpowiedzi komórkowej przeciwko temu samemu antygenowi występującemu w komórkach tkanki łącznej oczodołów i skóry prowadzi do pozostałych objawów choroby.
Spis treści:
  1. Objawy choroby Gravesa-Basedova
  2. Rozpoznanie choroby
  3. Leczenie

Choroba Gravesa-Basedova – jakie są objawy?

W przebiegu choroby Gravesa-Basedova typowe są objawy związane z nadczynnością tarczycy:
  • spadek masy ciała, często pomimo dobrego apetytu;
  • wzmożona potliwość i nietolerancja ciepła;
  • osłabienie;
  • niepokój, drażliwość, pobudzenie, trudności w skupieniu uwagi, bezsenność;
  • wzmożona potliwość skóry, skóra staje się gładka i aksamitna, poza tym często jest też ciepła, zaróżowiona;
  • szybko przetłuszczające się włosy;
  • przyspieszona czynność serca (tachykardia), wzrost ciśnienia tętniczego krwi;
  • uczucie kołatania serca, często niemiarowa czynność serca, szmer skurczowy nad sercem;
  • zmniejszenie masy i siły mięśniowej, nadmierna męczliwość;
  • powiększenie obwodu szyi na skutek powstawania wola;
  • częste wypróżnienia lub nawet biegunka;
  • czasami zmniejszenie libido, rzadkie miesiączki lub nawet brak miesiączki, zaburzenia wzwodu u mężczyzn, ginekomastia
W przebiegu choroby Gravesa-Basedova stwierdza się okresy zaostrzeń i remisji. Do objawów choroby należą także: obrzęk przedgoleniowy (objawy autoimmunologicznego zapalenia skóry) i akropachia tarczycowa (pogrubiałe i zaokrąglone palce rąk, objaw bardzo rzadki).
Poza typowymi objawami nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa-Basedova bardzo charakterystyczne jest też powstawanie orbitopatii. Orbitopatia tarczycowa to zespół objawów ocznych wywołanych immunologicznym zapaleniem tkanek miękkich oczodołu, prowadzący do przejściowego lub trwałego uszkodzenia wzroku. Orbitopatia ujawnia się razem z nadczynnością tarczycy lub później, zwykle w przeciągu 18 miesięcy. Może też ewentualnie wyprzedzać objawy nadczynności tarczycy, bardzo rzadko występuje jako pojedynczy objaw choroby Gravesa-Basedova.
Czy wiesz, że na DOZ.pl znajdziesz leki hormonalne na receptę, które przepisał Ci lekarz?
Chorzy skarżą się na ból gałek ocznych, pieczenie, swędzenie, łzawienie. Typowe jest pogorszenie ostrości wzroku, uczucie piasku pod powiekami, światłowstręt, podwójne widzenie. W badaniu lekarz obserwuje wytrzeszcz gałek ocznych, obrzęk powiek, zaczerwienienie spojówek i ograniczenie ruchomości gałek ocznych. Zagrożenie utratą wzroku pojawia się, kiedy dochodzi do owrzodzenia rogówki z powodu niedomykalności powiek oraz w razie ucisku na nerw wzrokowy. Czasami mówi się też o wytrzeszczu złośliwym – jest to ciężka postać orbitopatii, w przebiegu której występuje bardzo duże ryzyko trwałych powikłań.
Orbitopatię tarczycową można podzielić na kilka typów. W podziale tym uwzględnia się aktywność zapalenia autoimmunologicznego. Wyróżnia się zatem orbitopatię przebiegającą z zagrożeniem utraty wzroku (kiedy dojdzie do uszkodzenia rogówki lub uszkodzenia nerwu wzrokowego), orbitopatię ciężką lub umiarkowaną oraz orbitopatię łagodną.
Choroba Gravesa-Basedova - objawy
Typowe objawy choroby Gravesa-Basedova

Rozpoznanie choroby Gravesa-Basedova

Ponieważ w przebiegu choroby zwykle obecne są objawy nadczynności tarczycy oraz charakterystyczny wytrzeszcz gałek ocznych, zwykle pierwsze podejrzenie choroby lekarz stawia na podstawie obrazu klinicznego. Dodatkowo należy wykonać badania laboratoryjne, które potwierdzą lub ewentualnie wykluczą chorobę. Przede wszystkim należy oznaczyć poziom TSH, który będzie zmniejszony.
Oznacza się również poziomy wolnych hormonów tarczycy (tyroksyny i trójjodotyroniny) – poziomy te są przeważnie zwiększone lub znacznie rzadziej prawidłowe. Konieczne jest też stwierdzenie podwyższonego miana przeciwciał anty-TSHR. Dodatkowo wykonuje się USG tarczycy – zwykle stwierdza się hipoechogeniczny miąższ, tarczyca jest zazwyczaj powiększona, często obecne są też na niej guzki. Wykonuje się też tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny oczodołów, aby ocenić tkanki miękkie oczodołu, jego ściany kostne, pogrubienie mięśni zewnętrznych gałki ocznej, jak również aby móc ocenić obrzęk lub zwłóknienie mięśni gałki ocznej.

Powiązane produkty

Jak wygląda leczenie choroby Gravesa-Basedova?

Przede wszystkim po rozpoznaniu choroby, należy dążyć do uzyskania stanu eutyreozy, czyli stanu, w którym tarczyca pracuje prawidłowo (nie jest ani nadczynna, ani niedoczynna). Aby uzyskać taki stan, stosuje się leki wykorzystywane do leczenia nadczynności tarczycy, przede wszystkim jest to tiamazol, czasami także propylotiouracyl. Jeśli celem leczenia jest uzyskanie remisji immunologicznej, to optymalny czas leczenia wynosi 18 miesięcy. Jeśli nie pomaga leczenie farmakologiczne, wtedy pacjent jest leczony jodem promieniotwórczym I131.
W ponad 75% przypadków wystarcza podanie pacjentowi jednorazowej dawki jodu radioaktywnego. Czasami zachodzi potrzeba leczenia operacyjnego – zwykle w sytuacji, kiedy pacjent cierpi z powodu ciężkiej orbitopatii. Przeważnie wykonuje się całkowite (radykalne) lub prawie całkowite wycięcie tarczycy. W czasie trwania choroby należy leczyć także orbitopatię tarczycową. Do leczenia stosuje się leki przeciwzapalne, zazwyczaj lekami pierwszego rzutu są glikokortykosteroidy. Ponadto czasami wykorzystuje się napromienianie oczodołów. Aby leczyć trwałe następstwa orbitopatii, niekiedy konieczny jest zabieg operacyjny.
Choroba Gravesa-Basedova jest schorzeniem wymagającym stałej opieki endokrynologa i właściwego leczenia. Leczenie, zanim dojdzie do stanu eutyreozy, często bywa długie. Pacjent wymaga też systematycznych kontroli u endokrynologa nawet po jej osiągnięciu. Należy jednak pamiętać, że nieleczona nadczynność tarczycy może doprowadzić do przełomu tarczycowego, który jest groźny dla zdrowa, a nawet życia. Nieleczona orbitopatia tarczycowa może natomiast doprowadzić nawet do ślepoty! Dlatego ważne jest, aby po zaobserwowaniu u siebie niepokojących objawów nie czekać, tylko niezwłocznie skonsultować się ze swoim lekarzem!

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zioła na wrzody żołądka i dwunastnicy. Które warto stosować, by łagodzić przykre objawy?

    Wrzody żołądka i dwunastnicy to schorzenia, które mogą znacząco obniżać komfort życia. Nie bez powodu w języku potocznym słowo „wrzód” bywa używane w odniesieniu do szczególnie uciążliwych osób lub sytuacji – trafnie oddając, jak dokuczliwe i trudne do zniesienia potrafią być te dolegliwości. Na szczęście niektóre objawy choroby wrzodowej można łagodzić za pomocą ziół o działaniu osłaniającym i przeciwzapalnym. Odpowiednio dobrane zioła na wrzody żołądka mogą wspierać regenerację błony śluzowej i łagodzić dolegliwości bólowe. Nie należy jednak zapominać, że choć ziołolecznictwo może stanowić niezaprzeczalne wsparcie w terapii, to nigdy nie powinno zastępować leczenia prowadzonego przez lekarza. Równie ważna jest diagnostyka. Wrzody żołądka i dwunastnicy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów i schorzeń o podłożu zapalnym.

  • Ugryzienie mrówki – jak złagodzić objawy? Czy ukąszenie mrówki jest groźne?

    Ugryzienie mrówki to częsta dolegliwość, z którą zmagamy się głównie w ciepłych miesiącach wiosenno-letnich. Zwykle ma charakter łagodny i przemijający, ale czasami może wywołać silniejszą reakcję alergiczną. Warto dowiedzieć się, jak skutecznie złagodzić objawy ugryzienia mrówki oraz kiedy należy udać się do lekarza.

  • Czym jest naczyniak? Rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie naczyniaków

    Współczesna medycyna definiuje naczyniaki jako grupę łagodnych zmian nowotworowych, które powstają w wyniku niekontrolowanej proliferacji komórek śródbłonka wyściełającego naczynia krwionośne lub limfatyczne. Choć termin ten u wielu pacjentów budzi niepokój, w przeważającej większości przypadków mamy do czynienia z formacjami o charakterze niezłośliwym, które wymagają jedynie systematycznej obserwacji klinicznej.

  • Zapalenie gruczołu Bartholina – przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie gruczołu Bartholina to bolesna i uciążliwa dolegliwość ginekologiczna, która wynika z zablokowania przewodu wyprowadzającego wydzielinę, co w konsekwencji prowadzi do powstania stanu zapalnego, torbieli lub ropnia. Schorzenie to dotyka zazwyczaj kobiety w wieku rozrodczym i objawia się wyraźnym obrzękiem, zaczerwienieniem oraz silnym dyskomfortem w okolicy przedsionka pochwy, co wymaga niezwłocznej konsultacji specjalistycznej i wdrożenia odpowiedniej terapii farmakologicznej lub chirurgicznej.

  • Ropień okołomigdałkowy – czym jest, jakie są objawy i jak go leczyć?

    Ropień okołomigdałkowy stanowi jedno z najpoważniejszych i jednocześnie najczęściej występujących powikłań ostrego zapalenia migdałków podniebiennych. Objawia się jako odgraniczone skupisko treści ropnej w przestrzeni okołomigdałkowej. To bolesne schorzenie, wymagające zazwyczaj natychmiastowej interwencji otolaryngologicznej, rozwija się w wyniku przedostania się drobnoustrojów chorobotwórczych poza torebkę otaczającą migdałek podniebienny, co prowadzi do gwałtownego odczynu zapalnego i destrukcji okolicznych tkanek miękkich. Rozpoznanie tej jednostki chorobowej opiera się na charakterystycznym obrazie klinicznym, obejmującym silny, jednostronny ból gardła, trudności w połykaniu oraz specyficzne zmiany w obrębie jamy ustnej. Zbagatelizowanie objawów może prowadzić do groźnych komplikacji ogólnoustrojowych.

  • Suche plamy na skórze dziecka i dorosłego. Co może być przyczyną i jak je leczyć?

    Pojawienie się na ciele suchych zmian skórnych stanowi złożony problem kliniczny, który najczęściej znajduje swoje źródło w zaburzeniach integralności bariery naskórkowej, dysfunkcjach układu immunologicznego lub niekorzystnym oddziaływaniu czynników zewnętrznych. Etiologia tych zmian nie jest jednoznaczna, ponieważ suche plamy na skórze mogą świadczyć zarówno o przejściowym odwodnieniu tkanek, jak i o jednostkach chorobowych takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy infekcje grzybicze. Skuteczne łagodzenie i kontrolowanie tych dolegliwości wymaga zatem holistycznego podejścia, obejmującego precyzyjną diagnostykę różnicową, celowaną farmakoterapię oraz systematyczną odbudowę płaszcza hydrolipidowego za pomocą specjalistycznych preparatów emoliencyjnych.

  • Bakterie w moczu – przyczyny i leczenie. Czym jest bakteriomocz?

    Bakteriomocz to termin medyczny określający obecność bakterii w moczu, który w warunkach fizjologicznych powinien pozostawać jałowy. Zjawisko to może przyjmować różne formy kliniczne – od bezobjawowej kolonizacji (tzw. bakteriomoczu bezobjawowego), przez łagodne zakażenia dolnych dróg moczowych, aż po ciężkie stany zapalne stanowiące zagrożenie dla zdrowia całego organizmu.

  • Alergia na jad owadów błonkoskrzydłych – objawy, przyczyny i leczenie

    Reakcje nadwrażliwości na substancje wprowadzane do organizmu przez żądła owadów stanowią niezwykle istotny i narastający problem z pogranicza nowoczesnej alergologii oraz medycyny ratunkowej. Skutki takich zdarzeń mogą wahać się od nieznacznego, przemijającego dyskomfortu miejscowego aż po gwałtowne stany bezpośrednio zagrażające życiu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl