Standardowe mleko modyfikowane. Co znajduje się w mleku dla niemowląt?
Maria Kasprzak

Standardowe mleko modyfikowane. Co znajduje się w mleku dla niemowląt?

Kiedy dziecko jest zdrowe, nie ma alergii i większych problemów z trawieniem, można podawać mu tzw. standardowe mleko modyfikowane odpowiednie dla jego wieku. Takie preparaty mają na rynku status tzw. środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Ich skład jest regulowany prawem i ściśle nadzorowany. Dlaczego jednak takie mleko jest nazywane modyfikowanym i na czym te modyfikacje polegają?
Jednym z głównych składników mleka modyfikowanego jest mleko krowie. Mleko krowie różni się od ludzkiego pod wieloma względami. Zawartość podstawowych składników odżywczych – tłuszczu, białka i węglowodanów – jest inna w każdym z nich.

  1. Białko w mleku dla niemowląt
  2. Tłuszcz w mleku modyfikowanym
  3. Laktoza (cukier mleczny) i węglowodany
  4. Oligosacharydy – istotny składnik mleka modyfikowanego
  5. Inne składniki odżywcze w mleku modyfikowanym

Średnią zawartość najważniejszych składników odżywczych w mleku ludzkim i krowim przedstawia poniższa tabela. Są to wartości orientacyjne, ulegają one pewnym wahaniom w zależności od czasu trwania laktacji, diety matki i innych czynników.

Wartości odżywcze w 100 ml Mleko ludzkie (średnio) Mleko krowie pełne (średnio)

Energia

65-70 kcal 62 kcal
Białko 1,2 g 2,9 g
Tłuszcz 3,6 g 3,9 g
Laktoza 7,4 g 4,8 g
Oligosacharydy 1-2 g 1 g

Jak widać, mleko ludzkie zawiera mniej białka, ale znacznie więcej laktozy i oligosacharydów niż mleko krowie. Białko mleka ludzkiego i krowiego różni się również składem poszczególnych frakcji – kazeiny i białek serwatkowych. Zawartość tłuszczu jest podobna u obu gatunków, jednak jego skład jest inny, a ilość i proporcje odpowiednich kwasów tłuszczowych są bardzo ważne dla rozwoju młodego organizmu. Dlatego nie można karmić niemowląt zwykłym krowim mlekiem. W wytwórniach odżywek najpierw „rozkłada się” krowie mleko na czynniki pierwsze, a następnie z nich i z innych elementów tworzy pokarm, który może być podawany małemu człowiekowi.

Białko w mleku dla niemowląt

Białko jest podstawowym składnikiem budulcowym każdego organizmu. Cząsteczki białek składają się z wielu aminokwasów. Niektóre z nich ludzki organizm może wytwarzać sam, a innych nie (tzw. aminokwasy egzogenne), dlatego trzeba dostarczać je w pożywieniu.

Białko w mleku dla dzieci powinno zawierać wszystkie aminokwasy w odpowiednich proporcjach, a białko mleka krowiego spełnia ten warunek. Jednak zawartość białka w ludzkim mleku jest niska w porównaniu z mlekiem krowim i mlekiem innych ssaków. Wynosi około 1% lub nieco więcej. Tak niewielka ilość białka wystarcza, ponieważ ludzkie niemowlęta rosną stosunkowo wolniej niż oseski innych ssaków.

W mleku ludzkim inna jest także proporcja kazeiny do białek serwatkowych niż w mleku krowim. Kazeina to białko, które pod wpływem enzymów i kwasów tworzy tzw. skrzep kazeinowy, czyli coś w rodzaju twarogu. W płynie, który oddziela się od twarogu (czyli w serwatce), są rozpuszczalne białka serwatkowe. Kazeiny w ludzkim mleku jest mniej niż w krowim, a białek serwatkowych – więcej. Dlatego z mleka krowiego oddziela się białka serwatkowe, które następnie dodaje się do mieszanki w stosunkowo większej ilości, tak aby po rozpuszczeniu mleka całkowita zawartość białka wynosiła 1-1,2%.

Tłuszcz w mleku modyfikowanym

Mimo że w mleku ludzkim i krowim znajduje się podobna zawartość tłuszczu, to jego skład znacznie się różni. Z tego powodu do odżywek dla dzieci nie dodaje się tłuszczu mlecznego lub stanowi on jedynie niewielką część ogólnej zawartości tłuszczów. Specyficzną cechą ludzkiego mleka jest wysoka zawartość długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grup omega-3 i omega-6. Są one niezbędne dla rozwoju mózgu, który u ludzkich noworodków jest stosunkowo duży i wciąż rośnie. Ale czym właściwie są kwasy omega? Tłuszcze pod względem chemicznym to estry składające się z cząsteczki glicerolu, do której przyłączone są po trzy cząsteczki kwasów organicznych, czyli kwasów tłuszczowych. Dlatego nazywamy je trójglicerydami lub triglicerydami. Istnieją także inne związki o charakterze tłuszczów (lipidów), jednak w pożywieniu to właśnie trójglicerydy odgrywają najważniejszą rolę. Zawarte w nich kwasy tłuszczowe stanowią o właściwościach tłuszczów.

Ich cząsteczki mogą być krótkie – składające się z 4-6 atomów węgla, średnie – 6-12 atomów węgla i długie – zawierające do 24 atomów węgla. Wiązania pomiędzy atomami węgla mogą być pojedyncze, wtedy mówimy o nasyconych kwasach tłuszczowych. Jeśli występują wiązania podwójne, wtedy mówimy o tzw. nienasyconych kwasach tłuszczowych. Kiedy takie wiązanie jest tylko jedno, nazywamy taki kwas jednonienasyconym, a kiedy więcej – wielonienasyconym. Omega to ostatnia litera alfabetu greckiego, w chemii oznacza koniec cząsteczki. Kwasy omega-3 to takie, które mają wiązanie podwójne przy trzecim atomie węgla, licząc od końca cząsteczki, a kwasy omega-6 mają takie wiązanie przy szóstym atomie węgla od końca. Dzięki temu łańcuchy węglowe cząsteczek przybierają odpowiednie kształty, przez co nadają się do syntezy wielu cząsteczek, np. hormonów. Nienasycone kwasy tłuszczowe mają też bardziej płynną konsystencję niż kwasy nasycone, dlatego ich odpowiedni udział jest ważny dla właściwej struktury i płynności błon komórkowych, które składają się głównie z lipidów – substancji tłuszczowych. Jest to ważne zwłaszcza w układzie nerwowym, ponieważ przewodzenie impulsów nerwowych odbywa się właśnie poprzez błony komórkowe.

Aby jak najwierniej odwzorować skład kwasów tłuszczowych z mleka ludzkiego, stosuje się kompozycję olejów roślinnych:

  • oleje palmowy i kokosowy stanowią źródło nasyconych kwasów tłuszczowych;
  • oleje rzepakowy i słonecznikowy dostarczają nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym omega-3 i omega-6.

W celu zapewnienia odpowiedniego składu kwasów omega dodaje się także olej rybi i olej z glonów Mortierella alpina – bardzo bogate źródła niezbędnego kwasu dokozaheksaenowego (DHA). Aby tłuszcze te lepiej mieszały się z innymi składnikami i wodą, czyli tworzyły emulsję, dodaje się jako emulgator lecytynę sojową lub słonecznikową. Lecytyna jest także ważnym składnikiem błon komórkowych, istotnym dla rozwoju mózgu.

Powiązane produkty

Laktoza (cukier mleczny) i węglowodany

Głównym węglowodanem występującym w mleku wszystkich ssaków jest laktoza (nazwana tak od łacińskiego słowa lac/lactus oznaczającego mleko). Jest to dwucukier, którego cząsteczka składa się z cząsteczki glukozy i galaktozy (od greckiego gala, czyli mleko). Laktoza ma bardzo słaby słodki smak, około ośmio-, dziesięciokrotnie słabszy niż sacharoza. Niemowlęta i małe dzieci wytwarzają enzym laktazę, który rozkłada laktozę, aby glukoza i galaktoza mogły zostać wchłonięte w jelicie cienkim. W późniejszym wieku u wielu osób zanika aktywność tego enzymu, stąd objawy nietolerancji laktozy po spożyciu mleka. Ludzkie mleko zawiera bardzo dużo laktozy w porównaniu z mlekiem krów i innych ssaków – około 7%, czasem więcej. Tak duża ilość cukru jest potrzebna, aby zaspokoić potrzeby energetyczne dużego i wciąż rosnącego dziecięcego mózgu. Do mleka modyfikowanego trzeba więc dodać dodatkową porcję czystej laktozy, aby w gotowym płynie było jej co najmniej 7%.

Jak przygotować mleko modyfikowane?
Jak przygotować mleko modyfikowane?

Czasem zdarza się, że niektóre dzieci mają ponadprzeciętny apetyt i nie najadają się mlekiem modyfikowanym. Dla nich przygotowano mleko oznaczone numerem odpowiadającym grupie wiekowej (2, 3 itd.) i symbolem R. Oznacza on dodatek węglowodanów w postaci skrobi ryżowej, która sprawia, że mleko jest gęstsze i bardziej sycące niż wariant standardowy. Takie mleko można podawać dzieciom po ukończeniu szóstego miesiąca życia, dlatego mleko „R” dostępne jest tylko od numeru 2 wzwyż. Do podawania takiego pokarmu należy dobrać odpowiedni smoczek przeznaczony do gęstych płynów lub do kaszki.

Oligosacharydy – istotny składnik mleka modyfikowanego

To bardzo ważny składnik mleka. Oligos po grecku oznacza „kilka”, więc oligosacharydy to cząsteczki składające się z kilku do kilkudziesięciu cząsteczek cukrów. Te z mleka zawierają przede wszystkim galaktozę (nazywamy je wtedy galaktooligosacharydami), ale i inne cząsteczki.

Oligosacharydy nie są trawione przez niemowlę, jednak pełnią bardzo istotną rolę: rozpuszczalnego błonnika pokarmowego, który wspiera rozwój korzystnych bakterii jelitowych i pomaga regulować funkcje przewodu pokarmowego. W ludzkim mleku, zwłaszcza na początku laktacji, jest więcej oligosacharydów niż w krowim, dlatego mieszanki dla niemowląt muszą być dodatkowo wzbogacane także w ten składnik.

Inne składniki odżywcze w mleku modyfikowanym

Oprócz tych podstawowych składników pokarmowych mleko modyfikowane jest również wzbogacane w inne ważne związki.

  • Cholina – niewielka cząsteczka zawierająca tzw. czwartorzędową grupę aminową. Jest niezbędna do syntezy niektórych neuroprzekaźników oraz jako budulec błon komórkowych.
  • L-karnityna – jest potrzebna do produkcji energii dla organizmu z kwasów tłuszczowych, a także do syntezy neuroprzekaźników.
  • Inozytol  – alkohol wielowodorotlenowy, jest elementem cząsteczek, które pełnią bardzo ważne role w przekazywaniu sygnałów chemicznych wewnątrz komórek. Jest więc niezbędny dla regulacji wielu procesów metabolicznych.
  • Tauryna – jest aminokwasem, choć nie buduje białek. Pełni jednak szereg ważnych funkcji: od regulacji wydzielania żółci do wpływu na funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego.

Wszystkie mleka modyfikowane zawierają także zestaw witamin, soli mineralnych i mikroelementów w ilościach odpowiednich dla niemowląt i dzieci w różnym wieku. Ich zawartość jest nieco inna w mleku początkowym niż w mleku następnym, ponieważ zmieniają się potrzeby wciąż rozwijającego się organizmu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • ADHD u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, do obniżenia osiągnięć w nauce oraz do problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Aspirator do nosa — jak używać ręcznego, a jak elektrycznego?

    U noworodków i niemowląt katar może stanowić znaczące zagrożenie, ponieważ dzieci do ok. 1 roku życia oddychają wyłącznie przez nos. Występująca u najmłodszych zalegająca wydzielina w nosku powstrzymuje oddychanie, jedzenie i picie. Dodatkowo nieusunięta wydzielina może prowadzić do powikłań w postaci stanów zapalnych w obrębie oka, ucha, oskrzeli lub płuc, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia dziecka. Z pomocą przychodzą aspiratory do nosa, które można stosować u dzieci już od chwili narodzin. Są prostą, wygodną i bezpieczną metodą usuwania zalegającej wydzieliny u maluszka.

  • Wymioty u dziecka – przyczyny i skutki. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?

    Ostatnio obserwujemy w Polsce gwałtowny wzrost liczby dzieci zgłaszających się do przychodni i szpitali z silnymi wymiotami. U dzieci wywoływane są one zwykle przez zakażenia wirusowe, bakteryjne, a także przez błędy dietetyczne. Co ma zrobić rodzic, gdy dziecko wymiotuje? Podpowiadamy.

  • Łuszczyca u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie. Jak dbać o skórę łuszczycową u dziecka?

    Łuszczyca u niemowląt i dzieci to przewlekła choroba zapalna skóry, która nastręcza wielu trudności małym pacjentom. Na skórze dziecka pojawiają się zmiany (grudki) pokryte tzw. blaszką łuszczycową przypominającą łuskę. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, ale duży wpływ na jej pojawienie się mają czynniki genetyczne. W jaki sposób się ją leczy? Jak wygląda profilaktyka łuszczycy u dzieci?

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, głównie wirusa Coxsackie A16. Najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawem jest wysypka – wykwity skórne – bolesne, nieswędzące pęcherzyki występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić – czy konieczny jest bezpośredni kontakt? Jak leczy się chorobę bostońską?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Masaż Shantala – na czym polega? Jakie korzyści przynosi masowanie niemowląt?

    Masaż Shantala to technika masowania niemowląt i małych dzieci, która swoje korzenia ma w starożytnych Indiach, a do Europy trafiła za sprawą francuskiego położnika Frederique’a Leboyera. Ma ona pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy malucha, wycisza i relaksuje, poprawia jakość snu, reguluje trawienie. Masaż Shantala umożliwia nawiązanie bliskiej relacji z dzieckiem, zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa. Mogą go wykonywać zarówno rodzice, jak i terapeuci.

  • Objawy, które powinny cię zaniepokoić. Nowotwory u dziecka

    Aż 60% rodziców nie wie, na jakie objawy powinni zwrócić uwagę, aby w porę wykryć potencjalne choroby nowotworowe u swoich dzieci. Z kolei aż 80% dzieci, u których zdiagnozowano chorobę nowotworową i w porę wdrożono leczenie, udaje się uratować. Na co zwrócić uwagę i co powinno zaniepokoić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij