Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie
Alicja Świątek

Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cholina jest często określana jako witamina B4, ponieważ pierwotnie klasyfikowana była jako jedna z witamin z grupy B. Obecnie traktowana jest jako substancja „witaminopodobna”, przez wzgląd na ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Podstawową funkcją tego związku jest udział w metabolizmie cholesterolu oraz związków tłuszczowych, co jest kluczowe dla prawidłowego metabolizmu wątroby oraz zapobiegania jej stłuszczeniu. Dodatkowo wpływa na właściwe funkcjonowanie błon komórkowych neuronów, poprawiając w ten sposób pamięć, koncentrację oraz procesy mózgowe. Cholina produkowana jest w wątrobie, jednak zazwyczaj wydajność tego narządu względem zapotrzebowania organizmu na ten związek jest niewystarczająca. Aby zapewnić prawidłowy poziom „witaminy B4” należy dostarczać ją wraz z pożywieniem lub wprowadzić dodatkową suplementację preparatami aptecznymi.

Co to jest cholina? Właściwości i źródła witaminy B4

Cholina ze względu na istotne znaczenie dla funkcjonowania organizmu często określana jest mianem witaminy. Pierwotnie zaliczana była do kompleksu witamin z grupy B i określano ją mianem witaminy B4. Obecnie w wyniku odkrycia, dotyczącego jej produkcji przez organizm oraz ze względu na cenne właściwości biologiczne zaliczana jest do związków witaminopodobnych. Przede wszystkim odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu wątroby, gdzie bierze udział w metabolizmie cholesterolu oraz innych składników tłuszczowych. Przeciwdziała w ten sposób akumulacji tych związków w pęcherzyku żółciowym oraz w obrębie ścian naczyń krwionośnych. Cholina warunkuje prawidłowe działanie układu nerwowego. Występuje głównie w fosfolipidach i jest prekursorem fosfatydylocholiny, kluczowego składnika wpływającego na prawidłowe funkcjonowanie błon komórkowych neuronów. Wpływa na rozwój komórek nerwowych oraz ich kształtowanie. Poprawia przekaźnictwo nerwowe w mózgu. Jest prekursorem acetylocholiny, która wpływa na wydzielanie przez rdzeń nadnerczy neurotransmiterów: adrenaliny, noradrenaliny i dopaminy. Związki te pobudzają układ nerwowy, powodując wzrost koncentracji, poprawę pamięci i refleksu, zwiększenie wydolności psychofizycznej oraz obniżenie stanów depresyjnych.

Rola choliny u ciężarnych

Coraz więcej badań potwierdza słuszność włączania większej ilości choliny do diety ciężarnych. Przemawia za tym fakt, że cholina jest niezbędnym elementem dla właściwego rozwoju płodu, a także utrzymania prawidłowych funkcji łożyska i wątroby kobiety w okresie ciąży. Składnik ten dostarczany jest drogą łożyskową do płodu, a po porodzie występuje w znacznych ilościach w mleku matki. Jednocześnie wewnętrzna produkcja „witaminy B4” może wpływać na zwiększenie ilości kwasu dokozaheksaenowego – DHA, dostarczonego do tkanek rozwijającego się mózgu dziecka. Pomimo tego, że w okresie ciąży wzrasta produkcja endogenna choliny, tak głównym jej źródłem jest odpowiednia dieta. W tym szczególnym czasie zapotrzebowanie na cholinę znacznie wzrasta, a często ilość dostarczana z pożywieniem jest niewystarczająca. Dlatego, aby zapewnić odpowiedni poziom tego składnika w organizmie przyszłej mamy, należy rozważyć z lekarzem wprowadzenie suplementacji choliny.

Polecane dla Ciebie

Jakie jest zapotrzebowanie na cholinę dla kobiet (karmiących i w ciąży) i mężczyzn?

W zależności od wieku, stanu zdrowia, płci oraz uwarunkowań genetycznych zapotrzebowanie na cholinę może się znacząco różnić. Rekomendowana dzienna dawka, jaka powinna zostać dostarczona wraz z dietą u kobiet, mieści się w przedziale 425–550 mg, zaś u mężczyzn wynosi 550 mg. W szczególnym okresie życia kobiety, jakim jest ciąża oraz laktacja, ilość „witaminy B4”, jaką należy dostarczyć wyraźnie wzrasta. Zalecane dzienne spożycie choliny w tej grupie wynosi ok. 450 mg dla ciężarnych oraz 550 mg dla kobiet karmiących piersią. Rozwijający się płód otrzymuje cholinę poprzez łożysko od matki.  

Cholina – objawy niedoboru, grupy ryzyka

Cholina jest produkowana endogennie przez organizm, jednak ilość ta jest zazwyczaj niewystarczająca. Przeważnie uzupełnieniem zapotrzebowania na ten składnik jest odpowiednio zbilansowana dieta. Niekiedy pomimo właściwie prowadzonej diety nie jesteśmy w stanie zapewnić organizmowi właściwej ilość „witaminy B4”, dlatego wówczas warto rozważyć suplementację. W stanach niedoboru choliny obserwuje się: obniżenie sprawności umysłowej, pamięci i koncentracji, a także większe narażenie na niekorzystne działanie czynników stresogennych, rozdrażnienie, ból głowy, szum w uszachzaburzenia rytmu serca oraz układu krążenia, a także stłuszczenie wątroby. Obniżony poziom „witaminy B4” jest niebezpieczny zwłaszcza w przypadku kobiet w okresie ciąży i laktacji.

Niski poziom choliny u ciężarnej może prowadzić do wystąpienia wad cewy nerwowej u dziecka, nawet pomimo prawidłowego stężenia folianów.  

Preparaty z choliną (witamina B4) – które wybrać i ile kosztują?

Cholina dostępna jest w postaci produktów jednoskładnikowych, a także występuje w suplementach zawierających kompozycje różnych substancji, zwłaszcza przeznaczonych w celu regeneracji wątroby, których cena waha się od ok. 10 do 40 zł. Wybierając preparat z choliną, warto zwrócić uwagę na zawartość substancji czynnej w jednej kapsułce, aby odpowiednio dostosować dawkę do dziennego zapotrzebowania. Warto wybierać sprawdzonych producentów, których witaminy można kupić w aptekach. Dodatkowo, aby zwiększyć wchłanianie „witaminy B4” zalecane jest jednoczesne przyjmowanie substancji takich jak: foliany, witamina A, witamina B12, czy witamina B8 (inozytol). Stosowanie choliny w zalecanych dawkach przeważnie nie powoduje żadnych skutków ubocznych. Jedynie wyraźne przekroczenie rekomendowanej dawki, wynoszące powyżej 6 gram na dobę może spowodować wystąpienie działań niepożądanych w postaci: specyficznego rybiego zapachu z ust, bólu brzucha, nudności, ślinotoku, nadmiernej potliwości oraz obniżenia ciśnienia krwi.  

  1. H. Khosravinia i in., Effects of Lipotropic Products on Productive Performance, Liver Lipid and Enzymes Activity in Broiler Chickens, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/311495217_Effects_of_Lipotropic_Products_on_Productive_Performance_Liver_Lipid_and_Enzymes_Activity_in_Broiler_Chickens, [dostęp:] 17.05.2021.
  2. E. Hashish i in., The effect of lipotropic agents on the nutritional induction of fatty liver syndrome in broilers, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/329227519_The_effect_of_lipotropic_agents_on_the_nutritional_induction_of_fatty_liver_syndrome_in_broilers, [dostęp:] 17.05.2021.
  3. E. H. Hipsley, Lipotropic Factors and Serum Phospholipids, „academic.oup.com” [online], https://academic.oup.com/nutritionreviews/issue/16/5, [dostęp:] 17.05.2021.
  4. K. Drews, Aktywne wspomaganie szlaku folianów – epigenetyczny wpływ choliny i witaminy B12 na rozwój ciąży, „journals.viamedica.pl” [online], https://journals.viamedica.pl › article › download, , [dostęp:] 17.05.2021.
  5. T. Leszczyńska i in., Wpływ wybranych składników żywności na aktywność psychofizyczną człowieka, „journal.pttz.org” [online], http://journal.pttz.org/wp-content/uploads/2015/02/02_Leszczynska.pdf, [dostęp:] 17.05.2021.
  6. D. Bomba-Opoń i in., Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu.Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologówi Położników, „perinatologia.umed.pl” [online], http://perinatologia.umed.pl/wp-content/uploads/2018/02/56597-143992-2-PB.pdf, [dostęp:] 17.05.2021.
  7. S.Biswas i in., Importance of Choline as Essential Nutrient and Its Role in Prevention of Various Toxicities, „researchgate.net” [online], https://www.researchgate.net/publication/275669237_Importance_of_Choline_as_Essential_Nutrient_and_Its_Role_in_Prevention_of_Various_Toxicities, [dostęp:] 17.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij