Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej
Katarzyna Makos

Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

Kolka u niemowlaka – definicja. Jakie są objawy kolki niemowlęcej?

Kolka niemowlęca to łagodne zaburzenie behawioralne objawiające się rozdrażnieniem lub nieutulonym płaczem, które trwają minimum 3 godziny dzienne, co najmniej 3 razy w tygodniu, przez okres dłuższy niż 3 tygodnie. Objawy pojawiają się cyklicznie, bez uchwytnej przyczyny, najczęściej po południu i wieczorem, bez poprawy po lekach.

Niemowlę może mieć wzdęty brzuszek, prężyć się, podkurczać i gwałtowanie prostować nóżki. Dziecko nie prezentuje żadnych objawów choroby organicznej, a jego rozwój jest prawidłowy. Kolka ustępuje samoistnie zazwyczaj do 5. miesiąca życia. 

Kolka u niemowlaka – przyczyny. Niedojrzałość układu pokarmowego i nerwowego

Kolka niemowlęca jest jednym z najczęstszych zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego u niemowląt – szacuje się, że ten problem dotyczy 10-40% dzieci poniżej 6. miesiąca życia. Pojawia się z taką samą częstością u chłopców i dziewczynek, sposób karmienia (mlekiem modyfikowanym/piersią) ani wiek ciążowy nie mają wpływu na jej występowanie. 

Dokładna etiologia nie jest znana – prawdopodobnie przyczyna tkwi w niedojrzałości układu pokarmowego i neuroendokrynnego jelit (układu nerwowego odpowiadającego za czucie trzewne).

To prowadzi do zaburzeń perystaltyki, a także nieprawidłowego odbierania bodźców (odczuwanie bólu przy rozciąganiu ścian jelit przez pokarm, gazach, a także przy parciu na stolec). Mikroflora bakteryjna jelit dopiero się rozwija, a duża ilość pokarmu w stosunku do masy ciała stanowi spore obciążenie dla przewodu pokarmowego malucha. Dodatkowo wpływ może mieć też nieprawidłowa technika karmienia (połykanie dużej ilości powietrza) czy zmniejszona aktywność enzymów trawiennych i zmniejszone wydzielanie żółci, co sprzyja wzdęciom. Innych przyczyn upatruje się w paleniu papierosów przez matkę oraz w zbyt dużej ilości bodźców zewnętrznych, z którymi nie radzi sobie niedojrzały jeszcze układ nerwowy.

Kolka u niemowlaka a choroby – inne przyczyny nieutulonego płaczu

Kolka u niemowlaka a patologiczny refluks żołądkowo-przełykowy

Jeśli do niepokoju i płaczu u dziecka dołączają takie objawy, jak: nadmierne ulewanie, wymioty, niechęć do jedzenia, cofanie się pokarmu w trakcie karmienia, to należy podejrzewać u dziecka refluks żołądkowo-jelitowy. Ulewanie i niedoczynność zwieracza dolnego przełyku są fizjologią, która zanika do 18. miesiąca życia i zazwyczaj wystarczające jest postępowanie zachowawcze – częstsze karmienie mniejszymi porcjami, zagęszczanie pokarmu czy terapia złożeniowa. Powinno się unikać przyjmowania przez dzieci pozycji siedzącej do godziny po karmieniu. 

Refluksowi może sprzyjać także występowanie alergii pokarmowej. Objawami alarmującymi są zahamowanie wzrastania, niedokrwistość, ból i płacz w trakcie jedzenia, forsowane wymioty, pojawienie się krwi, bezdechy. Choroba refleksowa wymaga leczenia farmakologicznego.

Kolka niemowlęca a alergie pokarmowe i nietolerancja laktozy

W diagnostyce kolki niemowlęcej należy wykluczyć przede wszystkim alergię pokarmową – najczęściej dotyczy ona białka mleka krowiego lub jaja kurzego. Należy zwrócić uwagę na inne objawy alergii – zmiany skórne, stolce (biegunkowe lub zaparciowe), wymioty i ulewania, krew w stolcu. U matek karmiących piersią zalecana jest dieta eliminacyjna na minimum 2 tygodnie, połączona z obserwacją dziecka (jeśli występuje poprawa, dietę należy utrzymać).

U dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym można włączyć mieszanki z wysokim stopniem hydrolizy. Alergia pokarmowa może być IgE-zależna i IgE-niezależna. W przypadku tej drugiej, we krwi dziecka będą wykrywane immunoglobuliny IgE swoiste przeciwko określonym alergenom.

Przeczytaj więcej na temat tego, jak objawia się skaza białkowa u niemowląt.

Nietolerancja laktozy wiąże się z niedoborem enzymu laktazy, która jest odpowiedzialna za jej trawienie do glukozy i galaktozy. U większości niemowląt laktaza osiąga swoją docelową aktywność wkrótce po urodzeniu, jednak u części może wystąpić przejściowa nietolerancja laktozy, np. spowodowana zbyt dużą podażą laktozy w porównaniu z wydolnością trawienną jelit. Dziecko będzie oddawało wtedy biegunkowe, pieniste stolce o kwaśnym zapachu, z towarzyszącą tendencją do wzdęć i oddawania dużej ilości gazów.

Niemowlętom karmionym mlekiem modyfikowanym zaleca się preparaty ubogo- lub bezlaktozowe, a karmionym piersią suplementację enzymu (laktazę). Ważne jest, aby pierwszą porcję mleka odciągnąć (ma największe stężenie laktozy) i preinkubować z enzymem, nakarmić niemowlę piersią, a dopiero potem podać to wcześniej preinkubowane mleko. Zwiększa to efektywność leku.

Kolka niemowlęca a infekcje

Niepokój i płacz dziecka mogą być spowodowany bólem o innej lokalizacji niż przewód pokarmowy. Należy to szczególnie rozważyć, jeśli prezentowane objawy występują od krótkiego czasu. Infekcje u tak małych dzieci często przebiegają nieswoiście i prawidłowe rozpoznanie może sprawić trudność. W przypadku nasilonego niepokoju niemowlęcia, powinno się wykluczyć przede wszystkim zapalenie ucha środkowego oraz zapalenie układu moczowego. 

Warto także w sytuacji typowo brzusznych objawów (wzdęty brzuch, zaburzenie perystaltyki jelit, bolesność w trakcie palpacji brzucha, wymioty, powiększanie się obwodu brzucha itd.) wziąć pod uwagę przyczyny chirurgiczne – guz w jamie brzusznej, wgłobienie lub zadzierzgnięcie jelit, uwięźniecie przepukliny, skręt jądra.

Kolka niemowlęca – leczenie. Symetykon i probiotyki w leczeniu kolki

Typowa kolka niemowlęca ustępuje samoistnie do 5. miesiąca życia. Jednak ze względu na to, że jej występowanie wiąże się często z dużym niepokojem rodziców i znacznym pogorszeniem jakości życia całej rodziny, często podejmowane są próby farmakoterapii.

Najczęściej podaje się preparaty na kolkę, które mają zniwelować wzdęcia (bolesne rozciąganie jelit spowodowane gromadzącym się w jelitach gazem ze sfermentowanego pokarmu) – jednym z nich jest symetykon, który zmniejsza napięcie powierzchniowe pęcherzyków gazu, co ułatwia ich wydalenie i przynosi ulgę.

Innym skutecznym sposobem może być podawanie probiotyków, które mają za zadanie zapewnić odpowiednią równowagę flory bakteryjnej w jelitach. Takim preparatem jest probiotyk ze szczepem Lactobacillus reuteri DSM 17938.

Domowe sposoby na kolkę u niemowlaka – masaż brzuszka, okłady, kołysanie

Ze względu na niskie koszty i brak szkodliwych efektów ubocznych, warto zawsze w pierwszej kolejności zastosować techniki uspokajające dziecko. Kołysanie, układanie na brzuchu, ciepłe okłady (np. podgrzana pielucha bądź termofor z pestek wiśni, ale nigdy kładzione bezpośrednio na skórę dziecka) czy masaż brzuszka mogą przynieść dobry efekt. 

Wyciszeniu się dziecka może sprzyjać także zaciemnienie pokoju i tzw. biały szum (ale uwaga na uszkodzenie słuchu – źródło szumu powinno znajdować się w odpowiedniej odległości i mieć dostosowaną głośność, dlatego należy unikać stosowania suszarek do włosów, domowych odkurzaczy itp.). 

Kolka u niemowlaka – prawidłowe techniki karmienia piersią i butelką

W przypadku podejrzenia nieprawidłowej techniki karmienia dziecka warto skontaktować się z doradcą laktacyjnym, który pomoże wykryć i zniwelować ewentualne błędy w karmieniu. 

Czasami skuteczne mogą być butelki antykolkowe, które dzięki specjalnemu smoczkowi zapobiegają połykaniu przez dziecko powietrza z butelki w trakcie jedzenia. Jednak równie istotny jest sposób karmienia. Podczas karmienia butelką, dziecko powinno obejmować cały smoczek, nie tylko jego końcówkę. Maluch powinien znajdować się na wprost rodzica, na jego udach, może również leżeć bokiem, jednak wówczas butelkę należy podawać na wprost twarzy niemowlaka, aby nie musiało skręcać główki. Przed włożeniem smoczka do ust należy delikatnie dotknąć ust niemowlaka, aby samo otworzyło buzię, a następnie dotknąć połączenia podniebienia twardego z miękkim, dopiero wówczas dziecko powinno zacząć ssać.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ząbkowanie u dzieci – jaka jest kolejność wyrzynania zębów? Jak pomóc maluchowi przy ząbkowaniu?

    Pojawienie się pierwszych zębów w buzi dziecka to dla rodziców powód do dumy. Niestety, bardzo często oznacza też dla nich nieprzespane noce. Ząbkowanie, czyli wyrzynanie się pierwszych zębów, to coś, przez co każdy maluch i jego rodzice muszą przebrnąć. W artykule podpowiadamy, jak złagodzić nieprzyjemne i bolesne objawy związane z ząbkowaniem.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij