×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Czy wirus SARS-CoV-2 może wywoływać cukrzycę? Naukowcy szukają odpowiedzi na to pytanie

Wirus SARS–CoV–2 pozostaje przedmiotem intensywnych badań, bo choć należy do stosunkowo znanej rodziny drobnoustrojów, konsekwencje zarażenia w kontekście funkcjonowania całego organizmu wciąż pozostają nieznane. W grupie szczególnego ryzyka poważnych konsekwencji zarażenia znajdują się osoby dotknięte cukrzycą obu typów, a najnowsze obserwacje naukowców sugerują, że wirus nie tylko jest dla nich wyjątkowo groźny, ale także może przyczyniać się do powstawania cukrzycy u osób, które wcześniej na nią nie chorowały. 

Koronawirus szczególnie groźny dla trzustki

Na razie nie można mówić o udowodnionym ciągu przyczynowo–skutkowym, ale powyższą tezę uwiarygadniają obserwacje zdrowia osób dotkniętych innymi infekcjami wirusowymi, takimi jak SARS, ale także świnką czy tymi, wywołanymi przez enterowirusy (np. żółtaczka czy choroba Heinego–Medina).

Podczas epidemii SARS w latach 2002–2004 zauważono, że u wielu pacjentów z ciężkim przebiegiem zakażenia, którzy wcześniej byli wolni od chorób przewlekłych, rozwinęła się cukrzyca. U zdecydowanej większości był to stan chwilowy, który udało się odwrócić z pomocą leków i zmiany stylu życia, jednak u 10 proc. z nich problemy natury diabetologicznej nabyte w związku z zakażeniem okazały się trwałe. 

W przypadku SARS–CoV–2 autorzy tezy powołują się wyłącznie na jeden przypadek, w którym, w wyniku zakażenia, cukrzyca rozwinęła się u młodego mężczyzny. Wspomniany pacjent zaczął wykazywać ostre objawy cukrzycowe po tym, jak w jego organizmie rozwinęła się kwasica ketonowa wywołana bardzo wysokim poziomem cukru we krwi. 

Wiadomo także, że wirusy SARS i SARS–CoV–2 łączy obecność proteiny, która pozwala im przyłączać się do komórek płuc, nerek oraz wysp trzustkowych. Na tej podstawie sugerowano, że koronawirusy mogą wywoływać cukrzycę, zaburzając pracę trzustki, czyli organu odpowiedzialnego za wydzielanie insuliny i regulację poziomu cukru we krwi. To mogłoby wpływać na jego stężenie we krwi lub aktywować odpowiedź immunologiczną, powodującą powstawanie stanu zapalnego w trzustce. 

Jak powstaje cukrzyca?

Cukrzyca powstaje, gdy komórki wysp trzustkowych przestają funkcjonować prawidłowo, co skutkuje drastycznymi wahaniami poziomu cukru we krwi. Zarówno zbyt niskie, jak i za wysokie stężenie tego składnika we krwi może mieć drastyczne konsekwencje dla zdrowia. Cukrzyca wrodzona, czyli typu 1, ma charakter autoimmunologiczny, co oznacza, że komórki wysp trzustkowych zostają zniszczone przez system odpornościowy chorego.

W przypadku cukrzycy typu 2 działanie komórek ulega znacznemu osłabieniu związanemu z konieczności produkcji znacznych ilości insuliny, by zrównoważyć nadmierny poziom cukru we krwi. Takie wycieńczenie komórek trzustki sprawia, że nie są one w stanie funkcjonować prawidłowo, a w konsekwencji dla utrzymania normalnego funkcjonowania organizmu konieczne jest zastosowanie farmakoterapii i często drastycznych zmiany w sposobie odżywiania. 

Konieczne dalsze badania

Dalsze badania nad tym zagadnieniem są konieczne, biorąc pod uwagę, że wiele wskazuje na to, iż koronawirus SARS–CoV–2 pozostanie z nami na dłużej, choć osłabiony przez leki czy szczepionkę. Należy więc sprawdzić, czy cukrzyca nie znajduje się na liście potencjalnych komplikacji zakażenia, co wiązałoby się z modyfikacją leczenia u osób z ciężkim przebiegiem choroby. By badania w tym kierunku przebiegały sprawniej, naukowcy ustanowili „rejestr covidowo–cukrzycowy”, mający służyć ustaleniu zakresu i charakterystyki cukrzycy będącej następstwem zakażenia oraz zbadaniu jej patogenezy, przebiegu i konsekwencji.

Projekt Covidiab jest wspólną inicjatywą naukowców z King’s College London oraz Monash University. Pacjenci mogą dodawać swoje dane do rejestru samodzielnie, pod warunkiem spełnienia wymaganych kryteriów. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. R. Funnell, Covid–19 may cause previously healthy patients to develop diabetes, "iflscience.com" [online], https://www.iflscience.com/health–and–medicine/covid19–may–cause–previously–healthy–patients–to–develop–diabetes/, [dostęp:] 23.06.2020 r.
  2. Y. Jie Chee, S. Jia Huey Ng, E. Yeoh, Diabetic ketoacidosis precipitated by Covid–19 in a patient with newly diagnosed diabetes mellitus, “Dibetes Research and Clinical practice”, https://doi.org/10.1016/j.diabres.2020.108166, [dostęp:] 23.06.2020 r.
  3. The New England Journal of Medicine, New–Onset Diabetes in Covid–19, "nejm.org" [online], https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMc2018688, [dostęp:] 23.06.2020 r.
  4. J. Yang, S. Lin, X. Ji i in., Binding of SARS coronavirus to its receptor damages islets and causes acute diabetes, “Acta Diabetol” 2010, nr 47, s. 193–199, https://doi.org/10.1007/s00592–009–0109–4
  5. Y. J. Chee, E. Yeoh, Diabetic ketoacidosis precipitated by Covid–19 in a patient with newly diagnosed diabetes mellitus, “Diabetes Res Clin Pract.” 2020, nr 164, doi:10.1016/j.diabres.2020, [dostęp:] 23.06.2020 r.
  6. Covidiab Registry [online], http://covidiab.e–dendrite.com/, [dostęp] 23.06.2020 r.

Podziel się: