Ostry, kłujący, przewlekły ból w gardle – co oznacza? - portal DOZ.pl
Co robić, gdy boli gardło? Co może oznaczać ból w gardle?
Katarzyna Gmachowska

Co robić, gdy boli gardło? Co może oznaczać ból w gardle?

Ból gardła jest jedną z najczęstszych dolegliwości, zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym. Definiowany jest jako uczucie pieczenia, drapania, trudności w połykaniu lub suchości w gardle. Kiedy udać się do lekarza, gdy boli nas gardło? Co stosować, aby uśmierzyć ból? Podpowiadamy.

Przyczyny bólu gardła

Najczęstszymi przyczynami bólu gardła są infekcje, w ok. 85% o etiologii wirusowej. Charakterystycznymi objawami ostrej infekcji gardła są gorączka, kaszel, katar, złe samopoczucie oraz bóle mięśni. Powodem silnego bólu gardła może być także angina paciorkowcowa, której towarzyszy gorączka, białe naloty na migdałkach oraz osłabienie. 

Ból gardła może pojawić się także w wyniku narażenia na substancje drażniące takie jak dym tytoniowy, alkohol, klimatyzacja czy wdychanie substancji toksycznych. 

Przyczyną nagłego, kłującego bólu gardła może być także zatrzymanie ciała obcego np. pokarmu w gardle lub przełyku. 

Przewlekły ból gardła wraz z problemami z połykaniem oraz brakiem cech świadczących o infekcji dróg oddechowych może być spowodowany chorobą nowotworową. Do czynników ryzyka rozwoju nowotworu gardła zalicza się palenie papierosów oraz nadużywanie alkoholu.

Najwięcej zachorowań na zapalenie gardła i migdałków podniebiennych obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym, ze względu na dużą częstość infekcji w tym okresie. 

Bolące gardło u niemowląt i dzieci 

Zdecydowana większość przypadków zapalenia błony śluzowej gardła u dzieci jest wywołana wirusami (najczęściej rynowirusy, adenowirusy, koronawirusy). Do najczęstszych objawów infekcji gardła u dziecka zaliczamy ból, drapanie, pieczenie, trudności w połykaniu, zaczerwienienie i rozpulchnienie błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych, gorączkę, kaszel oraz nieżyt nosa.

Należy pamiętać, że w przypadku infekcji wirusowych stosowanie antybiotyków jest bezpodstawne, gdyż antybiotyki wykazują działanie przeciwbakteryjne i nie wpływają na zahamowanie namnażania wirusów. Wskazaniem do wdrożenia antybiotykoterapii jest stwierdzenie anginy paciorkowcowej, która objawia się silnym bólem gardła, gorączką, rozpulchnieniem błony śluzowej oraz nalotami na migdałkach podniebiennych, powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych oraz brakiem kaszlu.   

U dziecka z infekcją wirusową gardła zaleca się leczenie objawowe, które ma na celu złagodzenie dolegliwości. Najczęściej stosuje się leczenie miejscowe (na ból gardła u dzieci poleca się tabletki, spraye, pastylki, syropy o działaniu antyseptycznym, przeciwbólowym i przeciwzapalnym). W przypadku znacznego nasilenia objawów można podać dziecku leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe (ibuprofen lub paracetamol). 

Należy pamiętać, że tabletki i pastylki można podawać dzieciom po ukończeniu 6. roku życia, aby ograniczyć ryzyko zadławienia. 

 O czym jeszcze może świadczyć ból gardła u dziecka?

Ból gardła w ciąży 

W przypadku pojawienia się bólu gardła u kobiety w ciąży zaleca się stosowanie leczenia objawowego, pamiętając iż okres ciąży i karmienia jest przeciwwskazaniem do stosowania niektórych leków. 

W umiarkowanie nasilonym bólu gardła w ciąży zaleca się zastosowanie preparatów roślinnych, np. zawierających propolis, porost islandzki, szałwię czy rumianek. Jeśli ból gardła nasila się lub nie ustępuje po 3–4 dniach należy skontaktować się z lekarzem, który zaleci odpowiednie leczenie. Należy pamiętać, aby w ciąży unikać leków zawierających salicylany oraz srebro koloidalne

Pomocne mogą być domowe sposoby łagodzenia bólu gardła w ciąży w tym nawilżanie gardła poprzez częste picie wody czy płukanie gardła naparem z szałwii

Ból gardła – charakterystyka 

Objawy infekcji gardła zazwyczaj pojawiają się po 2–5 dniach od zakażenia drogą kropelkową (kichanie, kaszel) lub w wyniku bezpośredniego kontaktu z osoba chorą lub przedmiotami, których używała. 

Ból gardła definiowany jest jako uczucie pieczenia, drapania w gardle lub trudności w połykaniu. Jak wygląda chore gardło? W badaniu fizykalnym można zaobserwować zaczerwienienie (czerwone gardło) oraz rozpulchnienie błony śluzowej gardła oraz migdałków podniebiennych, a w przypadku anginy paciorkowcowej lub mononukleozy zakaźnej obecność białawych nalotów na migdałkach podniebiennych oraz bardzo silnego bólu gardła. 

Do objawów, które często towarzyszą bólowi gardła zaliczamy kaszel suchy lub mokry, katar, gorączkę, chrypkę oraz uczucie suchości w gardle, ogólne osłabienie oraz bóle mięśni. 

Większość chorych na zapalenie gardła i migdałków podniebiennych zgłasza dolegliwości trwające przez około 4–7 dni. Po tym czasie objawy infekcji gardła stopniowo ustępują. 

Polecane dla Ciebie

Ból gardła – kiedy do lekarza?

Zdecydowana większość przypadków bólu gardła przebiega łagodnie i nie wymaga interwencji lekarskiej. Zazwyczaj skuteczne jest leczenie objawowe w domu (stosowanie miejscowo preparatów o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i przeciwbólowym w postaci tabletek i pastylek do ssania, aerozoli oraz płukanek do gardła). 

Jeśli ból gardła nie ustępuje po zastosowanym leczeniu lub ciągle narasta, albo też jeśli towarzyszą mu alarmujące objawy, takie jak duszność, trudności w połykaniu, gorączka u noworodka lub dziecka poniżej 2. roku życia, odmawianie przyjmowania płynów grożące odwodnieniem, należy niezwłocznie udać się do lekarza. 

Dowiedz się, co robić, gdy dziecko ma objawy odwodnienia.

Warto podkreślić, że przewlekły ból gardła, zwłaszcza jednostronny i utrudniający połykanie może być objawem choroby nowotworowej gardła. 

Podstawą diagnostyki bólu gardła jest wywiad chorobowy dotyczący charakteru bólu, długości jego trwania oraz obecności objawów towarzyszących. W przypadku podejrzenia anginy paciorkowcowej lekarz może zlecić pobranie wymazu z gardła lub wykonanie badań laboratoryjnych z krwi przy podejrzeniu mononukleozy zakaźnej. Najczęściej jednak nie ma konieczności wykonania dodatkowych badań u pacjenta zgłaszającego się z bólem gardła do lekarza. 

Leczenie bólu gardła – co pomoże na bolące gardło?  

Preparaty stosowane miejscowo w zapaleniu błony śluzowej gardła i migdałków zawierają substancje aktywne o właściwościach antyseptycznych (przeciwwirusowych, przeciwgrzybicznych, przeciwbakteryjnych), przeciwzapalnych (niesteroidowe leki przeciwzapalne), oraz substancje miejscowo znieczulające. Leki mające zastosowanie w infekcjach gardła dodatkowo zmniejszają przekrwienie błony śluzowej gardła, rozrzedzają zalegający śluz oraz hamują odruch kaszlowy. 

Leki na gardło stosowane miejscowo w jego bólu występują w różnej postaci: są dostępne m.in. jako pastylki i tabletki do ssania na ból gardła, a także jako płyny do płukania gardła oraz aerozole. 

Do substancji czynnych pomocnych w bólu gardła zaliczamy:

  • salicylan choliny – łagodzi stany zapalne, ból oraz ogranicza ogniska bakterii, zmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej, wpływa na poprawę wydzielania śliny, należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych;
  • benzydamina chlorowodorku – łagodzi ból i zmniejsza zaczerwienie błony śluzowej gardła spowodowane działaniem bakterii i wirusów, działa odkażająco i miejscowo znieczulająco;
  • flurbiprofen – wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalnie;
  • ketoprofen – działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie;
  • chlorheksydyna dichlorowodorku – ma działanie bakteriobójcze;
  • witamina C (kwas askorbinowy) – wspiera układ odpornościowy;
  • chlorchinaldol – działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo;
  • chlorek benzalkonium, chlorek cetylpirydyny – działają odkażająco;
  • benzokainę – wykazuje działanie miejscowo znieczulające, 
  • amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy – mają działanie antyseptyczne;
  • lidokainę – ma działanie miejscowo znieczulające, przez co ogranicza ból;
  • olejki eteryczne – mentol, olejek mięty pieprzowej, olejek eukaliptusowy i tymol – mają działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne. 
  • substancje roślinne – babka lancetowata, podbiał, porost islandzki, prawoślaz, szałwia i tymianek; zmniejszają one podrażnienie błony śluzowej gardła oraz ograniczają stan zapalny. Substancje tworzą na powierzchni gardła warstwę śluzową, przez co łagodzą podrażnienia wywołane między innymi bólem gardła.

Podczas wyboru preparatu na ból gardła należy zwrócić uwagę na jego postać (tabletki i pastylki nie są zalecane dzieciom przed ukończeniem 6. roku życia oraz osobom leżącym czy z demencją). Preparatów zawierających salicylan choliny i flurbiprofen nie należy podawać dzieciom poniżej 12. roku życia ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Rey’a. Osoby chore na cukrzycę powinny wybierać preparaty niezawierające w swoim składzie cukru, a w przypadku chorych na fenyloketonurię należy unikać produktów, w których jest obecny aspartam.   

W przypadku stwierdzenia bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków zaleca się zastosowanie antybiotyku. Najczęstszą infekcją gardła wywołaną przez bakterie jest angina paciorkowcowa, której objawami są ból gardła, gorączka, powiększenie węzłów chłonnych szyi, rozpulchnienie oraz białymi nalotami na migdałkach podniebiennych. W przypadku zastosowania antybiotyku w anginie paciorkowcowej chory przestaje być zakaźny dla otoczenia po upływie 24 godzin od pierwszej dawki antybiotyku. 

Domowe sposoby na ból gardła

Mając chore gardło, możemy sięgnąć także po sprawdzone, domowe sposoby na ból gardła. W przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych zaleca się picie odpowiedniej ilości wody, herbaty z sokiem malinowym, cytryną i imbirem, napary z kwiatów lipy lub czarnego bzu, które mają działanie rozgrzewające i antyseptyczne. Przy silnym bólu gardła można wykonać płukanie gardła naparem z szałwii lub rumianku, najlepiej kilka razy dziennie. Warto także pamiętać, aby unikać spożywania potraw gorących, pikantnych lub kwaśnych, które mogą wzmagać odczuwanie bólu. 

U osób z bólem gardła celem złagodzenia objawów zaleca się stosowanie preparatów roślinnych w postaci tabletek lub pastylek do ssania, płynów do płukania jamy ustnej lub aerozoli dostępnych bez recepty.
  1. B. P. Albrecht, Gorączka z bólem gardła, „Pediatria po dyplomie”, nr 5 2012.
  2. W. Hryniewicz, A. Radzikowski, P. Albrecht i in., Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2016. http://www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf, [dostęp:] 13.06.2020. 
  3. J. Cianciara, J. Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Lublin 2007.
  4. P. Późniak, G. Milenik-Niedzielska, Standardy leczenia ostrego zapalenia gardła i migdałków u dzieci, „Pediatria po Dyplomie”, nr 2 2019. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij