Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?
Katarzyna Gmachowska

Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

  1. Ból gardła u dziecka – co go powoduje?
  2. Zapalenie gardła u dzieci – czym jest?
  3. Przyczyny bólu gardła u dzieci
  4. Jakie leki na ból gardła u dziecka?
  5. Dziecko odczuwa podrażnienie gardła – kiedy do lekarza?
  6. Domowe sposoby na ból gardła u dziecka

Ból gardła u dziecka – co go powoduje?

Infekcja wirusowa to częsty problem laryngologiczny wśród dzieci i jedna z najczęstszych przyczyn wizyty dziecka u lekarza pediatry. Infekcje występują szczególnie w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną i mogą mieć różne nasilenie. Zapalenie gardła i migdałków ma najczęściej etiologię wirusową (70–80% przypadków; głównie rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy), dlatego w większości przypadków właściwym postępowaniem przy infekcji gardła u dzieci jest leczenie objawowe polegające na stosowaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych oraz przeciwgorączkowych. Przyczyną infekcji mogą być również patogeny bakteryjne czy grzyby. Może także współistnieć z chorobami zakaźnymi, takimi jak odra, różyczka czy ospa.

Zapalenie gardła u dzieci – czym jest?

Wirusowe zapalenie gardła opisywane jest przez dzieci jako uczucie pieczenia, drapania w jamie ustnej. Bardzo charakterystyczne jest także to, że podczas przełykania pojawia się ból i trudność w przełknięciu kęsów czy płynów. W badaniu fizykalnym można zaobserwować zaczerwienienie oraz rozpulchnienie błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. Bólowi gardła w przebiegu przeziębienia u dzieci zazwyczaj towarzyszą katar, chrypka, kaszel, gorączka oraz złe samopoczucie.

Powiązane produkty

Przyczyny bólu gardła u dzieci

Zdecydowana większość infekcji przebiegających z bólem gardła u dziecka jest wywołana przez wirusy (rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirus syncytialny – RSV, wirus cytomegalii (CMV), wirus Epsteina-Barr, wirusy paragrypy oraz wirus grypy). Jedynie w około 20–30% przypadków stwierdza się zakażenie bakteryjne, najczęściej wywoływane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec β-hemolizujący grupy A) wywołujący anginę paciorkowcową. Paciorkowcowe zapalenie gardła można potwierdzić, wykonując wymaz ze śluzówki gardła.

Objawy infekcji gardła u dziecka zazwyczaj występują po zakażeniu drogą kropelkową (kichanie, kaszel) lub w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub przedmiotami, których używała.

Ból gardła u dziecka może również być spowodowany intensywnym kaszlem na skutek podrażnienia i przesuszenia błon śluzowych, np. w przebiegu krztuśca, oddychaniem przez usta w przypadku ostrego przewlekłego nieżytu nosa czy narażeniem na zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy.

Jakie leki na ból gardła u dziecka?

Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość przypadków zapalenia błony śluzowej gardła i migdałków u dzieci oraz dorosłych jest wywołana przez wirusy, w dolegliwościach bólowych gardła zazwyczaj stosuje się leki objawowe, tzn. przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe w postaci pastylek lub tabletek do ssania, aerozoli lub płynów do płukania. Popularne są również  lizaki na ból gardła.

U najmłodszych dzieci zaleca się zastosowanie leków w postaci aerozoli. Większość dzieci z zapaleniem gardła i migdałków podniebiennych zgłasza dolegliwości przez około 4–7 dni. Po tym czasie objawy infekcji stopniowo ustępują, zazwyczaj wystarczającym postępowaniem jest leczenie łagodzące objawy infekcji. Preparaty stosowane miejscowo w zapaleniu gardła zwykle zawierają substancje aktywne o właściwościach antyseptycznych (przeciwwirusowych, przeciwgrzybiczych, przeciwbakteryjnych), przeciwzapalnych (niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz miejscowo znieczulających. Leki stosowane w przypadku zapalenia gardła u dzieci dodatkowo zmniejszają przekrwienie błony śluzowej, rozrzedzają zalegający śluz oraz hamują odruch kaszlowy.

Jak wspomniano, terapia polega na przyjmowaniu leków – różnych w zależności od wieku dziecka. Do najczęściej stosowanych substancji występujących w preparatach na ból okolicy gardła u dzieci zalicza się chlorek benzalkonium lub cetylpirydyny, benzydaminę, chlorek benzoksonium, chlorheksydynę, benzokainę, salicylan choliny, lidokainę, która ma właściwości znieczulające, oraz flurbiprofen. Leki stosowane w dolegliwościach bólowych gardła często zawierają mentol, miętę pieprzową, olejek eukaliptusowy, porost islandzki, podbiał, prawoślaz, szałwię lub tymianek, które dodatkowo zmniejszają podrażnienia błony śluzowej oraz nasilenie stanu zapalnego.

W przypadku stwierdzenia bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków u dziecka zaleca się zastosowanie antybiotyku. Najczęstszą infekcją gardła wywołaną przez bakterie jest angina paciorkowcowa, która objawia się bólem gardła, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych szyi, osłabieniem oraz rozpulchnieniem i białymi nalotami na migdałkach podniebiennych. W przypadku zastosowania antybiotyku w anginie paciorkowcowej chory przestaje być zakaźny dla otoczenia po upływie 24 godzin od pierwszej dawki antybiotyku.

Podczas wyboru leku na ból gardła u dziecka decydującą rolę odgrywa jego forma (tabletki i pastylki do ssania na ból gardła u dzieci zalecane są dzieciom w wieku powyżej 5. roku życia) oraz jego rejestracja dla pacjentów w danym wieku – leki zawierające niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak salicylan choliny i flurbiprofen, wskazane są u starszych dzieci w wieku powyżej 12. roku życia.

Jak dobrać lek na ból gardła dla dziecka?
Lek na ból gardła dla dziecka

Należy również zwrócić uwagę na występujące u dziecka alergie na substancje czynne, zawartość cukru zwłaszcza u osób ze stwierdzoną cukrzycą lub zaawansowaną próchnicą zębów oraz obecność aspartamu w przypadku chorych na fenyloketonurię. Na zapalenie gardła stosuje się leki dostępne bez recepty, które pomagają zbić gorączkę i stan zapalny – ibuprofen i paracetamol (nie działa przeciwzapalnie w przeciwieństwie do ibuprofenu). Stosując leki łagodzące ból gardła u dziecka, należy przestrzegać zaleceń lekarza lub farmaceuty bądź informacji zawartych w ulotce. Nie należy przyjmować większej ilości tabletek lub w mniejszych odstępach czasowych niż określono to w załączonym opisie preparatu (ulotce). Nie powinno się również wydłużać okresu terapii.

Dziecko odczuwa podrażnienie gardła – kiedy do lekarza?

Do niepokojących objawów występujących u dziecka w przebiegu infekcji gardła, w przypadku których należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zalicza się:

  • duszności u dziecka,
  • utrudnione połykanie,
  • odmawianie przez dziecko przyjmowania płynów zwłaszcza w przypadku wysokiej gorączki, gdyż istnieje ryzyko odwodnienia,
  • gorączkę utrzymującą się powyżej 3 dni lub niereagującą na zastosowane leki przeciwgorączkowe,
  • gorączkę u noworodka lub dziecka w wieku poniżej 2. roku życia.

Domowe sposoby na ból gardła u dziecka

Jeśli wystąpią dolegliwości bólowe gardła u dziecka, pomocne może być:

  • Picie odpowiedniej ilości wody, zalecane są także herbaty z sokiem malinowym, cytryną i imbirem, napary z kwiatów lipy lub czarnego bzu – mają one działanie rozgrzewające i antyseptyczne.
  • Płukanie gardła naparem z szałwii lub rumianku, najlepiej kilka razy dziennie.
  • Unikanie potraw gorących, pikantnych lub kwaśnych.
  • Stosowanie preparatów roślinnych w postaci tabletek lub pastylek do ssania na ból gardła u dzieci, płynów do płukania jamy ustnej lub aerozoli dostępnych bez recepty.
  • Przeprowadzanie inhalacji solą fizjologiczną, które pomagają przy astmie oskrzelowej, mukowiscydozie, a także w stanach zapalnych gardła i krtani. Sól fizjologiczna powoduje, że zalegająca wydzielina lepiej się odrywa, a drogi oddechowe są dobrze nawilżone, co zapobiega przesuszaniu się śluzówki.
  • Przyjmowanie stosowanego od lat syropu z cebuli (bakteriobójczy, wzmacnia odporność, zawiera witaminę C), który sprawdzi się przede wszystkim w bakteryjnym zapaleniu gardła.
  1. P. Albrecht, Gorączka z bólem gardła, „Pediatria po Dyplomie”, nr 05 2012.
  2. W. Hryniewicz, A. Radzikowski, P. Albrecht i in., Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2016 [online] http://www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf [dostęp:] 13.06.2020.
  3. J. Cianciara, J. Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Lublin 2007.
  4. P. Późniak, G. Milenik-Niedzielska, Standardy leczenia ostrego zapalenia gardła i migdałków u dzieci, „Pediatria po Dyplomie”, nr 02 2019. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • ADHD u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, do obniżenia osiągnięć w nauce oraz do problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Standardowe mleko modyfikowane. Co znajduje się w mleku dla niemowląt?

    Kiedy dziecko jest zdrowe, nie ma alergii i większych problemów z trawieniem, można podawać mu tzw. standardowe mleko modyfikowane odpowiednie dla jego wieku. Takie preparaty mają na rynku status tzw. środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Ich skład jest regulowany prawem i ściśle nadzorowany. Dlaczego jednak takie mleko jest nazywane modyfikowanym i na czym te modyfikacje polegają? Jednym z głównych składników mleka modyfikowanego jest mleko krowie. Mleko krowie różni się od ludzkiego pod wieloma względami. Zawartość podstawowych składników odżywczych – tłuszczu, białka i węglowodanów – jest inna w każdym z nich.

  • Aspirator do nosa — jak używać ręcznego, a jak elektrycznego?

    U noworodków i niemowląt katar może stanowić znaczące zagrożenie, ponieważ dzieci do ok. 1 roku życia oddychają wyłącznie przez nos. Występująca u najmłodszych zalegająca wydzielina w nosku powstrzymuje oddychanie, jedzenie i picie. Dodatkowo nieusunięta wydzielina może prowadzić do powikłań w postaci stanów zapalnych w obrębie oka, ucha, oskrzeli lub płuc, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia dziecka. Z pomocą przychodzą aspiratory do nosa, które można stosować u dzieci już od chwili narodzin. Są prostą, wygodną i bezpieczną metodą usuwania zalegającej wydzieliny u maluszka.

  • Wymioty u dziecka – przyczyny i skutki. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?

    Ostatnio obserwujemy w Polsce gwałtowny wzrost liczby dzieci zgłaszających się do przychodni i szpitali z silnymi wymiotami. U dzieci wywoływane są one zwykle przez zakażenia wirusowe, bakteryjne, a także przez błędy dietetyczne. Co ma zrobić rodzic, gdy dziecko wymiotuje? Podpowiadamy.

  • Łuszczyca u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie. Jak dbać o skórę łuszczycową u dziecka?

    Łuszczyca u niemowląt i dzieci to przewlekła choroba zapalna skóry, która nastręcza wielu trudności małym pacjentom. Na skórze dziecka pojawiają się zmiany (grudki) pokryte tzw. blaszką łuszczycową przypominającą łuskę. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, ale duży wpływ na jej pojawienie się mają czynniki genetyczne. W jaki sposób się ją leczy? Jak wygląda profilaktyka łuszczycy u dzieci?

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, głównie wirusa Coxsackie A16. Najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawem jest wysypka – wykwity skórne – bolesne, nieswędzące pęcherzyki występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić – czy konieczny jest bezpośredni kontakt? Jak leczy się chorobę bostońską?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Masaż Shantala – na czym polega? Jakie korzyści przynosi masowanie niemowląt?

    Masaż Shantala to technika masowania niemowląt i małych dzieci, która swoje korzenia ma w starożytnych Indiach, a do Europy trafiła za sprawą francuskiego położnika Frederique’a Leboyera. Ma ona pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy malucha, wycisza i relaksuje, poprawia jakość snu, reguluje trawienie. Masaż Shantala umożliwia nawiązanie bliskiej relacji z dzieckiem, zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa. Mogą go wykonywać zarówno rodzice, jak i terapeuci.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij