Ból gardła u dziecka – co robić? - portal DOZ.pl
Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?
Katarzyna Gmachowska

Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza? 

Ból gardła u dziecka – czym jest?    

Ból gardła opisywany jest przez dzieci jako uczucie pieczenia, drapania w jamie ustnej lub trudności w połykaniu. W badaniu fizykalnym można zaobserwować zaczerwienienie oraz rozpulchnienie błony śluzowej gardła oraz migdałków podniebiennych. Zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła zarówno u dzieci, jak i u dorosłych ma etiologię wirusową. Bólowi gardła w przebiegu przeziębienia u dzieci zazwyczaj towarzyszą katar, chrypka, kaszel, gorączka oraz złe samopoczucie.  

Przyczyny bólu gardła u dzieci 

Zdecydowana większość infekcji przebiegających z bólem gardła u dziecka jest wywołana przez wirusy (rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirus syncytialny – RSV, wirus cytomegalii, wirus Epsteina-Barr, wirusy paragrypy oraz wirus grypy). Jedynie w około 15-30% przypadków stwierdza się zakażenie bakteryjne, najczęściej wywoływane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec β-hemolizujący grupy A) wywołujący anginę paciorkowcową.  

Objawy infekcji gardła u dziecka zazwyczaj występują po zakażeniu droga kropelkową (kichanie, kaszel) lub w wyniku bezpośredniego kontaktu z osoba chorą lub przedmiotami, których używała.  

Ból gardła u dziecka może również być spowodowany intensywnym kaszlem na skutek podrażnienia i przesuszenia błon śluzowych np. w przebiegu krztuśca, oddychaniem przez usta w przypadku ostrego przewlekłego nieżytu nosa czy narażeniem na zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy.  

Najwięcej zachorowań na zapalenie gardła i migdałków podniebiennych u dzieci obserwuje się w sezonie zimowo-wiosennym.  

Polecane dla Ciebie

Jakie leki na ból gardła u dziecka?  

Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła i migdałków u dzieci oraz dorosłych jest wywołana przez wirusy, w dolegliwościach bólowych gardła zazwyczaj stosuje się leki objawowe, tzn. przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe w postaci pastylek lub tabletek do ssania, aerozoli lub płynów do płukania. Popularne są również lizaki na ból gardła

U najmłodszych dzieci zaleca się zastosowanie leków w postaci aerozoli. Większość dzieci z zapaleniem gardła i migdałków podniebiennych zgłasza dolegliwości przez około 4–7 dni. Po tym czasie objawy infekcji stopniowo ustępują, zazwyczaj wystarczającym postępowaniem jest leczenie łagodzące objawy infekcji. 

Preparaty stosowane miejscowo w zapaleniu gardła zazwyczaj zawierają substancje aktywne o właściwościach antyseptycznych (przeciwwirusowych, przeciwgrzybiczych przeciwbakteryjnych), przeciwzapalnych (niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz miejscowo znieczulających.  

Leki stosowane w infekcjach gardła u dzieci dodatkowo zmniejszają przekrwienie błony śluzowej gardła, rozrzedzają zalegający śluz oraz hamują odruch kaszlowy.  

Do najczęściej stosowanych substancji występujących w preparatach na ból gardła u dzieci zalicza się chlorek benzalkonium lub cetylpirydyny, benzydaminę, chlorek benzoksonium, chlorheksydynę, benzokainę, salicylan choliny, lidokainę, która ma właściwości znieczulające oraz flurbiprofen. Leki stosowane w dolegliwościach bólowych gardła często zawierają mentol, miętę pieprzową, olejek eukaliptusowy, porost islandzki, podbiał, prawoślaz, szałwię lub tymianek, które dodatkowo zmniejszają podrażnienia błony śluzowej oraz nasilenie stanu zapalnego.  

W przypadku stwierdzenia bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków u dziecka zaleca się zastosowanie antybiotyku. Najczęstszą infekcją gardła wywołaną przez bakterie jest angina paciorkowcowa, która objawia się bólem gardła, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych szyi, rozpulchnieniem oraz białymi nalotami na migdałkach podniebiennych oraz osłabieniem.  

W przypadku zastosowania antybiotyku w anginie paciorkowcowej chory przestaje być zakaźny dla otoczenia po upływie 24 godzin od pierwszej dawki antybiotyku.  

Podczas wyboru leku w przypadku wystąpienia bólu gardła u dziecka decydującą role odgrywa jego forma (tabletki i pastylki do ssania na ból gardła u dzieci zalecane są dzieciom w wieku powyżej 5. roku życia) oraz jego rejestracja dla pacjentów w danym wieku – leki zawierające niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak salicylan choliny i flurbiprofen, wskazane są u dzieci w wieku powyżej 12. roku życia). Należy również zwrócić uwagę na występujące u dziecka alergie na substancje czynne, zawartość cukru zwłaszcza u osób ze stwierdzona cukrzycą lub zaawansowaną próchnicą zębów oraz obecność aspartamu w przypadku chorych na fenyloketonurię.  

Stosując leki łagodzące ból gardła u dziecka, należy przestrzegać zaleceń lekarza lub farmaceuty lub informacji zawartych w ulotce. Nie należy przyjmować większej ilości tabletek lub w mniejszych odstępach czasowych niż określono to w załączonym opisie preparatu (ulotce). Nie powinno się również wydłużać okresu terapii.  

Dziecko boli gardło – kiedy do lekarza?

Do niepokojących objawów występujących u dziecka w przebiegu infekcji gardła, w przypadku których należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zalicza się: 

  • duszności u dziecka
  • trudności w przełykaniu, 
  • odmawianie przez dziecko przyjmowania płynów zwłaszcza w przypadku wysokiej gorączki, gdyż istnieje ryzyko odwodnienia, 
  • gorączka utrzymująca się powyżej 3 dni lub niereagująca na zastosowane leki przeciwgorączkowe, 
  • gorączka u noworodka lub dziecka w wieku poniżej 2. roku życia.

Domowe sposoby na ból gardła u dziecka

W przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych gardła u dziecka pomocne może być: 

  1. Picie odpowiedniej ilości wody, zalecane są także herbaty z sokiem malinowym, cytryną i imbirem, napary z kwiatów lipy lub czarnego bzu – maja one działanie rozgrzewające i antyseptyczne. 
  2. Płukanie gardła naparem z szałwii lub rumianku, najlepiej kilka razy dziennie. 
  3. Unikanie potraw gorących, pikantnych lub kwaśnych. 
  4. Stosowanie preparatów roślinnych w postaci tabletek lub pastylek do ssania na ból gardła u dzieci, płynów do płukania jamy ustnej lub aerozoli dostępnych bez recepty. 
  1. P. Albrecht, Gorączka z bólem gardła, Pediatria po dyplomie, 2012, 05. 
  2. W. Hryniewicz, A. Radzikowski, P. Albrecht i in., Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2016. [online] http://www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf, [dostęp:] 13.06.2020.  
  3. J. Cianciara, J. Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze”, Lublin 2007. 
  4. P. Późniak, G. Milenik-Niedzielska, Standardy leczenia ostrego zapalenia gardła i migdałków u dzieci, "Pediatria po Dyplomie", nr 02 2019.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij