Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?
Katarzyna Gmachowska

Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

Ból gardła jest częstym powodem wizyty dziecka u lekarza pediatry. Zapalenie gardła i migdałków ma najczęściej etiologię wirusową, dlatego w większości przypadków właściwym postępowaniem przy infekcji gardła u dzieci jest leczenie objawowe polegające na stosowaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych oraz przeciwgorączkowych.

Ból gardła u dziecka – czym jest? 

Ból gardła opisywany jest przez dzieci jako uczucie pieczenia, drapania w jamie ustnej lub trudności w połykaniu. W badaniu fizykalnym można zaobserwować zaczerwienienie oraz rozpulchnienie błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. Zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła zarówno u dzieci, jak i u dorosłych ma etiologię wirusową. Bólowi gardła w przebiegu przeziębienia u dzieci zazwyczaj towarzyszą katar, chrypka, kaszel, gorączka oraz złe samopoczucie.

Przyczyny bólu gardła u dzieci

Zdecydowana większość infekcji przebiegających z bólem gardła u dziecka jest wywołana przez wirusy (rynowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirus syncytialny – RSV, wirus cytomegalii, wirus Epsteina-Barr, wirusy paragrypy oraz wirus grypy). Jedynie w około 15-30% przypadków stwierdza się zakażenie bakteryjne, najczęściej wywoływane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowiec β-hemolizujący grupy A) wywołujący anginę paciorkowcową.

Objawy infekcji gardła u dziecka zazwyczaj występują po zakażeniu drogą kropelkową (kichanie, kaszel) lub w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub przedmiotami, których używała.

Ból gardła u dziecka może również być spowodowany intensywnym kaszlem na skutek podrażnienia i przesuszenia błon śluzowych np. w przebiegu krztuśca, oddychaniem przez usta w przypadku ostrego przewlekłego nieżytu nosa czy narażeniem na zanieczyszczenia powietrza oraz dym tytoniowy.

Najwięcej zachorowań na zapalenie gardła i migdałków podniebiennych u dzieci obserwuje się w sezonie zimowo-wiosennym.

Polecane dla Ciebie

Jakie leki na ból gardła u dziecka?

Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość przypadków zapalenia gardła i migdałków u dzieci oraz dorosłych jest wywołana przez wirusy, w dolegliwościach bólowych gardła zazwyczaj stosuje się leki objawowe, tzn. przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe w postaci pastylek lub tabletek do ssania, aerozoli lub płynów do płukania. Popularne są również lizaki na ból gardła

U najmłodszych dzieci zaleca się zastosowanie leków w postaci aerozoli. Większość dzieci z zapaleniem gardła i migdałków podniebiennych zgłasza dolegliwości przez około 4–7 dni. Po tym czasie objawy infekcji stopniowo ustępują, zazwyczaj wystarczającym postępowaniem jest leczenie łagodzące objawy infekcji.

Preparaty stosowane miejscowo w zapaleniu gardła zwykle zawierają substancje aktywne o właściwościach antyseptycznych (przeciwwirusowych, przeciwgrzybiczych, przeciwbakteryjnych), przeciwzapalnych (niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz miejscowo znieczulających.

Leki stosowane w infekcjach gardła u dzieci dodatkowo zmniejszają przekrwienie błony śluzowej gardła, rozrzedzają zalegający śluz oraz hamują odruch kaszlowy.

Do najczęściej stosowanych substancji występujących w preparatach na ból gardła u dzieci zalicza się chlorek benzalkonium lub cetylpirydyny, benzydaminę, chlorek benzoksonium, chlorheksydynę, benzokainę, salicylan choliny, lidokainę, która ma właściwości znieczulające, oraz flurbiprofen. Leki stosowane w dolegliwościach bólowych gardła często zawierają mentol, miętę pieprzową, olejek eukaliptusowy, porost islandzki, podbiał, prawoślaz, szałwię lub tymianek, które dodatkowo zmniejszają podrażnienia błony śluzowej oraz nasilenie stanu zapalnego.

W przypadku stwierdzenia bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków u dziecka zaleca się zastosowanie antybiotyku. Najczęstszą infekcją gardła wywołaną przez bakterie jest angina paciorkowcowa, która objawia się bólem gardła, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych szyi, osłabieniem oraz rozpulchnieniem i białymi nalotami na migdałkach podniebiennych.

W przypadku zastosowania antybiotyku w anginie paciorkowcowej chory przestaje być zakaźny dla otoczenia po upływie 24 godzin od pierwszej dawki antybiotyku.

Podczas wyboru leku na ból gardła u dziecka decydującą rolę odgrywa jego forma (tabletki i pastylki do ssania na ból gardła u dzieci zalecane są dzieciom w wieku powyżej 5. roku życia) oraz jego rejestracja dla pacjentów w danym wieku – leki zawierające niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak salicylan choliny i flurbiprofen, wskazane są u dzieci w wieku powyżej 12. roku życia. Należy również zwrócić uwagę na występujące u dziecka alergie na substancje czynne, zawartość cukru zwłaszcza u osób ze stwierdzoną cukrzycą lub zaawansowaną próchnicą zębów oraz obecność aspartamu w przypadku chorych na fenyloketonurię.

Stosując leki łagodzące ból gardła u dziecka, należy przestrzegać zaleceń lekarza lub farmaceuty bądź informacji zawartych w ulotce. Nie należy przyjmować większej ilości tabletek lub w mniejszych odstępach czasowych niż określono to w załączonym opisie preparatu (ulotce). Nie powinno się również wydłużać okresu terapii.

Dziecko boli gardło – kiedy do lekarza?

Do niepokojących objawów występujących u dziecka w przebiegu infekcji gardła, w przypadku których należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, zalicza się:

  • duszności u dziecka,
  • trudności w przełykaniu,
  • odmawianie przez dziecko przyjmowania płynów zwłaszcza w przypadku wysokiej gorączki, gdyż istnieje ryzyko odwodnienia,
  • gorączkę utrzymującą się powyżej 3 dni lub niereagującą na zastosowane leki przeciwgorączkowe,
  • gorączkę u noworodka lub dziecka w wieku poniżej 2. roku życia.

Domowe sposoby na ból gardła u dziecka

Jeśli wystąpią dolegliwości bólowe gardła u dziecka, pomocne może być:

  1. Picie odpowiedniej ilości wody, zalecane są także herbaty z sokiem malinowym, cytryną i imbirem, napary z kwiatów lipy lub czarnego bzu – mają one działanie rozgrzewające i antyseptyczne.
  2. Płukanie gardła naparem z szałwii lub rumianku, najlepiej kilka razy dziennie.
  3. Unikanie potraw gorących, pikantnych lub kwaśnych.
  4. Stosowanie preparatów roślinnych w postaci tabletek lub pastylek do ssania na ból gardła u dzieci, płynów do płukania jamy ustnej lub aerozoli dostępnych bez recepty.
  1. P. Albrecht, Gorączka z bólem gardła, „Pediatria po Dyplomie”, nr 05 2012.
  2. W. Hryniewicz, A. Radzikowski, P. Albrecht i in., Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2016 [online] http://www.antybiotyki.edu.pl/pdf/Rekomendacje2016.pdf [dostęp:] 13.06.2020.
  3. J. Cianciara, J. Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Lublin 2007.
  4. P. Późniak, G. Milenik-Niedzielska, Standardy leczenia ostrego zapalenia gardła i migdałków u dzieci, „Pediatria po Dyplomie”, nr 02 2019. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij