×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

Suchość i drapanie w gardle są częstymi dolegliwościami, szczególnie podczas chłodniejszych miesięcy. Latem występują równie często, gdyż dużo więcej czasu przebywamy w klimatyzowanych pomieszczeniach, co sprzyja podrażnieniom związanym z układem oddechowym. Obniżona odporność, która występuje, gdy forsujemy nasz organizm, również sprzyja rozwojowi chorób gardła. Zwykle suchość w gardle jest oznaką czegoś mniejszego, na przykład suchości powietrza lub kataru. Dokładne przyjrzenie się innym objawom może pomóc ustalić przyczynę suchości w gardle i dowiedzieć się, czy należy skonsultować się z lekarzem. 

Suchość w gardle – czym jest i co może ją powodować? 

Suchość gardła występuje wtedy, gdy praca naszych ślinianek jest zaburzona. Skutkiem tego jest stopniowe zmniejszanie produkcji śliny, co powoduje wysuszenie błon śluzowych jamy ustnej.

Suchość w gardle może mieć wiele przyczyn. Pierwszą podstawową może być odwodnienie. Może być po prostu oznaką tego, że nie wypiliśmy wystarczająco dużo. Gdy za mało wypijemy, nasze ciało nie wytwarza takiej ilości śliny, która normalnie nawilża usta i gardło. Jest to typowy mechanizm ochronny organizmu.  

Drugą i częstą przyczyną suchości w gardle jest spanie z otwartymi ustami. Wówczas obserwujemy, że suchość gardła występuje rano, tuż po przebudzeniu się. Podczas snu z otwartymi ustami powietrze zwyczajnie wysusza ślinę, która normalnie utrzymuje wilgotność ust i gardła. 

Katar sienny oraz alergie  (zwane również alergiami sezonowymi) są spowodowane nadmierną reakcją układu odpornościowego na normalnie nieszkodliwe substancje w środowisku. Kiedy nasz układ odpornościowy wyczuwa jeden z alergenów, uwalnia duże ilości histaminy. Jednym z objawów działania histaminy może być suchość w gardle. 

Suchość gardła może być również efektem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Wówczas pacjent może odczuwać dodatkowo nieprzyjemne swędzenie w gardle oraz miejscowy kłujący ból. 

Innymi przyczynami objawiającymi się suchością w gardle mogą być:

  • nadwyrężenie gardła (krzyk, śpiew), 
  • choroba refluksowa,
  • zapalenie migdałków,
  • mononukleoza,
  • palenie papierosów oraz picie alkoholu,
  • inne, często nietypowe przyczyny. 

Objawy suchego gardła 

Suchość w gardle jest objawem, który – jeśli występuje samodzielnie – dość łatwo jest zwalczyć. Zwykle bywa nieszkodliwym stanem, ale nie można go ignorować. Objawami towarzyszącymi, które często występują przy suchym gardle są:

W niektórych przypadkach objawy można złagodzić za pomocą samoleczenia lub zmiany stylu życia. Ale jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień lub nasilają się, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż suchość w gardle może się również przybierać na sile i rozwijać w inne poważniejsze stany.

Poważne objawy chorobowe związane z suchością gardła obejmują: 

  • silny ból gardła, który powoduje ból przy połykaniu,
  • duszność i świszczący oddech,
  • wysypkę,
  • ból w klatce piersiowej,
  • nadmierne zmęczenie w ciągu dnia,
  • głośne chrapanie w nocy i bezdech,
  • gorączkę (wyższą 38°C). 

Co stosować na suchość w gardle? Jak nawilżać śluzówkę gardła?  

W przypadku odczuwania suchości w gardle warto zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Aby nawilżyć śluzówkę gardła, należy pić dużo płynów najlepiej czystej wody.

Warto zastosować również płukankę gardła mieszaniną ciepłej wody i 1/2 łyżeczki soli emskiej kilka razy dziennie. Dzięki zawartości różnych minerałów (siarczany, chlorki, węglany) sól emska posiada właściwości nawilżające, zmniejszające lepkość wydzieliny w gardle, dzięki czemu łatwiej się jej pozbyć, i dodatkowo wykrztuśne. Można również rozpylić chłodną mgiełkę wodną, przy pomocy atomizera lub nawilżacza, która nawilży powietrze w pomieszczeniu.  

W aptece dostępne są preparaty, które nawilżają gardło w postaci: tabletek do ssania, syropów, roztworów, sprayów i aerozoli stosowanych miejscowo na gardło. Zawierają one takie surowce jak: prawoślaz lekarski, porost islandzki, dziewanna wielkokwiatowa, nasienie lnu, rumianek pospolity i lekarski, szałwia lekarska czy macierzanka tymianek. Wykazują one szerokie spektrum działania korzystnego dla gardła: od osłonowego i ochronnego, po przeciwbakteryjne, odkażające oraz regenerujące.

Ważny jest również odpoczynek. Jeśli przyczyną suchego gardła jest przeziębienie lub spadek odporności należy zostać w domu i odpoczywać, aż poczujemy się lepiej. 

Suchość w gardle – czego unikać?  

Osoby, które mają częste problemy z suchością gardła powinny unikać mocnej kawy i herbaty. Napoje te zawierają kofeinę oraz garbniki, które mogą drażnić błonę śluzową gardła. Jeśli już musimy koniecznie wspomóc się kofeiną, wybierzmy kawę z mlekiem lub coraz częściej wybieraną herbatę bawarkę.

Jeszcze silniej drażniąco na gardło działa dym papierosowy oraz substancje smoliste oddziałujące na nasz układ oddechowy w czasie palenia. Ograniczenie palenia papierosów wpłynie nie tylko pozytywnie na nasze gardło, ale i ogólne samopoczucie.

Silne działanie wysuszające wywierają również napoje alkoholowe, które miejscowo wysuszają błonę śluzową gardła oraz osłabiają układ odpornościowy. Dwutlenek węgla zawarty w napojach gazowanych również może działać drażniąco na nasze gardło, powodując silny dyskomfort, kaszel, a nawet ból. Warto również ograniczyć sól (słone przekąski, dosalanie potraw) oraz ostre przyprawy (chili, pieprz cayenne, curry). 

Domowe sposoby na wysuszone gardło  

Istnieje kilka domowych sposób radzenia sobie z suchym gardłem. Warto rozważyć każdy z nich. Miód np. zmieszany z herbatą jest powszechnym lekarstwem na ból gardła oraz w łagodzeniu nocnego kaszlu. Miód poprzez swoje działanie adaptogenne jest skuteczny w podnoszeniu odporności. 

Płukanie gardła ciepłą, słoną wodą może skutecznie złagodzić ból gardła i rozłożyć zalegające wydzieliny. Roztwór słonej wody działa również przeciwbakteryjnie. 

Herbata rumiankowa działa naturalnie kojąco. Od dawna jest używana do celów leczniczych, takich jak łagodzenie bólu gardła. Jest często wykorzystywana ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne, przeciwutleniające i ściągające. 

Kozieradka ma wiele zalet zdrowotnych. Ma też wiele form. Można jeść jej nasiona, stosować miejscowo olej lub pić herbatę. Herbatka z kozieradki to naturalny środek na ból gardła. 

Ocet jabłkowy wykazuje działanie przeciwbakteryjne. Liczne badania pokazują jego działanie przeciwdrobnoustrojowe. Ze względu na swój kwaśny charakter może być stosowany do wspomagania rozkładania śluzu w gardle i zapobiegania rozprzestrzenianiu się bakterii. 

Preparaty olejowe wykazują działanie powlekające i łagodnie nawilżają gardło. Do surowców takich zaliczyć możemy olej lniany, siemię lniane, olej kokosowy, oliwę z oliwek czy len mielony. Dodatek tych substancji w pokarmach korzystnie na nasze gardło, w szczególności przy problemach z przełykaniem. 

Suchość w gardle jest często oznaką zwykłego przeziębienia, odwodnienia lub spania z otwartymi ustami. Skuteczne zabiegi domowe obejmują picie ciepłych płynów czy wykorzystanie preparatów aptecznych. Jeśli objawy nie ustąpią lub nasilą się po tygodniu, należy zgłosić się do lekarza. 

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. P. Rutter, pod red. J. Pluta, Opieka farmaceutyczna: objawy, rozpoznawanie i leczenie, Wrocław 2018.
  2. E. Jeżewska, W. Kukwa, A. Ścińska, A. Kukwa, Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych – strategia leczenia, "Przew. lek.", nr 2 2006.
  3. J. Wysocki, K. Nowicka-Falkowska, Przegląd preparatów pochodzenia roślinnego stosowanych w stanach dysfunkcji błony śluzowej jamy ustnej i gardła, "Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny Elsevier",  nr 2 2013.  

Podziel się: