Zapalenie zatok – objawy, przyczyny i leczenie
Anna Rutkowska

Zapalenie zatok – objawy, przyczyny i leczenie

Zapalenie zatok jest jedną z najpowszechniejszych chorób zachodnich społeczeństw. W USA roczne koszty leczenia pacjentów z zapaleniem zatok oszacowano na 2,4 mld dolarów, zaś suma dni ograniczonej aktywności chorych wynosiła aż 73 mln, co oczywiście musiało mieć swoje konsekwencje dla gospodarki.

Zapalenie zatok (przynosowych) jest jednak uciążliwe przede wszystkim dla samych pacjentów, którzy muszą się zmagać z jego niezwykle nieprzyjemnymi symptomami, trwającymi często wiele tygodni. O przewlekłym zapaleniu zatok mowa, gdy objawy trwają co najmniej 12 tygodni. Jeśli do tego czasu nie wystąpiło wyleczenie, można, niestety, spodziewać się, że niesławne „problemy z zatokami” będą nawracać.

Na szczęście nie każde zachorowanie musi się wiązać z późniejszymi nawrotami choroby. Tak zwane ostre zapalenie zatok przynosowych, jeśli zostało całkowicie wyleczone i nie nabrało charakteru przewlekłego, może okazać się jednorazowym epizodem. Istnieje więc szansa, że choroba nigdy nie wróci, o ile zostanie prawidłowo wyleczona.

Zapalenie zatok – skąd to się bierze?

Najczęściej przebiega to tak: zapalenie błony śluzowej nosa – czyli inaczej mówiąc katar, zwykle o wirusowym pochodzeniu – powoduje powstawanie nadmiaru gęstej wydzieliny. Ta z kolei blokuje zatoki przynosowe. W ten sposób powstaje znakomite środowisko dla drobnoustrojów, co skutkuje często właśnie zapaleniem zatok, jeśli stan zapalny śluzówki przedłuża się do kilku dni. Co gorsza, stan zapalny pogłębia utrudniony ruch rzęsek nabłonka migawkowego nosa. Ich zadaniem jest usuwanie śluzu z jamy nosowej – a wraz z nim wszelkich bakterii, wirusów i zanieczyszczeń, które przed wtargnięciem dalej w drogi oddechowe powstrzymuje właśnie lepka i gęsta konsystencja śluzu. Jeśli jednak rzęski nie pracują prawidłowo, bakterie i wirusy – zamiast być usuwane – namnażają się. Zapalenie może mieć więc charakter wirusowy, bakteryjny lub być połączeniem jednego i drugiego. Objawy ostrego bakteryjnego zapalenia zatok i przewlekłego wirusowego zakażenia górnych dróg oddechowych są jednak bardzo podobne, co powoduje częste błędne klasyfikowanie choroby – trudno jest więc oszacować, ile procent zapaleń zatok ma charakter wirusowy, a ile bakteryjny.

Podobnie wygląda mechanizm powstawania zapalenia w przypadku alergicznego nieżytu nosa – dlatego jedną z grup podwyższonego ryzyka występowania zapalenia zatok przynosowych są właśnie alergicy.

Inną grupą ryzyka są też osoby mające anatomiczne (wrodzone lub nabyte, np. na skutek urazu) wady i deformacje – głównie przegrody nosowej, polipy nosa, wadę anatomiczną w kości małżowiny nosowej środkowej (tzw. concha bullosa) czy zrosty między małżowinami nosowymi a przegrodą nosową. Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi choroby są też – oczywiście – palenie papierosów, wdychanie pyłów i innych zanieczyszczeń powietrza, które upośledzają czynność śluzówek nosa. Wrogami zdrowych zatok są także cukrzyca i zaburzenia hormonalne.

Na częstsze występowanie zapalenia zatok przynosowych mogą być też narażeni sportowcy – pływacy, nurkowie i wspinacze wysokogórscy. Skoki ciśnienia, temperatury, nieprzyjazne warunki atmosferyczne, kontakt z zimną wodą, która dostaje się do nosa czy uszu – w dłuższej perspektywie mogą być one szkodliwe dla śluzówki nosa czy zatok.

Objawy zapalenia zatok

Objawy zapalenia zatok należą do niezwykle uciążliwych i przykrych. Jest to przede wszystkim utrzymująca się niedrożność nosa (a więc gęsty katar), której odczucie nie mija nawet po oczyszczeniu go. Towarzyszy temu wrażenie pełności nosa. Mówiąc językiem pacjenta, daje to wrażenie „rozsadzania” całej twarzy lub głowy – a szczególnie czoła i nosa. Ból umiejscowiony jest w zależności od tego, która część zatok jest zajęta przez stan zapalny (a więc mogą być to zatoki czołowe, szczękowe, klinowe i komórki sitowe). Częstym objawem zapalenia zatok jest też gorączka. 

Ale to nie wszystko. Zapalenie zatok przynosowych wiąże się też często z objawami niecharakterystycznymi, takimi jak ból głowy – czasem tak silny, że łatwo pomylić go z migreną. Ból może promieniować też na zęby. Wszystkie te objawy zwykle skutkują ogólnie złym samopoczuciem i zmęczeniem.

Leczenie zapalenia zatok

W leczeniu zapalenia zatok ważne jest przede wszystkim to, by ułatwić usuwanie wydzieliny. Dlatego należy zadbać o regularne płukanie nosa i nawilżanie go, również za pomocą inhalacji z dodatkiem soli morskiej, ziół (np. tymianek, mięta, szałwia – w aptekach dostępne są już zresztą rozmaite mieszanki komponowane właśnie w celu wspomagania leczenia stanów zapalnych nosa i zatok przynosowych, zawierających zioła o działaniu przeciwzapalnym) i olejków eterycznych (np. anyżowego, z szałwii, z drzewa herbacianego, eukaliptusa – tu również znajdziemy gotowe preparaty, zawierające kilka rodzajów olejków).

Punkt numer dwa to zmniejszenie obrzęku – tu często stosuje się pseudoefedrynę, mającą działanie obkurczające. Nie należy jednak stosować jej dłużej niż kilka dni.

W przewlekłym i alergicznym zapaleniu zatok skuteczne są też miejscowo stosowane leki sterydowe.

Zapalenie zatok leczy się też za pomocą antybiotyków (np. amoksycyliny, ewentualnie w drugiej kolejności antybiotyków o większym spektrum działania, jeśli po siedmiu dniach nie będzie poprawy). Jednak teoretycznie antybiotyki powinny być stosowane tylko wtedy, gdy są podstawy, by podejrzewać zapalenie zatok o bakteryjnym podłożu. Przy zapaleniu zatok wskazana jest więc jest diagnostyka laboratoryjna, która umożliwiłaby właściwe rozpoznanie przyczyny – jednak zwykle nie stosuje się jej rutynowo, ale dopiero wtedy, gdy leczenie według schematu nie przynosi poprawy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij