Zatkany nos – przyczyny i sposoby leczenie zatkanego nosa bez kataru
Piotr Gmachowski

Zatkany nos – przyczyny i sposoby leczenie zatkanego nosa bez kataru

Zatkany nos to bardzo częsty objaw infekcji górnych dróg oddechowych, zarówno o podłożu wirusowym, jak i bakteryjnym. Towarzyszą mu wówczas nadmierna produkcja wydzieliny, kichanie, ból głowy, ból gardła, kaszel, chrypka czy ogólne osłabienie. Zatkany nos bez kataru jest natomiast objawem,mogącym świadczyć o różnych schorzeniach przewlekłych, takich jak chroniczne zapalenie zatok, skrzywienie przegrody nosa, obecność polipów. Uczucie zatkanego nosa może pojawić się również na skutek urazu, zazwyczaj wówczas występuje także krwawienie.

Zatkany nos – przyczyny

Zatkany nos bez kataru może mieć wiele przyczyn. Jedną z najczęstszych jest obrzęk błony śluzowej nosa towarzyszący przewlekłym infekcjom zatok. Uczucie zatkanego nosa pojawia się także jako objaw obecności polipów w jamie nosa i zatokach. Może ono towarzyszyć alergii, mówimy wówczas o alergicznym nieżycie nosa, a także być skutkiem urazów. Specyficznym schorzeniem jest polekowy nieżyt nosa występujący jako powikłanie po zbyt długiem, nieprzerwanym stosowaniu kropli i sprayów do nosa. 

Zatkany nos bez kataru a alergia

Jedną z przyczyn uczucia zatkanego nosa i występowania zaburzeń w jego drożności jest obrzęk błony śluzowej nosa. Może on być wywołany między innymi przez alergeny wziewne – objawy mogą być spowodowane przez: pyłki traw, chwastów, drzew, zarodniki pleśni, a także roztocza kurzu domowego czy sierść zwierząt. Do typowych objawów alergicznego nieżytu nosa zalicza się między innymi: zatkanie nosa (objaw występujący rzadziej w porównaniu z innymi objawami), świąd i zaczerwienienie nosa, kichanie (szczególnie przebiegające w sposób seryjny), a także wodnisty wyciek z nosa. Należy również zwrócić uwagę na objawy ze strony oczu, np. łzawienie, świąd, zaczerwienienie. 

Podstawą przy wystąpieniu objawów jest przerwanie narażenia na uczulający alergen, w szczególności, kiedy objawy pojawiają się nagle. Doraźnie stosuje się leki dostępne bez recepty zmniejszające zatkanie nosa, czyli leki donosowe, które obkurczają naczynia krwionośne lub leki przeciwhistaminowe. W przypadku występowania wyżej wymienionych objawów warto skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu, który może skierować pacjenta do alergologa.

Zatkany nos a polipy i skrzywiona przegroda

Polipy nosa mogą być jedną z przyczyn zatkanego nosa. Są one nienowotworowymi rozrostami tkanek, są miękkie i bezbolesne. Często lokalizują się w miejscu uchodzenia zatok przynosowych do jam nosa. Przyczyna ich powstawania nie jest do końca poznana.

Do objawów występowania polipów nosa można zaliczyć: uczucie zatkanego nosa, wyciek wydzieliny z jam nosa (ropnej lub surowiczej), upośledzenie odczuwania smaku i węchu oraz uczucie ucisku u nasady nosa. Dane naukowe wymieniają również: bóle głowy, bóle zębów, chrapanie, a także nawracające zakażenie górnych dróg oddechowych. 

W przypadku, kiedy pacjent podejrzewa u siebie występowanie polipów nosa powinien skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu, w niektórych przypadkach konieczna może się okazać porada laryngologiczna. W leczeniu tego typu dolegliwości (w zależności od ciężkości objawów i występowania zatkanego nosa) lekarz może zdecydować się na terapię glikokortykosteroidami donosowymi lub doustnymi, czyli lekami zmniejszającymi stan zapalny. Jeżeli farmakoterapia nie przynosi dobrych wyników, konieczne jest włączenie leczenia chirurgicznego.

Skrzywiona przegroda nosa może być również jedną z przyczyn zaburzenia w utrzymaniu drożności nosa i utrzymującego się uczucia zatkania nosa. Skrzywienie może posiadać charakter wrodzony lub nabyty. Najczęściej jednak przyczyną jest wystąpienie urazu, a także nierównomierny wzrost przegrody nosa. Leczenie chirurgiczne jest wskazane w przypadku występowania:

  • nawracających krwawień z nosa oraz stanów zapalnych zatok,
  • zaburzeń węchu,
  • bólów głowy,
  • utrzymujących się zaburzeń drożności nosa.

Zatkany nos – przewlekłe zapalenie zatok

Zgodnie z definicją o przewlekłym zapaleniu zatok możemy mówić w przypadku występowania dwóch lub więcej z wymienionych objawów:

  • niedrożność nosa,
  • obecność wydzieliny z nosa,
  • występowanie charakterystycznego uczucia rozpierania twarzy,
  • zaburzenia lub utrata węchu.

Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i leczenia zapalenia zatok.

Istotnym faktem jest czas występowania objawów. W przypadku przewlekłego zapalenia zatok objawy muszą utrzymywać się powyżej 12 tygodni. Należy wówczas skonsultować się z lekarzem rodzinnym bądź otolaryngologiem.

Zatkany nos bez kataru – urazy

Do urazów nosa dochodzi najczęściej w wyniku wypadków przebiegających podczas aktywności sportowej, w wyniku pobić, a także wypadków komunikacyjnych. Do objawów pourazowego uszkodzenia nosa zalicza się: obrzęk, zasinienie oraz deformację grzbietu nosa, krwawienie z nosa. Mogą wystąpić następujące powikłania, między innymi:

  • krwiak przegrody nosa,
  • ropień przegrody nosa,
  • skrzywienie przegrody nosa,
  • deformacja przegrody nosa.

W warunkach domowych bezpośrednio po urazie można zastosować zimny okład na okolice grzbietu nosa, leki przeciwobrzękowe, a także w razie wystąpienia dolegliwości bólowych – leki przeciwbólowe, np. paracetamol. W przypadku urazu nosa warto skonsultować się z lekarzem, celem ustalenia następstw urazu. Natomiast w przypadku wystąpienia krwawienia, które nie ustępuje samoistnie należy udać się na oddział ratunkowy.

Polekowy nieżyt nosa – czym jest uzależnienie od kropli do nosa? 

Bardzo ważną kwestią w przypadku używania kropli do nosa, które obkurczają naczynia krwionośne jest ograniczony czas ich stosowania.

Preparaty zawierające substancje, które zmniejszają obrzęk błony śluzowej powinny być stosowane nie dłużej niż 5-7 dni. W przypadku, gdy pacjent używa takich preparatów przez dłuższy czas może dojść do tzw. polekowego nieżytu nosa.

W takich przypadkach dochodzi do uszkodzenia nabłonka rzęskowego oraz wtórnego rozkurczu naczyń krwionośnych, co w konsekwencji prowadzi do nieżytu nosa i przewlekłego uczucia zatkanego nosa. Dlatego istotna jest kwestia przestrzegania zaleceń lekarskich oraz dokładnego zapoznawania się z ulotkami dołączonymi do leków. 

Polecane dla Ciebie

Zatkany nos u dzieci

W przypadku najmłodszych samoleczenie zatkanego nosa jest ograniczone, spraye do nosa dla dzieci należy stosować po konsultacji z pediatrą lub farmaceutą. Podobnie u kobiet w ciąży – także zalecana jest konsultacja lekarska.

Zatkany nos u noworodka i niemowlęcia, któremu nie towarzyszy wyciek wydzieliny z nosa może oznaczać sapkę. Jest to obrzęk szczególnie wrażliwej na czynniki zewnętrzne błony śluzowej nosa (przewody nosowe u niemowląt są wąskie). Ponieważ mniej więcej do 6. tygodnia życia dzieci nie posiadają umiejętności oddychania przez usta, sapka niemowlęca może prowadzić do wystąpienia bezdechów czy epizodów niedotlenienia. 

Domowe sposoby na zatkany nos

W przypadku pacjentów pediatrycznych oraz osób dorosłych cierpiących z powodu nieżytu nosa bez kataru należy pamiętać o odpowiednim nawilżeniu powietrza w pomieszczeniach oraz nawodnieniu organizmu. W sytuacji wystąpienia zranień i uszkodzeń skóry skrzydełek nosa można zastosować maści zawierające dekspantenol.

Innym skutecznym sposobem na udrożnienie zatkanego nosa są inhalacje parowe (tzw. parówki) z wykorzystaniem olejków eterycznych, np. eukaliptusowego czy miętowego, a także smarowanie klatki piersiowej maściami zawierającymi mentol. W przypadku maluchów sprawdzą się plasterki z olejami eterycznymi dla dzieci aplikowane na ubranie.

  1. R. Jachowicz i in., Farmacja praktyczna, PZWL, Warszawa 2007, s. 243.
  2. K. Lennecke, K. Hagel, K. Przondziono, Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób, MedPharm, Wrocław 2012, s. 128-130.
  3. B. Skotnicka, Zaburzenia drożności nosa, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/objawy/76485,zaburzenia-droznosci-nosa, [dostęp:] 25.09.2021.
  4. W. Brzoznowski, Krzywa przegroda nosowa, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/65957,krzywa-przegroda-nosowa, [dostęp:] 25.09.2021.
  5. W. Brzoznowski, Standardy diagnostyczne i terapeutyczne alergicznego nieżytu nosa, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2009, nr 3, s. 173-180.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jet lag – czym jest? Czy każdy ma jet lag?

    Dobrze znaną podróżnikom i obieżyświatom konsekwencją nagłej zmiany strefy czasowej jest wystąpienie tzw. zespołu długu czasowego, czyli jet lagu. Planując więc daleką podróż, warto również zaplanować czas na adaptację organizmu do zmienionych godzin snu i czuwania.

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypoominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głownie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij