Ból zatok – sposoby na bolące zatoki - portal DOZ.pl
Kobieta z bólem zatok dotykająca nasady nosa
Weronika Krawiec

Ból zatok – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonego występowania infekcji układu oddechowego. W sezonie przeziębieniowym, lecz również w innych porach roku, chorzy często skarżą się na ból zatok. Jakie mogą być jego przyczyny? Czy jest to niebezpieczne? Jak sobie radzić z bólem w okolicy zatok?

Jakie są przyczyny bólu zatok?

Najczęstszą przyczyną bólu zatok jest zapalenie zatok przynosowych (rhinosinusitis). Schorzenie może być ostre lub przewlekłe: ostre zapalenie zatok trwa poniżej 12. tygodni, natomiast przewlekłe trwa zdecydowanie dłużej, utrzymuje się powyżej 12. tygodni.

Zapalenie zatok może być spowodowane zakażeniem: 

  • wirusowym, 
  • powirusowym,
  • bakteryjnym. 

Zakażenie wirusowe to tak zwane przeziębienie, które ustępuje samo w ciągu 10 dni, może mu towarzyszyć ból zatok, ból głowy i gardła, wyciek z nosa (rzadko występuje wirusowe zapalenie zatok bez kataru). Zakażenie powirusowe powoduje chorobę, która trwa dłużej i jest bardziej nasilona od 5 doby. Chore zatoki, których przyczyną jest bakteria objawiają się bólem zatok, ropnym wyciekiem z nosa i gorączką. 

Zapalenie zatok (niezależnie od przyczyny) powoduje: ból zatok, który może objawiać się jako ból głowy w okolicy czoła nasilający się przy schylaniu, ból w okolicy szczęki lub policzków, ból zębów, upośledzenie węchu lub smaku, zatkanie nosa i gorączkę. 

Poznanie dokładnej przyczyny chorych zatok może być problematyczne ze względu na bardzo podobne objawy. Należy pamiętać, że antybiotykoterapię stosuje się wyłącznie w przypadku zakażenia bakteryjnego. Nieuzasadnione przyjmowanie antybiotyków może prowadzić do antybiotykoodporności.

Sprawdź preparaty na ból zatok dostępne na DOZ.pl.

Ból zatok – przyczyny nielaryngologiczne

Poza zapaleniem zatok, ból nosa może być spowodowany przez alergię. Towarzyszy mu wówczas przezroczysta wydzielina z nosa. Nieprawidłowości w budowie nosa, takie jak skrzywienie przegrody nosa, uraz, złamanie także mogą być przyczyną bólu zatok.

Ból zatok – lokalizacja 

Ból w różnych okolicach głowy świadczy o zapaleniu poszczególnych zatok:

  • zapalenie zatoki czołowej – ból odczuwalny w okolicy czoła, nasila się przy schylaniu,
  • zapalenie zatoki szczękowej – ból odczuwalny w okolicy policzków, zębów, najczęściej w godzinach porannych oraz w ciągu dnia,
  • zapalenie zatoki sitowej – ból odczuwalny w okolicy oczodołu, przyśrodkowego kąta oka,
  • zapalenie zatoki klinowej – ból odczuwalny w okolicy szczytu głowy, za oczami, na potylicy, promieniuje do tyłu głowy. Może nasilać się w wyniku zwiększenia ciśnienia w jamie nosowej, np. podczas nurkowania czy lądowania samolotu.

Należy pamiętać, że niemowlęta nie mają wykształconych zatok czołowych, więc nie można rozpoznać zapalenia w tej okolicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie zatok sitowych u niemowląt, gdyż może mieć poważne konsekwencje pod postacią zapalenia oczodołu i skutkować nawet utratą wzroku.

Polecane dla Ciebie

Ból zatok – diagnostyka

Aby poznać przyczyny bólu zatok, można wykonać badania krwi – OB, poziom leukocytów – ich podwyższone wartości mogą świadczyć o zakażeniu. Badaniem obrazowym wykonywanym w diagnostyce chorych zatok jest CT (tomografia komputerowa) zatok przynosowych. Badanie to wykonuje się bez kontrastu. Rezonans magnetyczny jest natomiast wykonywany przy podejrzeniu zakażenia grzybiczego zatok lub nowotworu. 

Jeśli leczenie jest nieskuteczne, a podany antybiotyk nie działa, wykonuje się nakłucie zatoki w celu pobrania płynu, który następnie poddaje się badaniu mikrobiologicznemu. Nie wykonuje się go rutynowo, lecz dzięki temu badaniu można zastosować antybiotykoterapię celowaną. 

Ból zatok a COVID-19

Objawy podobne do zapalenia zatok może wywoływać również wirus SARS–CoV2. Zakażenie COVID–19 może manifestować się szeregiem objawów ze strony układu oddechowego, są to m.in.: kaszel, katar, bóle zatok (głowy), zaburzenia węchu i smaku. Część z nich występuje również w zapaleniu zatok, dlatego obserwując u siebie któreś z tych symptomów, należy wykonać test RT-PCR w celu wykluczenia zakażenia koronawirusem.

Jak leczyć ból zatok?

Lecząc ból zatok, należy przede wszystkim skupić się na jego przyczynie. Główną przyczyną zapaleń zatok są zakażenia wirusowe, przy których przyjmujemy postawę wyczekującą i stosujemy leczenie objawowe. 

Co pomoże w złagodzeniu objawy bólu zatok? 

  • leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak ibuprofen i paracetamol,
  • płukanie nosa solą fizjologiczną, 
  • inhalacje na zatoki, np. z wykorzystaniem olejków eterycznych (aukaliptusowego, miętowego, sosnowego) czy ziół (rumianki, szałwii, nagietka),
  • płukanie zatok (irygacje),
  • glikokortykosteroidy donosowe stosowane do 14 dni (1–2 x dziennie),
  • leki antyhistaminowe u chorych z alergią – zmniejszą obrzęk błony śluzowej,
  • donosowe leki obkurczające błonę śluzową nosa,
  • antybiotyki – u chorych z bakteryjnym zapaleniem zatok – głównie amoksycylina.

Ból zatok – jakie są domowe sposoby na bolące zatoki?

Podstawą leczenia wszystkich dolegliwości związanych z zatokami jest odpoczynek i nawadnianie. Należy unikać wysiłku, zwłaszcza schylania się. Ciepłe okłady na bolesne miejsca mogą usprawnić usuwanie wydzieliny z zatok, a zarazem zmniejszyć ból nosa. Inhalacje solą fizjologiczną oraz płukanie wodą morską do nosa również pomogą w oczyszczeniu dróg oddechowych. Herbata z dodatkiem miodu, imbiru i cytryny będzie świetnym dodatkiem do kuracji.

  1. P. Gajewski, A. Szczeklik (red.), Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2020/2021, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020, s. 459–461, 1284–1285.
  2. H.–G. Boenninghaus, Otolaryngologia, Springer PWN, Warszawa 1997.
  3. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska i in., Pediatria, PZWL, Warszawa 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wysiękowe zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Twoje dziecko coraz głośniej nastawia telewizor? Musisz kilka razy powtarzać swoje prośby i polecenia? Możliwe, że pogorszenie słuchu spowodowane jest wysiękowym zapaleniem ucha. Czym jest ta dolegliwość i w jaki sposób ją leczyć? Podpowiadamy. 

  • Kinesiotaping – na czym polega plastrowanie dynamiczne? Zastosowanie i efekty lecznicze taśm kinetycznych

    Kinesiotaping to metoda terapeutyczna wykorzystywana przez fizjoterapeutów, polegająca na oklejaniu specjalnie do tego przeznaczonymi taśmami kinezjologicznymi określonych miejsc na ciele. Plastrowanie dynamiczne, dzięki zwiększeniu przestrzeni między skórą a mięśniami, ma działanie przeciwbólowe, użycie taśm kinesio powoduje rozluźnienie mięśni i zmniejszenie ich napięcia. Ponieważ plastry stabilizują stawy, znajdują zastosowanie podczas uprawiania sportu – zapobiegają powstawaniu kontuzji.

  • Jak leczyć kręgozmyk?

    Kręgozmyk to schorzenie, w których dochodzi do przesunięcia (podwichnięcia) kręgów budujących kręgosłup względem siebie. W skrajnych przypadkach tej dolegliwości może dojść do całkowitej utraty stabilności kręgosłupa, co z kolei może doprowadzić do znacznego pogorszenia sprawności fizycznej, przewlekłych bólów grzbietu, a także do szerokiego wachlarza objawów neurologicznych. Jak leczyć kręgozmyk?

  • Co to jest zespół WAGR?

    Zespół WAGR to rzadka, dziedziczna choroba, obejmująca cały zestaw wad genetycznych manifestujących się w postaci braku tęczówki, guza Wilms’a, niewydolności układu moczowego-płciowego, a także opóźnienia umysłowego. Po raz pierwszy opisano ją w 1964 roku.

  • Co stosować na serowate upławy? Leki, zioła, domowe sposoby

    W przypadku zakażenia grzybiczego upławy są gęste, białe, serowate, przypominające grudkowaty śluz lub twaróg. Niewłaściwe leczenie tej infekcji intymnej może doprowadzić do powikłań oraz uporczywych nawrotów choroby. Jak wyleczyć upławy, czy zioła mogą pomóc oraz jak wykonać roztwór do nasiadówek?

  • Zespół Menkesa – przyczyny, objawy, leczenie

    Choroba Menkesa to rzadki zespół chorobowy, którego częstość występowania w Europie szacuje się pomiędzy 1/100 000–1/300 000 żywych urodzeń. Zespół ten, nazywany inaczej chorobą kręconych włosów, jest genetycznym defektem metabolizmu miedzi. Jakie są charakterystyczne objawy zespołu Menkesa? Jak wygląda leczenie?

  • Obfite miesiączki – co mogą oznaczać?

    O nadmiernym krwawieniu miesiączkowym mogą świadczyć np. konieczność częstszej zmiany podpasek lub tamponów czy też obecność dużych skrzepów krwi. Co zrobić, gdy miesiączka jest bardzo obfita?

  • Spodziectwo – czym jest? Przyczyny i objawy

    Spodziectwo (ang. hypospadias) jest wrodzoną wadą układu moczowo-płciowego dotykającą chłopców. Manifestuje się nieprawidłową lokalizacją ujścia cewki moczowej, które znajduje się na brzusznej stronie prącia. Spodziectwo leczone jest operacyjnie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij