Kobieta z bólem zatok dotykająca nasady nosa
Weronika Krawiec

Ból zatok – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonego występowania infekcji układu oddechowego. W sezonie przeziębieniowym, lecz również w innych porach roku, chorzy często skarżą się na ból zatok. Jakie mogą być jego przyczyny? Czy jest to niebezpieczne? Jak sobie radzić z bólem w okolicy zatok?

  1. Jakie są przyczyny bólu zatok?
  2. Ból zatok – lokalizacja 
  3. Ból zatok – diagnostyka
  4. Ból zatok a COVID-19
  5. Jak leczyć ból zatok?
  6. Ból zatok – jakie są domowe sposoby na bolące zatoki?

Jakie są przyczyny bólu zatok?

Najczęstszą przyczyną bólu zatok jest zapalenie zatok przynosowych (rhinosinusitis). Schorzenie może być ostre lub przewlekłe: ostre zapalenie zatok trwa poniżej 12. tygodni, natomiast przewlekłe trwa zdecydowanie dłużej, utrzymuje się powyżej 12. tygodni.

Zapalenie zatok może być spowodowane zakażeniem: 

  • wirusowym, 
  • powirusowym,
  • bakteryjnym. 

Zakażenie wirusowe to tak zwane przeziębienie, które ustępuje samo w ciągu 10 dni, może mu towarzyszyć ból zatok, ból głowy i gardła, wyciek z nosa (rzadko występuje wirusowe zapalenie zatok bez kataru). Zakażenie powirusowe powoduje chorobę, która trwa dłużej i jest bardziej nasilona od 5 doby. Chore zatoki, których przyczyną jest bakteria objawiają się bólem zatok, ropnym wyciekiem z nosa i gorączką. 

Zapalenie zatok (niezależnie od przyczyny) powoduje: ból zatok, który może objawiać się jako ból głowy w okolicy czoła nasilający się przy schylaniu, ból w okolicy szczęki lub policzków, ból zębów, upośledzenie węchu lub smaku, zatkanie nosa i gorączkę. 

Poznanie dokładnej przyczyny chorych zatok może być problematyczne ze względu na bardzo podobne objawy. Należy pamiętać, że antybiotykoterapię stosuje się wyłącznie w przypadku zakażenia bakteryjnego. Nieuzasadnione przyjmowanie antybiotyków może prowadzić do antybiotykoodporności.

Sprawdź preparaty na ból zatok dostępne na DOZ.pl.

Ból zatok – przyczyny nielaryngologiczne

Poza zapaleniem zatok, ból nosa może być spowodowany przez alergię. Towarzyszy mu wówczas przezroczysta wydzielina z nosa. Nieprawidłowości w budowie nosa, takie jak skrzywienie przegrody nosa, uraz, złamanie także mogą być przyczyną bólu zatok.

Ból zatok – lokalizacja 

Ból w różnych okolicach głowy świadczy o zapaleniu poszczególnych zatok:

  • zapalenie zatoki czołowej – ból odczuwalny w okolicy czoła, nasila się przy schylaniu,
  • zapalenie zatoki szczękowej – ból odczuwalny w okolicy policzków, zębów, najczęściej w godzinach porannych oraz w ciągu dnia,
  • zapalenie zatoki sitowej – ból odczuwalny w okolicy oczodołu, przyśrodkowego kąta oka,
  • zapalenie zatoki klinowej – ból odczuwalny w okolicy szczytu głowy, za oczami, na potylicy, promieniuje do tyłu głowy. Może nasilać się w wyniku zwiększenia ciśnienia w jamie nosowej, np. podczas nurkowania czy lądowania samolotu.

Należy pamiętać, że niemowlęta nie mają wykształconych zatok czołowych, więc nie można rozpoznać zapalenia w tej okolicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie zatok sitowych u niemowląt, gdyż może mieć poważne konsekwencje pod postacią zapalenia oczodołu i skutkować nawet utratą wzroku.

Powiązane produkty

Ból zatok – diagnostyka

Aby poznać przyczyny bólu zatok, można wykonać badania krwi – OB, poziom leukocytów – ich podwyższone wartości mogą świadczyć o zakażeniu. Badaniem obrazowym wykonywanym w diagnostyce chorych zatok jest CT (tomografia komputerowa) zatok przynosowych. Badanie to wykonuje się bez kontrastu. Rezonans magnetyczny jest natomiast wykonywany przy podejrzeniu zakażenia grzybiczego zatok lub nowotworu. 

Jeśli leczenie jest nieskuteczne, a podany antybiotyk nie działa, wykonuje się nakłucie zatoki w celu pobrania płynu, który następnie poddaje się badaniu mikrobiologicznemu. Nie wykonuje się go rutynowo, lecz dzięki temu badaniu można zastosować antybiotykoterapię celowaną. 

Ból zatok a COVID-19

Objawy podobne do zapalenia zatok może wywoływać również wirus SARS–CoV2. Zakażenie COVID–19 może manifestować się szeregiem objawów ze strony układu oddechowego, są to m.in.: kaszel, katar, bóle zatok (głowy), zaburzenia węchu i smaku. Część z nich występuje również w zapaleniu zatok, dlatego obserwując u siebie któreś z tych symptomów, należy wykonać test RT-PCR w celu wykluczenia zakażenia koronawirusem.

Jak leczyć ból zatok?

Lecząc ból zatok, należy przede wszystkim skupić się na jego przyczynie. Główną przyczyną zapaleń zatok są zakażenia wirusowe, przy których przyjmujemy postawę wyczekującą i stosujemy leczenie objawowe. 

Co pomoże w złagodzeniu objawy bólu zatok? 

  • leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak ibuprofen i paracetamol,
  • płukanie nosa solą fizjologiczną, 
  • inhalacje na zatoki, np. z wykorzystaniem olejków eterycznych (aukaliptusowego, miętowego, sosnowego) czy ziół (rumianki, szałwii, nagietka),
  • płukanie zatok (irygacje),
  • glikokortykosteroidy donosowe stosowane do 14 dni (1–2 x dziennie),
  • leki antyhistaminowe u chorych z alergią – zmniejszą obrzęk błony śluzowej,
  • donosowe leki obkurczające błonę śluzową nosa,
  • antybiotyki – u chorych z bakteryjnym zapaleniem zatok – głównie amoksycylina.

Ból zatok – jakie są domowe sposoby na bolące zatoki?

Podstawą leczenia wszystkich dolegliwości związanych z zatokami jest odpoczynek i nawadnianie. Należy unikać wysiłku, zwłaszcza schylania się. Ciepłe okłady na bolesne miejsca mogą usprawnić usuwanie wydzieliny z zatok, a zarazem zmniejszyć ból nosa. Inhalacje solą fizjologiczną oraz płukanie wodą morską do nosa również pomogą w oczyszczeniu dróg oddechowych. Herbata z dodatkiem miodu, imbiru i cytryny będzie świetnym dodatkiem do kuracji.

  1. P. Gajewski, A. Szczeklik (red.), Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2020/2021, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020, s. 459–461, 1284–1285.
  2. H.–G. Boenninghaus, Otolaryngologia, Springer PWN, Warszawa 1997.
  3. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska i in., Pediatria, PZWL, Warszawa 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij