×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Ból z tyłu głowy – jakie mogą być przyczyny ucisku głowy w okolicy potylicy?

Ból głowy to częsta przypadłość, na którą skarżą się zarówno kobiety, jak i mężczyźni, może on też dotykać dzieci. Bóle głowy mogą mieć rozmaity charakter. Jednym z nich jest ból z tyłu głowy (w okolicy potylicy): kłujący lub tępy, silny bądź umiarkowany. Najczęściej towarzyszy on infekcji, jest objawem wysokiego ciśnienia, zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego, pojawia się też często po urazie. Ból z tyłu głowy może jednak także zwiastować poważniejsze schorzenie. Co może oznaczać ból głowy z tyłu? Jakie leki zastosować? Kiedy należy udać się do lekarza?

Ból z tyłu głowy – przyczyny

Przyczyny bólu bólu głowy z tyłu mogą być różne, mogą się za nim kryć rozmaite choroby:

  1. Pulsujący ból głowy z tyłu może mieć związek z rozpoczynającym się u pacjenta nadciśnieniem tętniczym. Zdarza się, że pacjent zaczyna odczuwać ból z tyłu głowy po prawej stronie lub ból z tyłu głowy po lewej stronie, ale absolutnie początkowo nie wiąże go z podwyższonym ciśnieniem. Dlatego też zazwyczaj zaczyna zażywać duże ilości środków przeciwbólowych, po których jednak ból głowy nie ustępuje. Dopiero wtedy chory wybiera się do lekarza, który rozpoznaje u niego nadciśnienie tętnicze i po włączeniu właściwych leków do walki z ciśnieniem tętniczym, ból z tyłu głowy przestaje pacjentowi doskwierać. Można zatem śmiało powiedzieć, że ból głowy z tyłu i ciśnienie tętnicze krwi mają ze sobą dużo wspólnego.
  2. Ostry ból z tyłu głowy może mieć związek z krwotokiem podpajęczynówkowym. Zazwyczaj ból w przebiegu krwawienia podpajęczynówkowego pacjenci opisują jako ból, którego nigdy wcześniej w życiu nie zaznali. Zazwyczaj przyczyną krwotoku podpajęczynówkowego jest pęknięcie tętniaka, a predysponuje do tego obecność u pacjenta nadciśnienia tętniczego i miażdżycy, jest on jedną z przyczyn udaru. Krwotok podpajęczynówkowy zawsze wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.
  3. Ból głowy z tyłu za uszami może być objawem zapalenia ucha środkowego. Poza tym ból z tyłu głowy za uszami często wiąże się także z powiększeniem się węzłów chłonnych, co najczęściej ma miejsce w przebiegu różnych infekcji.
  4. Ból głowy z tyłu w obrębie szyi, najczęściej kłujący, pojawiający się przy pochylaniu często związany jest ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych, jak również ze zmianami zwyrodnieniowymi w odcinku szyjnym kręgosłupa i uciskiem na nerwy (nerwoból). Ból głowy z tyłu nad karkiem może mieć różne nasilenie. Może doskwierać pacjentowi w różnych porach dnia: bardzo często jest to ból poranny. 
  5. Tępy ból z tyłu głowy często towarzyszy zapaleniu opon mózgowo–rdzeniowych. W tej sytuacji, poza bólem głowy z tyłu, pacjent skarży się tez na sztywność karku, ma zwykle bardzo wysoką gorączkę, a stan jego zdrowia szybko się pogarsza. Podejrzenie zapalenia opon mózgowo–rdzeniowych wymaga szybkiej interwencji lekarskiej.
  6. Ucisk i ból głowy z tyłu to częsta przypadłość związana z tzw. napięciowym bólem głowy. Jest to najczęstsza postać bólu głowy, która inaczej nazywana jest bólem psychogennym. Pojawia się często jako efekt zbyt małej ilości godzin snu, jako efekt nadmiernych nerwów i silnego stresu. Zmiana nawyków może w tym przypadku pomóc w zredukowaniu objawów.
  7. Silny ból głowy z tyłu, w okolicy potylicy, niestety bywa też objawem guza mózgu. Wówczas bólowi towarzyszyć mogą też innego rodzaju dolegliwości, jak nudności, wymioty czy zaburzenia widzenia.
  8. Ból głowy z tyłu może pojawić się również u osób z tendencją do migreny, często pojawia się wtedy problem nudności czy wymiotów.
  9. Ból głowy z tyłu (prawa strona i lewa strona), a także ból szyi, może być też pierwszym objawem i zwiastunem zaczynającego się przeziębienia lub też bardziej poważnej infekcji dróg oddechowych.

Ból głowy z tyłu a dodatkowe objawy

Dość często zdarzają się sytuacje, w przebiegu których ból głowy z tyłu nie jest jedynym objawem. Czasami bowiem towarzyszą mu również inne symptomy:

  1. Nudności i wymioty – te objawy dodatkowe mogą mieć związek z rozwijającym się u pacjenta guzem mózgu.
  2. Ból z tyłu głowy i zawroty – także muszą skłonić lekarza do diagnostyki pod kątem ewentualnego guza.
  3. Podwójne widzenie – konieczna diagnostyka pod kątem obecności guza.
  4. Światłowstręt – sugeruje napięciowy ból głowy, z którego może dojść do rozwoju migreny.
  5. Sztywność karku – obecność tego objawu sugeruje obecność zapalenie opon mózgowo–rdzeniowych, w takim przypadku należy niezwłocznie udać się do szpitala.
  6. Ból uszu – pojawia się wówczas, kiedy pacjent cierpi z powodu zapalenia ucha.

Ból z tyłu głowy w ciąży i u dziecka

Ból z tyłu głowy u dziecka może mieć związek z różnymi przyczynami, część z nich jest taka sama, jak u ludzi dorosłych:

  1. Samoistny ból głowy w okolicy potylicy – w przypadku tego rodzaju bólu, po wykluczeniu wszystkich możliwych przyczyn, nie da się stwierdzić, czym jest on spowodowany.
  2. Infekcja – zarówno wirusowa, jak i bakteryjna może przyczyniać się do bólu z tyłu głowy.
  3. Zapalenie uszu.
  4. Powiększenie węzłów chłonnych.
  5. Guz mózgu – niestety, nawet u dzieci nie można wykluczyć takiej przyczyny bez odpowiednich badań.
  6. Zapalenie opon mózgowo–rdzeniowych.

Także kobiety ciężarne skarżą się na ból z tyłu głowy. W ciąży ból głowy z tyłu może być związany z następującymi przyczynami:

  1. Zmiany hormonalne – zwykle w początkowym okresie ciąży, w czasie pierwszego trymestru, zmiany hormonalne są na tyle duże, że przyczyniają się do powstawania bólu głowy.
  2. Nadciśnienie tętnicze – zdarza się, że w czasie ciąży u kobiety, która nigdy nie miała problemów z ciśnieniem, dojdzie do rozwoju  nadciśnienia, które będzie wywoływało ból z tyłu głowy.
  3. Ból z tyłu głowy w ciąży może mieć też związek z zatruciem ciążowym, czyli gestozą. Jeśli jest to ostry ból z tyłu głowy, któremu towarzyszą zawroty głowy oraz dzwonienie i szum w uszach, jak również nadciśnienie tętnicze, wymaga pilnej wizyty u lekarza.

Domowe sposoby na ból z tyłu głowy

W sytuacji, kiedy zaczynamy odczuwać ból z tyłu głowy, zadajemy sobie pytania: Co na ból z tyłu głowy? Co zrobić, jak boli głowa? Zanim zgłosimy się z problemem do lekarza, warto spróbować zastosować domowe sposoby na ból z tyłu głowy. Kiedy zaczynamy odczuwać dolegliwości, można w pierwszej kolejności po prostu postarać się zrelaksować: zrobić sobie ciepłą kąpiel z dodatkiem olejków aromatycznych, co powinno nas rozluźnić i uspokoić. Poza tym, w przypadku bólu z tyłu głowy, trzeba spróbować masażu okolicy karku – często ta metoda okazuje się bardzo skuteczna.

Nie wolno zapomnieć o wietrzeniu pomieszczeń, w których przebywamy oraz o odpowiedniej temperaturze. Można też spróbować zastosować akupunkturę oraz aromaterapię, czy zimne okłady na głowę. Jeśli takie metody zawodzą, wtedy można sięgnąć po środki przeciwbólowe dostępne bez recepty (paracetamol, ibuprofen, metamizol).

Ból z tyłu głowy – diagnostyka, leczenie, rokowania

W sytuacji, kiedy ból głowy z tyłu pojawia się coraz częściej, a dolegliwości nie ustępują pomimo domowych metod i środków przeciwbólowych, konieczna jest wizyta u lekarza, najlepiej od razu u neurologa. Lekarz po zebraniu dokładnego wywiadu zleci dalsze badania, zwykle jest to tomografia komputerowa głowy lub rezonans magnetyczny, często połączony z obrazowaniem także odcinka szyjnego kręgosłupa. Po wykonaniu badań dodatkowych można podjąć właściwe leczenie. W przypadku stwierdzenia zmian zwyrodnieniowych w kręgosłupie może zajść potrzeba leczenia neurochirurgicznego, zaś w przypadku obecności guza, leczenie neurochirurgiczne może zostać połączone z chemioterapią. W przypadku stwierdzenia innych przyczyn bólu z tyłu głowy, leczenie uzależnione jest od rozpoznania.

Trzeba pamiętać o tym, że jeśli ból głowy jest bólem bardzo silnym lub też towarzyszy mu sztywność karku, wtedy konsultacja lekarska powinna odbyć się natychmiast – może bowiem świadczyć on o krwotoku podpajęczynówkowym lub zapaleniu oponowo–rdzeniowych.

Rokowanie w przypadku bólu z tyłu głowy jest bardzo róże i uzależnione jest od przyczyny: najgorzej rokują guzy mózgu i krwotok podpajęczynówkowy, reszta przyczyn jest zwykle w pełni uleczalna.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. W. Kozubski, P. P. Liberski, J. Moryś, Neurologia. Podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa 2013.
  2. A. Prusiński, Neurologia praktyczna, PZWL, Warszawa 2011.
  3. A. Szczeklik, P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019.

Podziel się: