Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji - portal DOZ.pl
Kobieta w ciązy trzyma się za brzuch
Weronika Krawiec

Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

Co to jest stan przedrzucawkowy?

Stan przedrzucawkowy (PE) związany jest z nadciśnieniem tętniczym. Jego przyczyną jest uogólniony skurcz naczyń krwionośnych. Diagnozowany jest u kobiet ciężarnych po 20. tygodniu ciąży. Może wystąpić zarówno w czasie trwania ciąży, podczas porodu i podczas połogu, czyli w czasie występującym bezpośrednio po urodzeniu dziecka. Objawia się podwyższonym ciśnieniem tętniczym – powyżej lub równemu 140/90 mmHg. Kolejnym objawem jest białkomocz. Kryterium rozpoznania jest utrata ≥300  mg białka z moczem na dobę.

Preeklampsja, czyli stan przedrzucawkowy, jest to najcięższa postać nadciśnienia, która może dotknąć przyszłą mamę. Rozpoznanie to niesie za sobą przykre konsekwencje nie tylko u niej, ale także i u dziecka. Przeważnie stan przedrzucawkowy rozpoznawany jest w drugiej połowie ciąży. Ciężarna skarży się najczęściej na bóle głowy, bóle nadbrzusza i zaburzenia widzenia. Objawy te powinny być bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza ginekologa.

Stan przedrzucawkowy – czynniki ryzyka

Wśród głównych czynników ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego w ciąży są:

  • pierwsza ciąża,
  • wiek kobiety <18 lat oraz >35 lat,
  • choroby współistniejące: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby reumatyczne,
  • otyłość,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego w poprzedniej ciąży,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego podczas ciąży mamy lub siostry,
  • ciąża wielopłodowa,
  • cukrzyca ciążowa.

Polecane dla Ciebie

Stan przedrzucawkowy – powikłania

Preeklampsja może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Powikłania można podzielić na te, które odczują mamy oraz te będące niebezpieczne dla dziecka.

W okresie płodowym może dojść do niedotlenienia, obumarcia wewnątrzmacicznego płodu czy problemu ze wzrostem wewnątrzmacicznym, a co za tym idzie niskiej masy urodzeniowej dziecka. Noworodek, u którego mamy rozpoznano stan przedrzucawkowy, kiedy była w ciąży, może urodzić się jako wcześniak lub przez cesarskie cięcie.

U matki stan przedrzucawkowy może skutkować krwawieniem śródmózgowym, udarem mózgu, niewydolnością narządów. Kolejnym powikłaniem jest rozwarstwienie aorty, wystąpienie drgawek, zespół DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe), niewydolność serca, a nawet zgon.

Podczas porodu lub w okresie połogu może wystąpić rzucawka ciężarnych, czyli drgawki toniczno-kloniczne z utratą przytomności. Jest to również skutek stanu przedrzucawkowego. U części kobiet można zaobserwować bardzo groźny objaw zagrażający ciąży, którym jest zespół HELLP. Do objawów HELLP należą hemoliza, podwyższone wartości prób wątrobowych w badaniach laboratoryjnych oraz zmniejszona liczba płytek krwi. Charakteryzuje się złym samopoczuciem, nadciśnieniem tętniczym, bólem brzucha, nudnościami i wymiotami. Występuje nawet do tygodnia po porodzie.HELLP może prowadzić do śmierci.

Jak rozpoznać stan przedrzucawkowy?

Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić kobietę w ciąży, ale także podczas porodu i połogu jest podwyższone ciśnienie. Wartości ≥140/90 mmHg po ukończeniu 20. tygodnia ciąży nie są prawidłowe i powinny skłonić pacjentkę do wizyty w gabinecie lekarza prowadzącego. Pomocnicze w diagnozie będą badania moczu, które ocenią ilość wydalanego białka z moczem podczas doby. Kolejne badane wartości to morfologia krwi, wartości enzymów wątrobowych oraz kreatynina.

Dowiedz się więcej o tym, czym jest białkomocz i jak wygląda badanie moczu

Istnieją dwie postaci stanu przedrzucawkowego:

  • łagodna – gdy podwyższone jest ciśnienie oraz występuje białkomocz,
  • ciężka – gdy występuje podwyższone ciśnienie oraz dodatkowe objawy świadczące o uszkodzeniu narządów wewnętrznych.

Ciężka postać przedrzucawki wymaga hospitalizacji oraz ciągłej kontroli stanu pacjentki.

Stan przedrzucawkowy — postępowanie

Kobiety, u których rozpoznano nadciśnienie tętnicze w ciąży lub stan przedrzucawkowy powinny znajdować się pod ścisłą kontrolą lekarza. W przypadku wystąpienia ciśnienia u ciężarnej ≥140/90 mmHg należy włączyć leczenie farmakologiczne. Istnieje kilka leków, które obniżają ciśnienie tętnicze mające zastosowanie u ciężarnych. Należą do nich: metyldopa, labetalol oraz nifedypina. Dawki leków powinny być ustalone przez lekarza prowadzącego i należy przestrzegać jego restrykcyjnych zaleceń.

Wartości ciśnienia u kobiet w ciąży przekraczające 160/110mmHg są stanem zagrożenia życia i wymagają pilnej hospitalizacji. W rzucawce ciężarnych stosuje się siarczan magnezu, by zatrzymać napady drgawek. Pomocnicze jest zastosowanie leków obniżających ciśnienie, aparatury z tlenem oraz stałe monitorowanie pacjentki.

Stan przedrzucawkowy a przedwczesne ukończenie ciąży

Nie zawsze stan przedrzucawkowy wywołuje przedwczesne zakończenie ciąży. Jeśli ciśnienie jest właściwie kontrolowane, a leki działają prawidłowo i stabilizują wartości, ciążę należy ukończyć po ukończeniu 37. tygodnia. Jeśli leki nie działają w zakładany sposób, wystąpią drgawki spowodowane rzucawką czy zespół HELLP i wówczas należy szybciej rozwiązać ciążę.

Stan przedrzucawkowy – zapobieganie

Kobieta ciężarna z pewnością nie powinna się przemęczać. Wskazane jest także, aby starała się unikać czynników, które mogłyby ją stresować. Ponadto, drobna aktywność fizyczna w okresie ciąży może zapobiec rozwojowi stanu przedrzucawkowego, niemniej ten element profilaktyki zawsze powinien być skonsultowany z lekarzem prowadzącym pacjentkę. Co więcej, przyjmuje się, że jednym z elementów, dzięki któremu obniża się ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), ale tylko wśród kobiet obciążonymi czynnikami ryzyka. Podobnie jest z suplementacją wapnia, zaleca się ją tylko w grupach wysokiego ryzyka i w przypadku niedoboru tego pierwiastka, które można potwierdzić, wykonując badanie poziomu wapnia. Konieczne jest stałe kontrolowanie w stałe kontrolowanie wartości ciśnienia tętniczego zarówno podczas ciąży, jak i połogu. Ciśnienie należy mierzyć po co najmniej pięciominutowym odpoczynku z użyciem mankietu odpowiedniej długości. Należy wykonać dwa pomiary, które uśrednione dadzą nam prawidłową wartość.

Sprawdź, jakie ciśnieniomierze znajdziesz na DOZ.pl
  1. Położnictwo i Ginekologia pod. red. Grzegorza Bręborowicza, PZWL wydanie II 2015
  2. Interna Szczeklika Mały podręcznik 2020/2021, pod red. Piotra Gajewskiego, Andrzeja Szczeklika.
  3. Ciąża wysokiego ryzyka. Pod red. Grzegorza Bręborowicza,  Wydanie III. 2010.
  4. Iwona Maruniak-Chudek, Jerzy Chudek, Rzucawka, „Via Medica", Forum Nefrologiczne2009, 4 (2) 2009.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przygotowanie organizmu do ciąży – od kiedy brać suplementy, witaminy i minerały?

    Wiele kobiet, które planują zostać mami, zastanawia się, które witaminy i minerały suplementować przed ciążą, a których z nich unikać, żeby zwiększyć swoje szansę na posiadanie potomstwa? Istnieje kilka prostych zasad dotyczących planowania zarówno macierzyństwa, jak i ojcostwa, które powinni stosować przyszli rodzice. Dlaczego kobiety starające się o dziecko lub będące w ciąży nie powinny pić syropu lub napoju z aloesu, jak długo przed zajściem w ciążę należy zacząć brać kwas foliowy oraz co należy włączyć do swojej diety, aby podnieść swoją płodność? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Nacinanie krocza – kontrowersje wokół rutynowego nacinania krocza podczas porodu

    Wątpliwości narastające wokół tematu rutynowych nacięć krocza w trakcie porodu towarzyszą środowisku medycznemu już od wielu dekad. Niesłabnąca od lat argumentacja zarówno zwolenników, jak i przeciwników tego zabiegu sprawiła, że również w Polsce toczy się spór o zasadność episiotomii w kontekście wielu sytuacji położniczych. Co zatem sprawia, że pomimo upływu wielu lat doświadczenia i praktyki temat nacięcia krocza jest nadal równie kontrowersyjny, jak niemal dwie dekady temu, a wizja porodu siłami natury budzi coraz większy lęk wśród pacjentek? 

  • Nadciśnienie w ciąży – przyczyny, leczenie, powikłania

    Nadciśnienie tętnicze jest jedną z wielu chorób, które mogą towarzyszyć ciężarnej. Choć zwykle początkowo nie daje ono żadnych objawów, to brak wdrożenia odpowiedniego postępowania i leczenia może doprowadzić do poważnych komplikacji, które stanowią zagrożenie życia zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. 

  • Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

    Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

  • Poronienie – najczęstsze przyczyny. Jakie są objawy poronienia?

    Poronienie jest problemem, który dotyczy coraz większej ilości kobiet. Jest to samoistne zakończenie ciąży przed 22. tygodniem, a więc momentem, w którym płód uzyskuje zdolność do przeżycia poza łonem matki. Do utraty ciąży może dojść na różnych etapach jej rozwoju, również przyczyny poronienia mogą być różne – mogą to być czynniki anatomiczne, hormonalne czy środowiskowe. 

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij