Kobieta w ciązy trzyma się za brzuch
Weronika Krawiec

Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

Co to jest stan przedrzucawkowy?

Stan przedrzucawkowy (PE) związany jest z nadciśnieniem tętniczym. Jego przyczyną jest uogólniony skurcz naczyń krwionośnych. Diagnozowany jest u kobiet ciężarnych po 20. tygodniu ciąży. Może wystąpić zarówno w czasie trwania ciąży, podczas porodu i podczas połogu, czyli w czasie występującym bezpośrednio po urodzeniu dziecka. Objawia się podwyższonym ciśnieniem tętniczym – powyżej lub równemu 140/90 mmHg. Kolejnym objawem jest białkomocz. Kryterium rozpoznania jest utrata ≥300  mg białka z moczem na dobę.

Preeklampsja, czyli stan przedrzucawkowy, jest to najcięższa postać nadciśnienia, która może dotknąć przyszłą mamę. Rozpoznanie to niesie za sobą przykre konsekwencje nie tylko u niej, ale także i u dziecka. Przeważnie stan przedrzucawkowy rozpoznawany jest w drugiej połowie ciąży. Ciężarna skarży się najczęściej na bóle głowy, bóle nadbrzusza i zaburzenia widzenia. Objawy te powinny być bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza ginekologa.

Stan przedrzucawkowy – czynniki ryzyka

Wśród głównych czynników ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego w ciąży są:

  • pierwsza ciąża,
  • wiek kobiety <18 lat oraz >35 lat,
  • choroby współistniejące: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby reumatyczne,
  • otyłość,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego w poprzedniej ciąży,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego podczas ciąży mamy lub siostry,
  • ciąża wielopłodowa,
  • cukrzyca ciążowa.

Powiązane produkty

Stan przedrzucawkowy – powikłania

Preeklampsja może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Powikłania można podzielić na te, które odczują mamy oraz te będące niebezpieczne dla dziecka.

W okresie płodowym może dojść do niedotlenienia, obumarcia wewnątrzmacicznego płodu czy problemu ze wzrostem wewnątrzmacicznym, a co za tym idzie niskiej masy urodzeniowej dziecka. Noworodek, u którego mamy rozpoznano stan przedrzucawkowy, kiedy była w ciąży, może urodzić się jako wcześniak lub przez cesarskie cięcie.

U matki stan przedrzucawkowy może skutkować krwawieniem śródmózgowym, udarem mózgu, niewydolnością narządów. Kolejnym powikłaniem jest rozwarstwienie aorty, wystąpienie drgawek, zespół DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe), niewydolność serca, a nawet zgon.

Podczas porodu lub w okresie połogu może wystąpić rzucawka ciężarnych, czyli drgawki toniczno-kloniczne z utratą przytomności. Jest to również skutek stanu przedrzucawkowego. U części kobiet można zaobserwować bardzo groźny objaw zagrażający ciąży, którym jest zespół HELLP. Do objawów HELLP należą hemoliza, podwyższone wartości prób wątrobowych w badaniach laboratoryjnych oraz zmniejszona liczba płytek krwi. Charakteryzuje się złym samopoczuciem, nadciśnieniem tętniczym, bólem brzucha, nudnościami i wymiotami. Występuje nawet do tygodnia po porodzie.HELLP może prowadzić do śmierci.

Jak rozpoznać stan przedrzucawkowy?

Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić kobietę w ciąży, ale także podczas porodu i połogu jest podwyższone ciśnienie. Wartości ≥140/90 mmHg po ukończeniu 20. tygodnia ciąży nie są prawidłowe i powinny skłonić pacjentkę do wizyty w gabinecie lekarza prowadzącego. Pomocnicze w diagnozie będą badania moczu, które ocenią ilość wydalanego białka z moczem podczas doby. Kolejne badane wartości to morfologia krwi, wartości enzymów wątrobowych oraz kreatynina.

Dowiedz się więcej o tym, czym jest białkomocz i jak wygląda badanie moczu

Istnieją dwie postaci stanu przedrzucawkowego:

  • łagodna – gdy podwyższone jest ciśnienie oraz występuje białkomocz,
  • ciężka – gdy występuje podwyższone ciśnienie oraz dodatkowe objawy świadczące o uszkodzeniu narządów wewnętrznych.

Ciężka postać przedrzucawki wymaga hospitalizacji oraz ciągłej kontroli stanu pacjentki.

Stan przedrzucawkowy — postępowanie

Kobiety, u których rozpoznano nadciśnienie tętnicze w ciąży lub stan przedrzucawkowy powinny znajdować się pod ścisłą kontrolą lekarza. W przypadku wystąpienia ciśnienia u ciężarnej ≥140/90 mmHg należy włączyć leczenie farmakologiczne. Istnieje kilka leków, które obniżają ciśnienie tętnicze mające zastosowanie u ciężarnych. Należą do nich: metyldopa, labetalol oraz nifedypina. Dawki leków powinny być ustalone przez lekarza prowadzącego i należy przestrzegać jego restrykcyjnych zaleceń.

Wartości ciśnienia u kobiet w ciąży przekraczające 160/110mmHg są stanem zagrożenia życia i wymagają pilnej hospitalizacji. W rzucawce ciężarnych stosuje się siarczan magnezu, by zatrzymać napady drgawek. Pomocnicze jest zastosowanie leków obniżających ciśnienie, aparatury z tlenem oraz stałe monitorowanie pacjentki.

Stan przedrzucawkowy a przedwczesne ukończenie ciąży

Nie zawsze stan przedrzucawkowy wywołuje przedwczesne zakończenie ciąży. Jeśli ciśnienie jest właściwie kontrolowane, a leki działają prawidłowo i stabilizują wartości, ciążę należy ukończyć po ukończeniu 37. tygodnia. Jeśli leki nie działają w zakładany sposób, wystąpią drgawki spowodowane rzucawką czy zespół HELLP i wówczas należy szybciej rozwiązać ciążę.

Stan przedrzucawkowy – zapobieganie

Kobieta ciężarna z pewnością nie powinna się przemęczać. Wskazane jest także, aby starała się unikać czynników, które mogłyby ją stresować. Ponadto, drobna aktywność fizyczna w okresie ciąży może zapobiec rozwojowi stanu przedrzucawkowego, niemniej ten element profilaktyki zawsze powinien być skonsultowany z lekarzem prowadzącym pacjentkę. Co więcej, przyjmuje się, że jednym z elementów, dzięki któremu obniża się ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), ale tylko wśród kobiet obciążonymi czynnikami ryzyka. Podobnie jest z suplementacją wapnia, zaleca się ją tylko w grupach wysokiego ryzyka i w przypadku niedoboru tego pierwiastka, które można potwierdzić, wykonując badanie poziomu wapnia. Konieczne jest stałe kontrolowanie w stałe kontrolowanie wartości ciśnienia tętniczego zarówno podczas ciąży, jak i połogu. Ciśnienie należy mierzyć po co najmniej pięciominutowym odpoczynku z użyciem mankietu odpowiedniej długości. Należy wykonać dwa pomiary, które uśrednione dadzą nam prawidłową wartość.

Sprawdź, jakie ciśnieniomierze znajdziesz na DOZ.pl
  1. Położnictwo i Ginekologia pod. red. Grzegorza Bręborowicza, PZWL wydanie II 2015
  2. Interna Szczeklika Mały podręcznik 2020/2021, pod red. Piotra Gajewskiego, Andrzeja Szczeklika.
  3. Ciąża wysokiego ryzyka. Pod red. Grzegorza Bręborowicza,  Wydanie III. 2010.
  4. Iwona Maruniak-Chudek, Jerzy Chudek, Rzucawka, „Via Medica", Forum Nefrologiczne2009, 4 (2) 2009.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak sprawdzić czy jesteś w ciąży? Objawy i metody diagnozowania ciąży

    Jeżeli u kobiety miesiączkującej dotychczas w miarę regularnie występuje objaw braku miesiączki, kobieta skarży się na częste oddawanie moczu, na mdłości i obrzmiałe piersi, wówczas można z dużą dozą pewności podejrzewać, że jest w ciąży.

  • Jakie są zagrożenia związane z późną ciążą? Jakie badania wykonać?

    W dzisiejszych czasach wiele osób decyduje się na potomstwo później, niż miało to miejsce jeszcze kilkanaście lat temu. Choć niesie to za sobą wiele korzyści, warto poznać również potencjalne zagrożenia takiej ciąży. Kiedy mówimy o późnej ciąży oraz jakie badania należy wykonać w trakcie jej trwania?

  • Badanie KTG płodu - na czym polega i kiedy się je wykonuje?

    Badanie KTG, znane również jako kardiotokografia, to nieinwazyjne badanie, które pozwala na monitorowanie czynności serca płodu oraz skurczów mięśnia macicy. Jest to podstawowe badanie wykonywane najczęściej w okresie okołoporodowym, które dostarcza cennych informacji na temat stanu zdrowia dziecka i przebiegu porodu. Na czym polega KTG? Jak je interpretować?

  • Badania prenatalne – kiedy je wykonać? Jak wyglądają i ile kosztują?

    Badania prenatalne są coraz częściej wykorzystywane w trakcie ciąży i stanowią nieoceniony wkład w opiekę nad kobietą ciężarną. Dzięki ich wykonaniu lekarze są w stanie z dużym prawdopodobieństwem określić dobrostan płodu oraz wykluczyć bądź potwierdzić potencjalne nieprawidłowości w jego rozwoju. Czym są badania prenatalne oraz jaki jest koszt ich wykonania?

  • Jak sobie radzić z alergią w ciąży?

    Co piąta kobieta w ciąży cierpi na alergię, zwłaszcza na alergiczny nieżyt nosa i astmę alergiczną. W czasie ciąży może pojawić się także alergiczne zapalenie spojówek, ostra pokrzywka, alergia pokarmowa, alergia na leki, a nawet anafilaksja. Jak zatem radzić sobie z alergią w ciąży? Jakie leki można stosować na alergię w ciąży? Czy w ciąży można robić testy alergiczne? I czy alergia w ciąży szkodzi dziecku?

  • Krew pępowinowa – znaczenie, przechowywanie

    Poród to wyjątkowy moment w życiu kobiety. To również jedyna okazja do zabezpieczenia unikalnych komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Ich wykorzystanie jest możliwe w leczeniu ponad osiemdziesięciu schorzeń onkologicznych i hematologicznych.

  • Czy kobieta w ciąży może przyjmować symetykon? Jak działają leki na nadmierne gazy?

    Wzdęcia to powszechny i uciążliwy problem dotykający wiele kobiet w ciąży. Często zupełnie niepotrzebnie uznawany za wstydliwy i pomijany w rozmowie z lekarzem, co utrudnia znalezienie skutecznych rozwiązań i zmniejszenie dyskomfortu u przyszłej mamy. Tymczasem istnieją dobre i bezpieczne sposoby, by złagodzić nieprzyjemne dolegliwości. Co może zastosować kobieta oczekująca dziecka i dlaczego w ciąży pojawiają się wzdęcia?

  • Blizny po cesarskim cięciu. Pielęgnacja i sposoby na blizny po cesarce

    W ciągu ostatnich 10 lat odnotowano ponad dwukrotny wzrost odsetka porodów zakończonych cesarskim cięciem. W naszym kraju wynosi on aż 42,2%. Jest to jeden z najwyższych wyników w Europie. Jest to też najczęściej wykonywana operacja położnicza, a dane przedstawiają ciągłą tendencję wzrostową. Przez wzgląd na powszechność tego rodzaju porodu warto rozpowszechniać wiedzę na temat konsekwencji, jakie za sobą niesie. Jedną z nich jest oczywiście rana pooperacyjna i ryzyko powstania zrostów. Prawidłowa pielęgnacja blizny po cesarce może zmniejszyć jej widoczność w późniejszym czasie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij