Kobieta w ciązy trzyma się za brzuch
Weronika Krawiec

Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

Co to jest stan przedrzucawkowy?

Stan przedrzucawkowy (PE) związany jest z nadciśnieniem tętniczym. Jego przyczyną jest uogólniony skurcz naczyń krwionośnych. Diagnozowany jest u kobiet ciężarnych po 20. tygodniu ciąży. Może wystąpić zarówno w czasie trwania ciąży, podczas porodu i podczas połogu, czyli w czasie występującym bezpośrednio po urodzeniu dziecka. Objawia się podwyższonym ciśnieniem tętniczym – powyżej lub równemu 140/90 mmHg. Kolejnym objawem jest białkomocz. Kryterium rozpoznania jest utrata ≥300  mg białka z moczem na dobę.

Preeklampsja, czyli stan przedrzucawkowy, jest to najcięższa postać nadciśnienia, która może dotknąć przyszłą mamę. Rozpoznanie to niesie za sobą przykre konsekwencje nie tylko u niej, ale także i u dziecka. Przeważnie stan przedrzucawkowy rozpoznawany jest w drugiej połowie ciąży. Ciężarna skarży się najczęściej na bóle głowy, bóle nadbrzusza i zaburzenia widzenia. Objawy te powinny być bezwzględnym wskazaniem do wizyty u lekarza ginekologa.

Stan przedrzucawkowy – czynniki ryzyka

Wśród głównych czynników ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego w ciąży są:

  • pierwsza ciąża,
  • wiek kobiety <18 lat oraz >35 lat,
  • choroby współistniejące: nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby reumatyczne,
  • otyłość,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego w poprzedniej ciąży,
  • wystąpienie stanu przedrzucawkowego podczas ciąży mamy lub siostry,
  • ciąża wielopłodowa,
  • cukrzyca ciążowa.

Polecane dla Ciebie

Stan przedrzucawkowy – powikłania

Preeklampsja może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Powikłania można podzielić na te, które odczują mamy oraz te będące niebezpieczne dla dziecka.

W okresie płodowym może dojść do niedotlenienia, obumarcia wewnątrzmacicznego płodu czy problemu ze wzrostem wewnątrzmacicznym, a co za tym idzie niskiej masy urodzeniowej dziecka. Noworodek, u którego mamy rozpoznano stan przedrzucawkowy, kiedy była w ciąży, może urodzić się jako wcześniak lub przez cesarskie cięcie.

U matki stan przedrzucawkowy może skutkować krwawieniem śródmózgowym, udarem mózgu, niewydolnością narządów. Kolejnym powikłaniem jest rozwarstwienie aorty, wystąpienie drgawek, zespół DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe), niewydolność serca, a nawet zgon.

Podczas porodu lub w okresie połogu może wystąpić rzucawka ciężarnych, czyli drgawki toniczno-kloniczne z utratą przytomności. Jest to również skutek stanu przedrzucawkowego. U części kobiet można zaobserwować bardzo groźny objaw zagrażający ciąży, którym jest zespół HELLP. Do objawów HELLP należą hemoliza, podwyższone wartości prób wątrobowych w badaniach laboratoryjnych oraz zmniejszona liczba płytek krwi. Charakteryzuje się złym samopoczuciem, nadciśnieniem tętniczym, bólem brzucha, nudnościami i wymiotami. Występuje nawet do tygodnia po porodzie.HELLP może prowadzić do śmierci.

Jak rozpoznać stan przedrzucawkowy?

Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić kobietę w ciąży, ale także podczas porodu i połogu jest podwyższone ciśnienie. Wartości ≥140/90 mmHg po ukończeniu 20. tygodnia ciąży nie są prawidłowe i powinny skłonić pacjentkę do wizyty w gabinecie lekarza prowadzącego. Pomocnicze w diagnozie będą badania moczu, które ocenią ilość wydalanego białka z moczem podczas doby. Kolejne badane wartości to morfologia krwi, wartości enzymów wątrobowych oraz kreatynina.

Dowiedz się więcej o tym, czym jest białkomocz i jak wygląda badanie moczu

Istnieją dwie postaci stanu przedrzucawkowego:

  • łagodna – gdy podwyższone jest ciśnienie oraz występuje białkomocz,
  • ciężka – gdy występuje podwyższone ciśnienie oraz dodatkowe objawy świadczące o uszkodzeniu narządów wewnętrznych.

Ciężka postać przedrzucawki wymaga hospitalizacji oraz ciągłej kontroli stanu pacjentki.

Stan przedrzucawkowy — postępowanie

Kobiety, u których rozpoznano nadciśnienie tętnicze w ciąży lub stan przedrzucawkowy powinny znajdować się pod ścisłą kontrolą lekarza. W przypadku wystąpienia ciśnienia u ciężarnej ≥140/90 mmHg należy włączyć leczenie farmakologiczne. Istnieje kilka leków, które obniżają ciśnienie tętnicze mające zastosowanie u ciężarnych. Należą do nich: metyldopa, labetalol oraz nifedypina. Dawki leków powinny być ustalone przez lekarza prowadzącego i należy przestrzegać jego restrykcyjnych zaleceń.

Wartości ciśnienia u kobiet w ciąży przekraczające 160/110mmHg są stanem zagrożenia życia i wymagają pilnej hospitalizacji. W rzucawce ciężarnych stosuje się siarczan magnezu, by zatrzymać napady drgawek. Pomocnicze jest zastosowanie leków obniżających ciśnienie, aparatury z tlenem oraz stałe monitorowanie pacjentki.

Stan przedrzucawkowy a przedwczesne ukończenie ciąży

Nie zawsze stan przedrzucawkowy wywołuje przedwczesne zakończenie ciąży. Jeśli ciśnienie jest właściwie kontrolowane, a leki działają prawidłowo i stabilizują wartości, ciążę należy ukończyć po ukończeniu 37. tygodnia. Jeśli leki nie działają w zakładany sposób, wystąpią drgawki spowodowane rzucawką czy zespół HELLP i wówczas należy szybciej rozwiązać ciążę.

Stan przedrzucawkowy – zapobieganie

Kobieta ciężarna z pewnością nie powinna się przemęczać. Wskazane jest także, aby starała się unikać czynników, które mogłyby ją stresować. Ponadto, drobna aktywność fizyczna w okresie ciąży może zapobiec rozwojowi stanu przedrzucawkowego, niemniej ten element profilaktyki zawsze powinien być skonsultowany z lekarzem prowadzącym pacjentkę. Co więcej, przyjmuje się, że jednym z elementów, dzięki któremu obniża się ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), ale tylko wśród kobiet obciążonymi czynnikami ryzyka. Podobnie jest z suplementacją wapnia, zaleca się ją tylko w grupach wysokiego ryzyka i w przypadku niedoboru tego pierwiastka, które można potwierdzić, wykonując badanie poziomu wapnia. Konieczne jest stałe kontrolowanie w stałe kontrolowanie wartości ciśnienia tętniczego zarówno podczas ciąży, jak i połogu. Ciśnienie należy mierzyć po co najmniej pięciominutowym odpoczynku z użyciem mankietu odpowiedniej długości. Należy wykonać dwa pomiary, które uśrednione dadzą nam prawidłową wartość.

Sprawdź, jakie ciśnieniomierze znajdziesz na DOZ.pl
  1. Położnictwo i Ginekologia pod. red. Grzegorza Bręborowicza, PZWL wydanie II 2015
  2. Interna Szczeklika Mały podręcznik 2020/2021, pod red. Piotra Gajewskiego, Andrzeja Szczeklika.
  3. Ciąża wysokiego ryzyka. Pod red. Grzegorza Bręborowicza,  Wydanie III. 2010.
  4. Iwona Maruniak-Chudek, Jerzy Chudek, Rzucawka, „Via Medica", Forum Nefrologiczne2009, 4 (2) 2009.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • In vitro – na czym polega, przebieg, skuteczność, koszt

    Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) problemy z płodnością ma ok. 12% populacji. Szacuje się, że w Polsce dotyczy to aż 20% osób w wieku reprodukcyjnym. Nadzieję na posiadanie potomstwa daje jednak metoda in vitro, która w dużej mierze jest finansowana z programów samorządowych.

  • Łysienie poporodowe – jak długo trwa wypadanie włosów po ciąży i jak sobie z nim radzić?

    Każda kobieta marzy o tym, aby jej włosy były piękne, gęste i lśniące. I właśnie w okresie ciąży włosy takie się stają — są mocniejsze i wyglądają zdrowiej niż przed ciążą. Niestety, ten stan nie będzie utrzymywał się długo, ponieważ włosy zaczynają wypadać zazwyczaj po porodzie. Mówi się wówczas, że doszło do łysienia poporodowego. Czy jest ono groźne? Co robić, gdy po ciąży nadmiernie wypadają włosy? Podpowiadamy.

  • Jak objawia się owulacja? Czy tylko w tej fazie cyklu można zajść w ciążę?

    Owulacja to proces uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka zlokalizowanego w jajniku. Współczesna medycyna daje możliwość stymulacji owulacji. Jest to metoda stosowana w leczeniu niepłodności, która definiowana jest jako niemożność uzyskania ciąży klinicznej przez 12 miesięcy mimo regularnych stosunków płciowych. Obliczanie momentu owulacji może zatem służyć jako metoda antykoncepcyjna lub sposób na zwiększenie szans na zapłodnienie w sytuacji starań o dziecko.

  • USG genetyczne – kiedy wykonać? Ile kosztuje i co może pokazać?

    Badanie USG genetyczne jest w pełni bezpieczne zarówno dla dziecka, jak i dla kobiety ciężarnej. Jest ono jednym z najważniejszych badań wykonywanych w trakcie trwania ciąży. Podczas badania oceniana jest m.in. anatomia płodu oraz ryzyko aberracji chromosomowych. Jak wygląda obowiązkowe badanie prenatalne i ile kosztuje USG genetyczne?

  • Jakie zmiany hormonalne zachodzą w organizmie kobiety w trakcie ciąży?

    Burza hormonalna to potoczne określenie na wszelkiego rodzaju zmiany zachodzące w gospodarce gruczołów dokrewnych w trakcie trwania ciąży. Każdą kobietę ciężarną dotyczą te same wahania, niemniej towarzyszą im różne odczucia. Co dzieje się z organizmem kobiety w czasie ciąży? Jakie hormony działają na początku ciąży oraz co kortyzol ma wspólnego ze zmiennością nastroju?

  • Pierwsze objawy ciąży – po czym poznać, że doszło do zapłodnienia?

    Mdłości, zawroty głowy, tkliwość piersi? Czy te objawy świadczą o tym, że kobieta jest w ciąży? Owszem, mogą na to wskazywać, niemniej nie muszą. Specjaliści z zakresu ginekologii i położnictwa nie definiują jednoznacznie tzw. wczesnych i późnych objawów ciąży. Można jednak wyróżnić zarówno prawdopodobne, jak i pewne jej oznaki.

  • Kangurowanie – czym jest i jakie może przynieść korzyści?

    Budowanie więzi z dzieckiem można rozpocząć już od pierwszych minut, w których malec pojawi się na świecie. Proces, który odbywa się w kontakcie skóra do skóry, nazywa się kangurowaniem. Może być wykonywane przez mamę, ale także przez tatę noworodka. Jak się przygotować do kangurowania i jak długo można je praktykować?

  • Jakie są objawy niedoczynności tarczycy w ciąży? Czy można ją leczyć? Normy badań

    Niedoczynność tarczycy w ciąży może zwiększyć ryzyko związane z poronieniem, odklejeniem łożyska, niedokrwistością, nadciśnieniem ciążowym czy krwawieniem poporodowym. Wyjątkowo newralgiczny moment to ten, kiedy niedoczynność wystąpi w pierwszym trymestrze ciąży. Jak diagnozować i leczyć niedoczynność tarczycy u kobiety w ciąży, tak aby terapia była skuteczna i nie zaszkodziła dziecku?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij