Tomografia komputerowa (TK) głowy – wskazania do badania, interpretacja wyników prześwietlenia
Agata Pikulska

Tomografia komputerowa (TK) głowy – wskazania do badania, interpretacja wyników prześwietlenia

Tomografia komputerowa (TK, CT) głowy to badanie obrazowe, które wykonuje się w celu zdiagnozowania i oceny stopnia rozległości zmian, jakie mogły wystąpić w tym obszarze pod wpływem urazu lub wystąpienia chorób neurodegradacyjnych. TK głowy jest często zalecanym badaniem po wystąpieniu omdlenia, nagłej utraty przytomności, czy pojawieniu się niedowładu części ciała. Jak wygląda TK głowy, jakie istnieją wskazania i przeciwwskazania do jej wykonania i czy tomografia głowy jest refundowana przez NFZ? Odpowiedzi na te pytanie znajdują się w poniższym artykule.

Tomografia komputerowa głowy to metoda z wyboru w diagnostyce wielu chorób mózgu – dzięki temu, że wykonuje się ją bardzo szybko, stanowi podstawowe badanie np. przy podejrzeniu udaru. Jest to metoda nieinwazyjna i łatwo dostępna. Tomografię głowy można wykonać w większości szpitali, a także w wielu prywatnych placówkach.

Co wykrywa tomografia komputerowa głowy?

Istnieje wiele wskazań do wykonania tomografii głowy. Badanie to może wykryć udar mózgu, wodogłowie, ropień mózgu, a także zmiany nowotworowe. CT wykonuje się również po urazie głowy – badanie może wtedy wykazać złamania kości czaszki, krwotok czy obrzęk mózgu. Tomografię głowy (mózgu) można przeprowadzić również przy podejrzeniu padaczki i choroby Alzheimera. Często  powtarzane sformułowania znajdujące się w opisach badań TK głowy to m.in. torbiel, zmiana ogniskowa, cechy krwawienia czy cechy zaniku mózgu. Torbiele to zbiorniki płynowe, w większości niewymagające interwencji. Zmiana ogniskowa może oznaczać zarówno zmianę łagodną, jak i złośliwą, wymaga ona dalszej diagnostyki. Cechami krwawienia w TK są ogniska hiperdensyjne (na obrazie jaśniejsze od otaczających je tkanek), może im towarzyszyć efekt masy, czyli ucisk i przemieszczenie sąsiednich struktur – krwawienia mogą stanowić stan zagrożenia życia i wymagają interwencji. Cechy zaniku mózgu, szczególnie obejmujące płat skroniowy, są objawami choroby Alzheimera.

Tomografia komputerowa głowy – badanie z kontrastem, czy bez kontrastu?

TK głowy można wykonać zarówno z kontrastem, jak i bez kontrwastu. Wskazanie do tomografii głowy bez kontrastu stanowi m.in. podejrzenie udaru mózgu czy złamania kości czaszki. Badanie CT głowy z kontrastem wykonuje się natomiast przy podejrzeniu zmian nowotworowych. Przy podejrzeniu patologii naczyń (np. tętniaków) przeprowadza się tzw. angio-CT, czyli tomografię komputerową naczyń krwionośnych (po podaniu kontrastu).

Tomografia komputerowa jest dokładniejszym badaniem od zwykłego prześwietlenia (badania RTG głowy), ze względu na lepszą rozdzielczość i możliwość uzyskania obrazów w wielu płaszczyznach. W przypadku wielu schorzeń badaniem zamiennym dla tomografii może być rezonans magnetyczny. W trakcie jego wykonania pacjent nie może być jednak podłączony do aparatury podtrzymującej życie. Badanie rezonansu magnetycznego jest długim badaniem, dlatego nie wykonuje się go w stanach nagłych – w takiej sytuacji metodą z wyboru jest tomografia.

Jak wygląda badanie głowy tomografem komputerowym?

Tomografia komputerowa głowy to szybkie badanie – trwa od 5 do 10 minut w zależności od tego, czy zostanie podany kontrast. Przed badaniem należy zdjąć wszystkie metalowe elementy znajdujące się w okolicy głowy – biżuterię, aparaty słuchowe czy protezy zębowe. Jeśli ma zostać podany środek kontrastowy, to na badanie należy zgłosić się na czczo (nie jeść minimum 6 godzin przed badaniem), trzeba mieć przy sobie również aktualny wynik kreatyniny (ocena wydolności nerek, dzięki którym nastąpi wydalenie kontrastu z orgranizmu) i dodatkowo wynik TSH u pacjentów chorujących  na tarczycę. Oprócz wyników badan laboratoryjnych należy także zabrać dowód osobisty, skierowanie na badanie, ewentualne wyniki poprzednich badań obrazowych głowy oraz książeczkę zdrowia dziecka w przypadku pacjentów, którzy nie ukończyli 18 roku życia.

Po wejściu do gabinetu pacjent zostanie ułożony na stole diagnostycznym, który w trakcie badania będzie się powoli przesuwał. W przypadku TK z kontrastem przed rozpoczęciem skanowania pacjentowi zostanie założony wenflon, do którego następnie zostanie podłączona tzw. automatyczna strzykawka – zapewni ona podanie środka kontrastowego w odpowiednim momencie. Po badaniu stół zostanie opuszczony, aby pacjent mógł bezpiecznie zejść.

Jeśli został podany kontrast, to trzeba pozostać na terenie placówki przez około pół godziny, w celu obserwacji pod kątem wystąpienia reakcji alergicznej.

TK głowy – cena, skierowanie, refundacja przez NFZ

CT głowy jest badaniem refundowanym przez NFZ dla wszystkich osób posiadających powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Badanie jest łatwo dostępne, możliwe do przeprowadzenia w większości szpitali. Na wykonanie tomografii można się również udać do prywatnych placówek diagnostycznych. Cena tomografii komputerowej głowy wykonywanej prywatnie zależy przede wszystkim od tego, czy zostanie podany kontrast – takie badania są zawsze droższe. Zwykle cena znajduje się w przedziale od 150 do 400 zł. Czas oczekiwania na wyniki tomografii głowy to 1 – 2 tygodnie. Zarówno do wykonywania tomografii komputerowej głowy w ramach NFZ, jak i w prywatnym zakresie, niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego.

Jakie są przeciwwskazania do tomografii komputerowej głowy?

Głównym przeciwwskazaniem do wykonania CT głowy, jak i do każdego innego badania wykorzystującego promieniowanie jonizujące, jest ciąża. Dopuszczalne jest wykonanie tomografii w przypadku, gdy kobieta ciężarna znajduje się w stanie zagrożenia życia i badanie to jest konieczne do postawienia diagnozy. Przeciwwskazaniami względnymi do wykonania TK głowy z kontrastem jest niewydolność nerek, nadczynność tarczycy oraz wystąpienie w przeszłości reakcji alergicznej na kontrast. Jeśli u takich pacjentów konieczne jest wykonanie badania głowy z środkiem cieniującym, to muszą oni zostać odpowiednio przygotowani przez lekarza. W przypadku chorób tarczycy na badanie należy zabrać ze sobą wynik TSH.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij