RTG głowy (czaszka, oczodoły, stawy, nos) – wskazania i przeciwwskazania do badania - portal DOZ.pl
RTG głowy (czaszka, oczodoły, stawy, nos) – wskazania i przeciwwskazania do badania
Agata Pikulska

RTG głowy (czaszka, oczodoły, stawy, nos) – wskazania i przeciwwskazania do badania

Obrazowanie struktur kostnych czaszki za pomocą RTG jest podstawowym badaniem diagnostycznym, które nie wymaga specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Głównym przeciwwskazaniem do wykonania prześwietlenia głowy jest ciąża, podczas której tylko w szczególnych przypadkach dopuszcza się wykonanie tego badania. Na RTG może skierować nas tylko lekarz i tylko w uzasadnionych przypadkach. Rentgen głowy nie należy do drogich badań, porównując koszt jego przeprowadzania z tomografem komputerowym lub USG.

Jakie są wskazania do badania głowy z użyciem RTG?

Wykonując badanie RTG głowy można uzyskać obraz czaszki, twarzoczaszki, kości nosa, oczodołów, żuchwy oraz stawów skroniowo-żuchwowych. Wskazaniem do rentgenu czaszki jest diagnostyka zwapnień wewnątrzczaszkowych oraz zniszczeń kostnych spowodowanych nowotworami, przykładowo szpiczakiem mnogim lub gruczolakiem przysadki. Prześwietlenie może także pokazać wady wrodzone, m.in. wgniecenie podstawy czaszki czy przetrwałe szwy. Zdjęcie rentgenowskie czaszki czasami wykonuje się również przy podejrzeniu zespołu pustego siodła tureckiego (choroba przysadki mózgowej), niemniej dokładniejszą metodą diagnostyczną tego schorzenia jest rezonans magnetyczny.

W przypadku urazów najczęściej wykonuje się tomografię komputerową, ponieważ pozwala ona na wykrycie zmian, takich jak na przykład krwotoki, które mogą towarzyszyć urazom czaszki.

Zdjęcia RTG twarzoczaszki, w tym także kości nosa, należy wykonać w przypadku oceny struktur kostnych, mogących ulec uszkodzeniu podczas urazu, a także przy podejrzeniu zmian nowotworowych. Wskazaniem do wykonania RTG oczodołów jest konieczność zbadania ścian kostnych, podejrzenie obecności ciał obcych lub nieprawidłowych zwapnień. Przy odpowiednim ułożeniu głowy możliwe jest także zobrazowanie kanału wzrokowego. Wskazaniem do badania rentgenowskiego żuchwy są jej urazy oraz guzy. Zdjęcia RTG stawów skroniowo żuchwowych wykonuje się w przypadku bólu, występowania trzasków lub trzeszczenia w momencie ruchów żuchwy, a także ograniczenia ruchomości w tym stawie.

Przeciwwskazania względne i bezwzględne do badania głowy z użyciem RTG?

Do wykonania badania RTG głowy istnieje tylko jedno przeciwwskazanie – ciąża. Stanowi ona przeciwwskazanie względne, co oznacza, że badanie rentgenowskie można wykonać tylko w sytuacji, gdy jest ono absolutnie niezbędne do zakończenia procesu diagnostycznego i nie da się zastąpić go innym badaniem, w którym nie wykorzystuje się promieniowania.

Polecane dla Ciebie

Jak wygląda badanie RTG głowy? Jak się do niego przygotować? Ile kosztuje rentgen głowy?

Badanie RTG głowy to proste i szybkie badanie, polegające na uzyskaniu obrazu danej części ciała, przy użyciu promieniowania rentgenowskiego. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, ponieważ zdjęć RTG głowy nie wykonuje się z kontrastem. Ważne jest natomiast, aby w trakcie badania pacjent nie miał na sobie biżuterii, spinek czy innych przedmiotów, mogących jakkolwiek zakłócić obraz. W zależności od badanego obszaru, ustalana jest właściwa pozycja, w jakiej powinien ułożyć się pacjent. Badanie może odbywać się zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej. Osoba przeprowadzająca działania diagnostyczne nie tylko wskazuje przyjęcie odpowiedniego ułożenia ciała, ale może także poprosić o wstrzymanie oddechu na czas robienia zdjęcia (kilka sekund). Pacjent na badanie zabiera ze sobą skierowanie lekarskie, dowód tożsamości, a także wyniki wcześniejszych badań obrazowych tego obszaru ciała. Skierowanie na badanie RTG, tak jak w przypadku każdego badania wykorzystującego promieniowanie  jest konieczne. Nie ma znaczenia, czy wykonywane jest w przypadku badań finansowanych przez NFZ, czy tych przeprowadzanych prywatnie.

Cena prześwietlenia głowy różni się w zależności od placówki, badanego obszaru, obecności opisu badania oraz od ilości wymaganych projekcji. Przeważnie mieści się w zakresie od 50 do 80 zł. Większość placówek przekazuje pacjentowi wynik badania RTG w formie cyfrowej, na płycie CD/DVD.

RTG czy Tomografia komputerowa (CT)? Które badanie głowy pokaże więcej?

Istnieją różne wskazania do wykonania RTG i CT głowy. Badanie RTG jest metodą „z wyboru" przy diagnostyce złamań i nie jest przydatne w ocenie tkanek miękkich. Natomiast tomografia komputerowa jest najlepszą metodą diagnostyczną dla pacjentów po urazie czaszkowo mózgowym, przy podejrzeniu krwiaków i krwawień, a także udarów oraz nowotworów. CT głowy można wykonać z podaniem środka kontrastowego, czyli substancji mającej na celu zwiększenie kontrastu pomiędzy tkankami. Umożliwia ona również diagnostykę takich schorzeń jak wodogłowie czy wady naczyniowe mózgu. Lekarz, podejmując decyzję, na jakie badanie skierować pacjenta, bierze pod uwagę wskazania do wykonania danej procedury, a także wielkość dawki promieniowania, na którą będzie narażony pacjent. CT charakteryzuje się dużo wyższą dawką promieniowania rentgenowskiego, ale jest to również metoda dokładniejsza i pozwalająca na ocenę schorzeń, które nie będą widoczne na zdjęciu RTG.

Czy badanie RTG głowy można wykonać w ciąży? O czym należy pamiętać?

Wykonanie prześwietlenia RTG głowy u kobiety w ciąży jest możliwe w sytuacji, gdy badanie to jest niezbędne do postawienia diagnozy i nie można go zastąpić inną metodą diagnostyczną. Lekarz kierujący na badanie powinien zawrzeć informację o ciąży pacjentki na skierowaniu. Dodatkowo zaraz po wejściu do pracowni rentgenowskiej, przed rozpoczęciem badania, pacjentka ma obowiązek poinformować osobę wykonującą badanie o tym, że jest ciąży. W trakcie wykonywania badania RTG u kobiety ciężarnej duże znaczenie mają osłony osobiste, które należy umieścić na brzuchu oraz miednicy pacjentki. Pozwolą one zmniejszyć dawkę promieniowania otrzymaną przez dziecko, które jest bardzo wrażliwe na szkodliwe działanie promieni rentgenowskich. Kobieta karmiąca piersią może mieć bez problemu wykonane prześwietlenie promieniami rentgenowskimi.

  1. B. Pruszyński, Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa 2016.
  2. B. Pruszyński, A. Cieszanowski, Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  3. N. Samołyk-Kogaczewska i.in., Metody obrazowania anatomicznego i metabolicznego w nowotworach głowy i szyi, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY", 3 (4) 2018.
  4.  E. Andrysiak-Mamos i in., Zmiany torbielowate okolicy siodłowo-nadsiodłowej – diagnostyka i leczenie, „Endokrynologia Polska", 69 (2) 2018.
  5. P. Guła i in., Management of craniocerebral trauma in Emergency Department pracitce, „The Journal of Orthopaedics Trauma Surgery & Related Research", 2 (10) 2008.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Tomografia komputerowa zatok – jak wygląda badanie? Ile kosztuje CT zatok?

    Często nawracający i nasilający się przy pochylaniu ból głowy w okolicy czoła, czy też długotrwały, uporczywy katar, któremu towarzyszy gorączka, apatia i uczucia rozbicia – to najczęstsze objawy zapalenia zatok. Pogłębiona diagnostyka tego schorzenia najczęściej opiera się na wykonaniu badań obrazowych, takich jak tomografia komputerowa zatok. Które choroby zatok można zdiagnozować dzięki temu badaniu, jak można wcześniej się do niego przygotować, ile kosztuje TK zatok? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych, takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów, doprowadzając do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczenia stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie poziomu aminokwasów w organizmie – kiedy należy sprawdzić ich poziom?

    Do oceny stężenia wolnych aminokwasów służy aminogram (profil aminokwasów). Badanie jest stosowane w diagnostyce wrodzonych wad metabolicznych, ale także przy projektowaniu odpowiedniej diety uzupełniającej lub obniżającej poziom konkretnych aminokwasów. Badanie poziomu aminokwasów zaleca się także sportowcom. Wynik oznaczenia w tym przypadku pozwala na wprowadzenie właściwej suplementacji diety, od której m.in. zależy osiągnięcie założonych celów treningowych.  Czy do profilu aminokwasów trzeba być na czczo, ile kosztuje aminogram i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru aminokwasów?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij