Zapalenie ucha u dziecka — jak rozpoznać? Co robić? - portal DOZ.pl
Zapalenie ucha u dziecka — jak rozpoznać? Co robić?
Magdalena Sochacka

Zapalenie ucha u dziecka — jak rozpoznać? Co robić?

Twoje dziecko stało się nagle marudne, płaczliwe, gorączkuje? A może wymiotuje lub ma biegunkę? Za tymi częstymi objawami może się kryć nie tylko ząbkowanie czy za duża ilość zjedzonych słodyczy. Tak może przebiegać zapalenie ucha środkowego. Na co zwrócić uwagę, by nie przeoczyć tej choroby?

Przyczyny zapalenia ucha u dziecka

Zdecydowanie najczęściej do OZUŚ dochodzi na skutek rozprzestrzeniania się wirusowej infekcji górnych dróg oddechowych. Nosowa część gardła łączy się z uchem za pomocą trąbki słuchowej i właśnie tą drogą szerzy się zakażenie. Różnice w budowie anatomicznej tego miejsca, a także przerost migdałka gardłowego u dzieci, niedojrzały jeszcze układ immunologiczny, predyspozycje genetyczne, alergia, refluks żołądkowo-przełykowy czy częste przeziębienia sprzyjają wystąpieniu tego schorzenia. Bardzo często dochodzi do nadkażenia bakteryjnego takimi drobnoustrojami jak Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae czy Moraxella catarrhalis

Różnorodne symptomy

Charakterystyczne dolegliwości pojawiające się w ostrym zapaleniu ucha u dziecka to silny, pulsujący ból ucha, ból głowy, upośledzenie słuchu i szumy uszne. Wspaniale, jeśli nasza pociecha jest już na tyle duża, by przekazać nam te wszystkie informacje. Ale jak ta choroba może wyglądać u najmłodszych dzieci?

Objawy są bardzo niespecyficzne. Zazwyczaj maluszek jest rozdrażniony i płaczliwy, ma słaby apetyt, gorączkuje. Czasami pojawiają się wymioty lub biegunka. Pamiętajmy, że u niemowląt różne choroby, dotykające różnych narządów, potrafią manifestować się objawami ze strony układu pokarmowego.

Nie zawsze więc dopatrujmy się przyczyny tych dolegliwości w błędzie dietetycznym albo grypie żołądkowej. Powinna nam się zapalić czerwona lampka i przed oczami pojawić napis „ucho–brzucho”. Z kolei pocieranie ucha o poduszkę lub trzymanie się za ucho wcale nie musi oznaczać zapalenia, a już na pewno nie stanowi podstawy do rozpoczęcia leczenia.

Polecane dla Ciebie

Jak rozpoznać chorobę?

Zawsze w razie utrzymywania się bądź nasilania niepokojących objawów należy udać się do pediatry, który dokładnie przeprowadzi wywiad i zbada nasze dziecko. Kluczowym badaniem w przypadku podejrzenia zapalenia ucha u dziecka jest wziernikowanie (tzw. otoskopia). Za pomocą specjalnego urządzenia (otoskopu) można dokładnie i bezboleśnie obejrzeć przewód słuchowy zewnętrzny oraz ocenić błonę bębenkową, której wygląd zmienia się w czasie infekcji.

Leczenie zapalenia ucha u dziecka

Zapalenie ucha o etiologii bakteryjnej i wirusowej nie różnią się w przebiegu klinicznym w sposób umożliwiający ich różnicowanie. Co więcej – mogą się na siebie nakładać.

U dzieci do szóstego miesiąca życia rozpoznanie choroby jest wskazaniem do włączenia antybiotykoterapii. U starszych natomiast, u których występują łagodne objawy (tzn. gorączka poniżej 38oC, brak wymiotów, jednostronne zapalenie ucha bez wycieku), zaleca się postawę wyczekującą. Polega ona na podawaniu leków działających przeciwbólowo (paracetamol, ibuprofen). Okres wyczekiwania na poprawę powinien wynosić 24 godziny u dzieci do drugiego roku życia, a u dzieci starszych 48-72 godziny.

Jeśli po tym czasie dolegliwości się nie zmniejszą, należy włączyć antybiotyk. Uwzględniając najczęstszy rodzaj bakterii powodujących OZUŚ oraz ich profil lekooporności, pierwszym wyborem powinna być amoksycylina podawana przez 7-10 dni.

Wyciek wydzieliny z ucha

Na skutek stanu zapalnego, który toczy się w przestrzeniach ucha środkowego, dochodzi do nadprodukcji i gromadzenia się dużej ilości wydzieliny. Jeśli nie może ona wypłynąć z powodu niedrożnej trąbki słuchowej, gromadzi się w uchu środkowym. Dochodzi wtedy do wzrostu ciśnienia i napięcia w jamie bębenkowej, co skutkuje bólem ucha. I w konsekwencji prowadzi do samoistnej perforacji i wycieku wydzieliny na zewnątrz. Może ona różnie wyglądać, a jej zapach nie musi być charakterystyczny. Po wystąpieniu wycieku zazwyczaj dolegliwości ustępują, ale nie jest to jednoznaczne z wyleczeniem choroby. Ucho powinien obejrzeć lekarz pierwszego kontaktu! Nie należy wkładać wacików czy setonów, bo utrudnia to odpływ wydzieliny. Powinno się unikać moczenia tej okolicy. Jeśli leczenie jest odpowiednio prowadzone, wyciek wydzieliny powinien ustąpić po 2-4 dniach. Zazwyczaj dochodzi do samoistnego zagojenia się perforacji. 

Kiedy konieczna jest hospitalizacja?

Zazwyczaj ostre zapalenie ucha u dziecka nie wymaga pobytu w szpitalu. Jest to jednak wskazane, gdy pacjent jest w złym stanie ogólnym, nie ma poprawy po zastosowanym leczeniu, utrzymuje się wysoka gorączka lub biegunka (co niejednokrotnie jest przyczyną odwodnienia) lub konieczne jest podanie leku pozajelitowo (dożylnie). Hospitalizacja może być konieczna również wtedy, gdy pojawi się zaczerwienienie i bolesność okolicy za małżowiną uszną lub asymetria twarzy — nasuwa to podejrzenie powikłań wewnątrzczaszkowych.

Czy można zapobiec zapaleniu ucha środkowego?

Wiele przeprowadzanych badań dowodzi, że ryzyko wystąpienia zapalenia ucha jest zdecydowanie mniejsze u dzieci karmionych piersią (nawet o 40%). Wspaniałe właściwości ochronne mleka kobiecego działają do trzeciego, a nawet niekiedy do szóstego roku życia. Jest tylko jeden warunek — karmienie musi trwać co najmniej sześć miesięcy. Czasem w ograniczeniu infekcji może pomóc rezygnacja ze żłobka lub przedszkola. Należy także kategorycznie unikać ekspozycji dziecka na dym tytoniowy. Pamiętajmy również o istotnej roli szczepień ochronnych — głównie przeciwko grypie i pneumokokom.

Źródła:

1www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28589514

„Choroby nosa, uszu, jamy ustnej, przełyku, gardła i krtani”, Pediatria do LEK i PES, Anna Dobrzańska, Józef Ryżko, 2014

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij