Dlaczego jelita nazywamy naszym drugim mózgiem? - portal DOZ.pl
Dlaczego jelita nazywamy naszym drugim mózgiem?
Magdalena Sochacka

Dlaczego jelita nazywamy naszym drugim mózgiem?

System nerwowy człowieka jest niezwykle złożony. Na jego czele stoi mózg, dzięki któremu możliwe jest podejmowanie decyzji, zapamiętywanie zdarzeń, odczuwanie różnych emocji, przetwarzanie i analizowanie otaczającego nas świata. To tylko część jego możliwości. Co, jeśli jednak w naszym organizmie istnieje więcej niż jeden mózg?

Wydawałoby się, że brzuch służy jedynie do prostych i prymitywnych czynności. Jemy, ponieważ nasz organizm potrzebuje energii do życia. Pokarm trafia do żołądka, gdzie jest odpowiednio trawiony, rozbijany do malutkich cząsteczek, które następnie są wykorzystywane przez niemalże wszystkie narządy. Niepotrzebne resztki zostają wydalone i na tym się kończy jego rola. Otóż nic bardziej mylnego! Układ pokarmowy to bardzo skomplikowany system, dzięki któremu odbywa się mnóstwo procesów – nie tylko trawiennych. I to właśnie jelito może poszczycić się mianem drugiego mózgu.

Olbrzymia liczba neuronów i komórek glejowych tworzy bogatą sieć unerwiającą cały przewód pokarmowy. Mnóstwo różnych połączeń i przekaźników wykonuje codziennie ogromną pracę i w dużej mierze działa samodzielnie, nie radząc się „naczelnego szefa”. W wielu przypadkach stwierdzono, że po „odcięciu” mózgu jelito nadal pracuje i wykonuje swoje zadanie. Aby osiągnąć pewną stabilność i dobrostan organizmu, cały ten system musi współpracować z florą jelitową i komórkami układu odpornościowego.

Jakie zadania spełnia jelitowy system nerwowy (enteric nervous system – ENS)?

Samo trawienie to bardzo trudne zadanie. Jest ono na tyle istotne, że wymaga odrębnego układu sterującego. W końcu spożywanie posiłków stanowi większą część naszego życia. Dzięki jelitowemu systemowi nerwowemu nie musimy za każdym razem myśleć o wykonywaniu ruchów perystaltycznych naszych jelit podczas wędrówki jedzenia przez przewód pokarmowy. To właśnie on dba o to, by uchronić nas przed szkodliwymi substancjami lub chorobotwórczymi bakteriami, wywołując wymioty lub biegunkę w momencie zatrucia. Wydzielanie odpowiednich enzymów również odbywa się poza naszą świadomością.

Żyliśmy dotychczas w przeświadczeniu, że to tylko mózg działa na przewód pokarmowy – denerwujemy się i od razu mamy biegunkę, odczuwamy „motylki w żołądku”, gdy się zakochamy, albo myślimy o pysznym obiedzie przyrządzonym przez naszą mamę i od razu „burczy” nam w brzuchu. Ale obecnie coraz więcej danych przemawia za tym, że jelitowy układ nerwowy przekazuje do mózgu mnóstwo informacji. Komunikacja ta odbywa się nie tylko za pomocą włókien nerwowych, głównie nerwu błędnego. W tych skomplikowanych procesach bierze udział mnóstwo cząsteczek, hormonów, neuroprzekaźników. To po części dzięki temu jesteśmy zadowoleni, że zjedliśmy coś smacznego i zdrowego. Albo nie sięgamy po drugą pizzę, gdy mamy pełny żołądek.

Sporo badań naukowych poświęconych jest pracy układu pokarmowego i wpływowi jego funkcjonowania na nasze samopoczucie. Oddziaływanie obu mózgów jest dwukierunkowe. Nadmierny stres i duża ilość problemów mogą przyczynić się do osłabienia ochronnej bariery znajdującej się w jelitach. To bywa podłożem wielu różnych chorób, w tym autoimmunologicznych. Wiadomo jednak, że także zaburzenia w obrębie brzucha mają swój wkład w występowanie niektórych chorób psychicznych lub układu nerwowego. Dotąd uważano, że zespół jelita drażliwego (IBS) pojawia się w przebiegu zaburzeń na tle psychogennym, np. depresji. Obecnie coraz więcej mówi się o tym, że może to właśnie w przebiegu IBS dochodzi do nieprawidłowości w transporcie serotoniny, która jest głównym neuroprzekaźnikiem w układzie nerwowym. Jej nadmiar powoduje stan zapalny w jelicie, a niepokojące informacje o tym stanie docierają do mózgu, wywołując ciągłe obniżanie nastroju chorego. Może niedługo pojawi się nowy lek, który pozwoli radzić sobie z tą chorobą?

Na podstawie najnowszych badań naukowych wysnuto również podejrzenie, że jelitowy system nerwowy powiązany jest z patogenezą chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona. Interakcje między mikroorganizmami żyjącymi w przewodzie pokarmowym a ENS mogą realnie wpływać na choroby mózgu.

Mimo że rodzimy się z wykształconym w pewnym stopniu układem nerwowym, podczas naszego całego życia nieustannie się on rozwija i kształtuje na skutek interakcji z wieloma czynnikami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Dotyczy to również jelitowego systemu nerwowego. Neurogastroenterologia to nowy, być może bardzo perspektywiczny kierunek, dzięki któremu zrozumiemy i poznamy wiele dotychczas niezbadanych procesów zachodzących w naszym organizmie.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba lokomocyjna – jak pomóc dzieciom i dorosłym?

    Choroba lokomocyjna (kinetoza) to przypadłość, która dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych podczas podróżowania różnymi środkami transportu. Kiedy do niej dochodzi? Jak się objawia i co robić, aby zapobiec jej nieprzyjemnym dolegliwościom? Podpowiadamy. 

  • Guzy, stłuczenia i siniaki – co na nie stosować?

    Guzy, stłuczenia, siniaki i obrzęki – jakie środki warto mieć pod ręką, aby urazy goiły się szybciej? Podpowiadamy.

  • Ból pleców – domowe sposoby i leki z apteki

    Ból pleców może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa, jednak zazwyczaj występuje ból krzyża, który pojawia się w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Zakłada się, że w populacji do 40 roku życia ponad 70% osób cierpiało na ból krzyża, natomiast drugiego najczęściej występującego bólu pleców – w odcinku szyjnym doświadczyła minimum połowa populacji. Jak poradzić sobie z bólem pleców, jakie leki wybrać i które z domowych sposobów mogą uśmierzyć ból?

  • Co na alergię? Skuteczne leki i domowe sposoby na alergię

    Alergia może dotyczyć niemowlaka, dziecka i osoby dorosłej. Niestety problem ten doskwiera coraz większej ilości osób na całym świecie. Lekceważenie objawów alergii może doprowadzić do groźnych komplikacji, takich jak np. przewlekła obturacyjna choroba płuc. Wsparcie w leczeniu alergii mogą stanowić metody naturalne oraz wypracowanie schematu zachowań ograniczających kontakt z alergenami. Dostępne są również leki i preparaty na alergię, które można kupić w aptece także bez recepty. Stosowane właściwie, czyli konsekwentnie i zgodnie z zaleceniami, mogą pomóc zwalczyć dokuczliwe objawy alergii.

  • Testy z apteki na wykrycie zakażenia H. pylori – skuteczność, interpretacja wyników

    Zakażenie Helicobacter pylori jest często diagnozowaną infekcją przewodu pokarmowego, która jednak w niewielkim procencie przypadków daje objawy, takie jak ból nadbrzusza, nudności czy wymioty. Diagnozę stawia się najczęściej na podstawie wyniku testu ureazowego, dla którego alternatywą od pewnego czasu są domowe testy na obecność zakażenia h. pylori z krwi lub kału. Czy są one wiarygodne, jak je przeprowadzić i jak interpretować ich wynik?

  • Borówka czernica (czarna jagoda) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do stosowania

    Borówka czernica (łac. Vaccinium myrtillus) to krzewinka rosnąca w lasach (najczęściej sosnowych i świerkowych). Jest owocem bogatym w antocyjany, garbniki katechinowe, witaminy i minerały. Nazywana przez niektórych także borówką czarną, czarną jagodą lub borówką europejską. Przypisuje się jej szereg właściwości leczniczych, w tym te moczopędne, ściągające, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwcukrzycowe. Jakie jeszcze właściwości ma czarna jagoda i jak przygotować odwar przeciwbiegunkowy z borówki czernicy?

  • Eugenol – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, szkodliwość

    Jakie właściwości eugenolu sprawiają, że jest ceniony przez dentystów? Dlaczego dodawany jest do kosmetyków? Czy może wywoływać reakcje alergiczne? Czy jest szkodliwy? Gdzie kupić eugenol? Podpowiadamy!

  • Dzięgiel chiński – właściwości, zastosowanie, stosowanie Dong Quai

    Dzięgiel chiński, znany także jako Dong Quai, jest rośliną, która wykorzystywana jest od wieków przez praktyków wschodniej medycyny ludowej. Nazywany jest „kobiecym żeń-szeniem”. Jakie ma właściwości? Która część rośliny jest wykorzystywana w celach leczniczych? Czy preparaty z dzięglem chińskim są bezpieczne dla każdego? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij