Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny, objawy i jak można pomóc dziecku? - portal DOZ.pl
Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny, objawy i jak można pomóc dziecku?
Katarzyna Gmachowska

Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny, objawy i jak można pomóc dziecku?

Bóle wzrostowe nie są groźne. Zwykle skarżą się na nie dzieci w wieku 3-12 lat, a uciążliwy ból zazwyczaj pojawia się w nocy. W jaki sposób je rozpoznać i mieć pewność, że ból nóg u dziecka nie jest przyczyną poważniejszych dolegliwości? 

Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny  

Bóle wzrostowe najczęściej występują u dzieci w wieku 3-12 lat, z podobną częstością zarówno o chłopców, jak i dziewczynek. Bóle te mają charakter okresowy, nawracają nawet kilka razy w miesiącu. Zazwyczaj ból dotyczy kończyn dolnych i występuje wieczorem lub w nocy.  

Przyczyny bólu wzrostowego u dzieci nie są do końca poznane. Według danych naukowych, jedną z przyczyn występowania bólów wzrostowych może być intensywny wysiłek fizyczny dziecka w ciągu dnia, co prowadzi do forsowania mięśni i ich regeneracji w trakcie spoczynku nocą. Kolejnym powodem zgłaszania bólu kończyn u dzieci może być intensywny, skokowy wzrost kończyn, co powoduje, że ścięgna nie nadążają za wzrostem kości i stają się zbyt krótkie w porównaniu do nich. Duże napięcie w ścięgnach powodowane przez ich naciąganie może generować ból.  

Inną hipotezą tłumaczącą występowanie bólów wzrostowych głównie w godzinach wieczornych i nocnych jest fakt, że wzmożony wzrost kości ma miejsce w nocy. Za wzrost kości na długość odpowiedzialne są tzw. płytki wzrostowe, które zlokalizowane są na końcach kości. Płytki wzrostowe najintensywniej rozwijają się podczas spoczynku dziecka, co może powodować ból szybko rosnącej kończyny.  

Przyczyną bólu wzrostowego może być również nieprawidłowa postawa dziecka spowodowana skoliozą, płaskostopiem czy koślawością kolan.  

Objawy bólu wzrostowego u dziecka 

Do objawów charakterystycznych dla bólów wzrostowych u dzieci możemy zaliczyć: 

  • obustronny, symetryczny charakter bólu, 
  • ból trwa zazwyczaj kilkanaście minut, ale może trwać nawet kilka godzin, 
  • ból występuje najczęściej w wieku 3-12 lat, 
  • ból zwykle dotyczy kończyn dolnych, a zwłaszcza przedniej strony podudzi, uda, 
  • ból dotyczy mięśni, nie stawów,  
  • ból występuje wieczorem lub w nocy, 
  • ból ustępuje po lekach przeciwbólowych,  
  • brak nieprawidłowości w badaniu lekarskim, 
  • nie występują zaburzenia chodzenia u dziecka, 
  • wyniki wykonanych badań radiologicznych i badań z krwi (morfologia, OB, CRP) są prawidłowe. 

Aby rozpoznać bóle wzrostowe u dziecka muszą być spełnione wszystkie wyżej wymienione kryteria. W każdym przypadku bólu kończyn u dziecka należy dokładnie określić jego lokalizację. Młodsze dzieci mogą mieć problem z nazwaniem konkretnej części ciała, która im doskwiera, dlatego należy je zachęcać, aby wskazywały, gdzie mieści się ból.  

Polecane dla Ciebie

Bóle wzrostowe – diagnostyka  

W trakcie diagnostyki bólu wzrostowego u dziecka zawsze należy wykluczyć poważne przyczyny, które mogą powodować bóle kończyn dolnych u dzieci. Należą do nich choroby onkologiczne i hematologiczne takie jak białaczka, w przebiegu której zazwyczaj występuje osłabienie dziecka, gorączka, obniżenie odporności objawiające się infekcją.  

Ból kości może być pierwszym objawem chorób onkologicznych, dlatego ważne jest zachowanie czujności rodziców. Jeśli ból występuje zawsze w tym samym miejscu i ustępuje po lekach przeciwbólowych, należy wykluczyć kostniaka kostninowego (osteoid osteoma) poprzez wykonanie RTG kończyny.  

Bóle kostne mogą być także objawem chorób zapalnych np. w ostrym lub przewlekłym zapaleniu kości lub infekcji wirusowej np. grypy lub odry. Również w chorobach ortopedycznych i reumatologicznych często występują objawy bólu kończyn.  

Do najczęstszych badań wykonywanych w trakcie diagnostyki bólu kończyn u dzieci zaliczamy morfologię krwi, CRP, OB oraz RTG. Jeśli bólowi u dziecka, zwłaszcza nóg towarzyszą niżej wymienione objawy alarmujące, zawsze należy przeprowadzić odpowiednią diagnostykę, gdyż mogą one sugerować poważne choroby.  

Jakie objawy powinny zaalarmować rodzica?

Do symptomów alarmujących u dziecka zaliczamy: 

  • ból narastający, nieustępujący po lekach przeciwbólowych, 
  • ból, który pojawia się rano, nie jest związany z wysiłkiem fizycznym, 
  • ból, zaczerwienienie, obrzęk lub sztywność stawów, 
  • ból kończyn, któremu towarzyszy gorączka, 
  • utykanie, zaburzenia chodzenia, 
  • brak apetytu,  
  • utrata masy ciała, 
  • przewlekłe osłabienie lub zmęczenie dziecka, senność, 
  • ból, który nasila się podczas dotykania tkliwego miejsca,  
  • ból, który wybudza dziecko ze snu.  

Jak łagodzić bóle wzrostowe?  

Bóle wzrostowe ze względu na nawracający charakter mogą być uciążliwą dolegliwością u dzieci. Jeśli u dziecka lekarz zdiagnozuje bóle wzrostowe, pomocne mogą być delikatne masaże bolących mięśni lub stosowanie ciepłych kąpieli czy okładów. Lekarz może również zalecić zastosowanie leków przeciwbólowych zawierających ibuprofen lub paracetamol, zwłaszcza w silnych bólach. Istotną rolę w profilaktyce i leczeniu objawów bólów wzrostowych ma także dieta oraz odpowiednia do wieku aktywność fizyczna. W trakcie intensywnego wzrostu kości niezbędne jest dostarczanie do organizmu dziecka pokarmów bogatych w wapń oraz witaminę D3 (nabiał, ryby, warzywa, orzechy). Należy pamiętać także o stosowaniu ćwiczeń rozciągających kończyny dolne, aby zapobiec występowaniu bólu wzrostowego.  

  1. E. Tuszkiewicz-Misztal, M. Misztal, Bóle wzrostowe u dzieci, „Przegląd Reumatologiczny”, nr 2 2009.  
  2. Mayo Clinic Staff, Growing pains, "mayoclinic.org" [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/growing-pains/symptoms-causes/syc-20354349, [dostęp:] 10.03.2020. 
  3. E. Smolewska, Bóle stawów u dzieci – praktyczne aspekty postępowania diagnostycznego i terapeutycznego, II Kongres Akademii po Dyplomie, Reumatologia, Warszawa 2016. 
  4. E. Borek, Gorsze wzrastanie u dziecka – dylematy terapeutyczne, „Medical Tribune” nr 7-8, 2015. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij