Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny, objawy i jak można pomóc dziecku?
Katarzyna Gmachowska

Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny, objawy i jak można pomóc dziecku?

Bóle wzrostowe nie są groźne. Zwykle skarżą się na nie dzieci w wieku 3-12 lat, a uciążliwy ból zazwyczaj pojawia się w nocy. W jaki sposób je rozpoznać i mieć pewność, że ból nóg u dziecka nie jest przyczyną poważniejszych dolegliwości? 

Bóle wzrostowe są powszechną dolegliwością u dzieci, zwłaszcza w okresie intensywnego wzrastania (3-12 rok życia). Bóle te są nawracające, obustronne, najczęściej dotyczą nóg dziecka. Charakterystyczną cechą bólów wzrostowych jest ich występowanie wieczorem lub w nocy, zwłaszcza po intensywnym wysiłku dziecka w trakcie dnia oraz ustępowanie po zastosowaniu leków przeciwbólowych. W przypadku bólu nóżek zawsze należy wykluczyć poważne choroby, takie jak białaczka czy nowotwór kości, których pierwszym objawem może być ból kończyn dolnych u dziecka.  

Bóle wzrostowe u dzieci – przyczyny  

Bóle wzrostowe najczęściej występują u dzieci w wieku 3-12 lat, z podobną częstością zarówno o chłopców, jak i dziewczynek. Bóle te mają charakter okresowy, nawracają nawet kilka razy w miesiącu. Zazwyczaj ból dotyczy kończyn dolnych i występuje wieczorem lub w nocy.  

Przyczyny bólu wzrostowego u dzieci nie są do końca poznane. Według danych naukowych, jedną z przyczyn występowania bólów wzrostowych może być intensywny wysiłek fizyczny dziecka w ciągu dnia, co prowadzi do forsowania mięśni i ich regeneracji w trakcie spoczynku nocą. Kolejnym powodem zgłaszania bólu kończyn u dzieci może być intensywny, skokowy wzrost kończyn, co powoduje, że ścięgna nie nadążają za wzrostem kości i stają się zbyt krótkie w porównaniu do nich. Duże napięcie w ścięgnach powodowane przez ich naciąganie może generować ból.  

Inną hipotezą tłumaczącą występowanie bólów wzrostowych głównie w godzinach wieczornych i nocnych jest fakt, że wzmożony wzrost kości ma miejsce w nocy. Za wzrost kości na długość odpowiedzialne są tzw. płytki wzrostowe, które zlokalizowane są na końcach kości. Płytki wzrostowe najintensywniej rozwijają się podczas spoczynku dziecka, co może powodować ból szybko rosnącej kończyny.  

Przyczyną bólu wzrostowego może być również nieprawidłowa postawa dziecka spowodowana skoliozą, płaskostopiem czy koślawością kolan.  

Objawy bólu wzrostowego u dziecka 

Do objawów charakterystycznych dla bólów wzrostowych u dzieci możemy zaliczyć: 

  • obustronny, symetryczny charakter bólu, 
  • ból trwa zazwyczaj kilkanaście minut, ale może trwać nawet kilka godzin, 
  • ból występuje najczęściej w wieku 3-12 lat, 
  • ból zwykle dotyczy kończyn dolnych, a zwłaszcza przedniej strony podudzi, uda, 
  • ból dotyczy mięśni, nie stawów,  
  • ból występuje wieczorem lub w nocy, 
  • ból ustępuje po lekach przeciwbólowych,  
  • brak nieprawidłowości w badaniu lekarskim, 
  • nie występują zaburzenia chodzenia u dziecka, 
  • wyniki wykonanych badań radiologicznych i badań z krwi (morfologia, OB, CRP) są prawidłowe. 

Aby rozpoznać bóle wzrostowe u dziecka muszą być spełnione wszystkie wyżej wymienione kryteria. W każdym przypadku bólu kończyn u dziecka należy dokładnie określić jego lokalizację. Młodsze dzieci mogą mieć problem z nazwaniem konkretnej części ciała, która im doskwiera, dlatego należy je zachęcać, aby wskazywały, gdzie mieści się ból.  

Bóle wzrostowe – diagnostyka  

W trakcie diagnostyki bólu wzrostowego u dziecka zawsze należy wykluczyć poważne przyczyny, które mogą powodować bóle kończyn dolnych u dzieci. Należą do nich choroby onkologiczne i hematologiczne takie jak białaczka, w przebiegu której zazwyczaj występuje osłabienie dziecka, gorączka, obniżenie odporności objawiające się infekcją.  

Ból kości może być pierwszym objawem chorób onkologicznych, dlatego ważne jest zachowanie czujności rodziców. Jeśli ból występuje zawsze w tym samym miejscu i ustępuje po lekach przeciwbólowych, należy wykluczyć kostniaka kostninowego (osteoid osteoma) poprzez wykonanie RTG kończyny.  

Bóle kostne mogą być także objawem chorób zapalnych np. w ostrym lub przewlekłym zapaleniu kości lub infekcji wirusowej np. grypy lub odry. Również w chorobach ortopedycznych i reumatologicznych często występują objawy bólu kończyn.  

Do najczęstszych badań wykonywanych w trakcie diagnostyki bólu kończyn u dzieci zaliczamy morfologię krwi, CRP, OB oraz RTG. Jeśli bólowi u dziecka, zwłaszcza nóg towarzyszą niżej wymienione objawy alarmujące, zawsze należy przeprowadzić odpowiednią diagnostykę, gdyż mogą one sugerować poważne choroby.  

Jakie objawy powinny zaalarmować rodzica?

Do symptomów alarmujących u dziecka zaliczamy: 

  • ból narastający, nieustępujący po lekach przeciwbólowych, 
  • ból, który pojawia się rano, nie jest związany z wysiłkiem fizycznym, 
  • ból, zaczerwienienie, obrzęk lub sztywność stawów, 
  • ból kończyn, któremu towarzyszy gorączka, 
  • utykanie, zaburzenia chodzenia, 
  • brak apetytu,  
  • utrata masy ciała, 
  • przewlekłe osłabienie lub zmęczenie dziecka, senność, 
  • ból, który nasila się podczas dotykania tkliwego miejsca,  
  • ból, który wybudza dziecko ze snu.  

Jak łagodzić bóle wzrostowe?  

Bóle wzrostowe ze względu na nawracający charakter mogą być uciążliwą dolegliwością u dzieci. Jeśli u dziecka lekarz zdiagnozuje bóle wzrostowe, pomocne mogą być delikatne masaże bolących mięśni lub stosowanie ciepłych kąpieli czy okładów. Lekarz może również zalecić zastosowanie leków przeciwbólowych zawierających ibuprofen lub paracetamol, zwłaszcza w silnych bólach. Istotną rolę w profilaktyce i leczeniu objawów bólów wzrostowych ma także dieta oraz odpowiednia do wieku aktywność fizyczna. W trakcie intensywnego wzrostu kości niezbędne jest dostarczanie do organizmu dziecka pokarmów bogatych w wapń oraz witaminę D3 (nabiał, ryby, warzywa, orzechy). Należy pamiętać także o stosowaniu ćwiczeń rozciągających kończyny dolne, aby zapobiec występowaniu bólu wzrostowego.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Autyzm dziecięcy – objawy, przyczyny, terapia przy zaburzeniach autystycznych

    Autyzm dziecięcy (łac. autismus infantum) jest złożonym zaburzeniem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które charakteryzuje się zakłóceniami zdolności komunikowania uczuć i budowania relacji międzyosobowych. Typowe dla autyzmu dziecięcego jest też zubożenie i stereotypowość zachowań oraz trudności z integracją wrażeń zmysłowych.

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • 5 pomysłów na prezent, które ucieszą Twoje dziecko

    Jak wybrać prezent, by ucieszył obdarowaną osobę? Wybór nie jest łatwy, trudno przecież trafić w czyjś gust. Tym bardziej, jeśli obdarowaną osobą ma być dziecko. W tym przypadku możemy być pewni, że otrzymamy szczerą informacje zwrotną o tym, czy prezent spodobał się, czy okazał się nie trafiony.

  • Dziecko w samochodzie w upał

    Wraz z nadejściem letnich upałów media zasypują nas informacjami o dzieciach i zwierzętach pozostawianych w rozgrzanych do czerwoności samochodach. Roztargnienie lub brak wyobraźni często prowadzą do tragedii, ponieważ nawet godzina spędzona w takich warunkach może grozić śmiercią dziecka. Najnowsze badanie potwierdzają, że ryzyko jest równie duże także w pojeździe pozostawionym w cieniu.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • Odwodnienie u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i zasady postępowania

    Odwodnienie u dzieci może pojawić się na skutek tzw. jelitówki, przewlekłych wymiotów, gorączki lub upałów przy niedostatecznej podaży płynów. Odwodnione dziecko odczuwa wzmożone pragnienie, jest apatyczne, senne, płacze bez łez, a także oddaje zmniejszoną ilość moczu. Co robić w przypadku wystąpienia odwodnienia u dziecka? W jaki sposób nawadniać dziecko?

  • Ochrona dziecka przed upałem – o czym warto pamiętać?

    Odwodnienie, potówki, poparzenia słoneczne czy udar cieplny – to konsekwencje złej ochrony dziecka w czasie upału. Co robić, aby do nich nie dopuścić? Dowiedz się więcej, jak możesz skutecznie ochronić dziecko przed upałem. 

  • Pediatra – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy lekarz dziecięcy POZ?

    Lekarz pediatra jest specjalistą w zakresie chorób wieku dziecięcego. Pediatra diagnozuje i leczy dzieci w wieku od 2. miesiąca życia do 18. roku życia. Rolą lekarza pediatry jest także profilaktyka, monitorowanie prawidłowego rozwoju i wzrostu oraz kwalifikacja do szczepień ochronnych. Lekarz pediatra przeprowadza także wizytę patronażową u dziecka po urodzeniu.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij