Leki na zatoki bez recepty – jak wybrać skuteczne tabletki, spraye lub krople?

Bardzo charakterystyczny i silnie zlokalizowany ból zatok jest nie tylko mocno uciążliwy, ale też nieprzyjemny. Zaburzenia związane z zatokami mogą być skutkiem infekcji bakteryjnych, wirusowych oraz innych nietypowych przyczyn, często pomijanych w trakcie stawiania diagnozy chorobowej. Leczenie tej dolegliwości nie jest łatwe i zwykle rozpoczyna się od wyboru doraźnych preparatów bez recepty. Do wyboru mamy kilka postaci leków na zatoki: od tabletek doustnych, po spraye i krople do nosa. Czym się kierować przy wyborze odpowiedniego specyfiku? Który preparat jest skutecznym lekiem na zatoki, umożliwiającym szybkie zmniejszenie uciążliwych dolegliwości?

Tabletki na zatoki dostępne bez recepty

Substancjami czynnymi leków przyjmowanych doustnie są zwykle:
– niesteroidowy lek przeciwzapalny – najczęściej paracetamol lub ibuprofen,
– pseudoefedryna,
– fenylefryna,
– kofeina.
Substancje przeciwbólowe i przeciwzapalne zawarte w tabletkach na zatoki, jak sama nazwa wskazuje, mają za zadanie złagodzić ból zatok. Wpływają one korzystnie w stanach ogólnego zmęczenia i rozbicia mobilizując organizm oraz dodatkowo działają przeciwgorączkowo.

Fenylefryna jest często stosowana zamiennie z pseudoefedryną. Ich zadanie jest podobne. Mają obkurczać naczynia krwionośne oraz błonę śluzową nosa i tym samym zlikwidować występujący przy problemach z zatokami katar. Jednocześnie w ten sposób zmniejszy się odczuwane przez pacjentów i często wspominane jako bardzo uciążliwe – uczucie zatkanego nosa.  

Kofeina jest naturalnym stymulantem ośrodkowego układu nerwowego. Organizm jest po niej pobudzony, odświeżony i gotowy do dalszej pracy. Uczucie zmęczenia ustępuje oraz skraca się czas powrotu do zdrowia. Samoleczenie można prowadzić do trzech dni. Jeśli po tym czasie objawy nie ustępują lub stan chorego się pogarsza, zaleca się konsultacje z lekarzem.

Dobry lek na zatoki? Spray do nosa

Tabletki doustne to nie jedyne środki na chore zatoki dostępne bez recepty. W leczeniu stosuje się także spraye do nosa. Na zapalenie zatok wykorzystuje się dwa typy aerozoli.

Do pierwszego typu można zaliczyć hipertoniczne roztwory wody (najczęściej morskiej lub mineralnej). Zastosowanie ich pozwala na oczyszczenie śluzówki nosa i zatok z zanieczyszczeń oraz drobnoustrojów. Związki znajdujące się w składzie takich środków (m.in. mikro- i makroelementy) wzbogacają ich działanie o właściwości przeciwzapalne oraz odżywcze. Dzięki nim błona śluzowa szybciej odzyska swoją prawidłową sprawność. Ze względu na niewielką możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takie preparaty na zatoki są bezpieczne dla osób z alergiami, kobiet w ciąży, matek karmiących oraz osób starszych.  

Drugim typem są aerozole zawierające w swoim składzie ksylometazolinę lub oksymetazolinę. Związki te działają receptorowo i po podaniu miejscowym silnie obkurczają naczynia krwionośne (tak samo jak pseudoefedryna i fenylefryna podawana doustnie).  Ustępuje obrzęk, dzięki czemu zmniejsza się ból zatok oraz towarzyszący temu katar. Związki te nie są jednak do końca bezpieczne. Wiele osób ich nadużywa i można mówić o działaniu uzależniającym tych substancji. Dodatkowo mogą wystąpić patologiczne zmiany śluzówki nosa, co prowadzi do problemów wtórnych z błoną śluzową oraz zatokami, które są o wiele trudniejsze w leczeniu. Najczęstszymi skutkami nadużywania tego typu leków są: przekrwienie reaktywne nosa, które daje objawy nasilenia problemów z zatokami oraz suche zanikowe zapalenie błony śluzowej. Z tego powodu preparatów na zatoki z ksylometazoliną oraz oksymetazoliną nie powinno stosować się przewlekle.

Krople do nosa bez recepty przy leczeniu zatok

Spraye to związki pod ciśnieniem rozpylane donosowo. Krople dawkuje się wprowadzając roztwór i rozprowadzając go po ścianach wewnętrznych nosa lub nacierając okolicę górnej wargi. Jest to forma łatwiejsza do odmierzania pożądanej porcji leku. Środki te mogą również zawierać ksylometazolinę i oksymetazolinę opisane wcześniej, ale nie tylko. Krople do nosa, które posiadają swoim składzie olejki eteryczne (m.in. olejek sosnowy, miętowy, eukaliptusowy czy tymolowy), również pomogą odetkać zatoki.

Olejki najczęściej podaje się w dość niskich dawkach tak, aby nie wywołać działania drażniącego na drogi oddechowe. Najważniejszym zadaniem preparatów w przypadku leczenia bólu zatok to oczyszczanie nosa i zatok z zalegającej wydzieliny po to, by zmniejszyć ból oraz umożliwić swobodne oddychanie.  

Niektóre preparaty na zatoki w postaci kropli są zalecane osobom pracującym w pomieszczeniach o niskiej wilgotności (biura, pomieszczenia klimatyzowane, chłodnie). Są one korzystne, gdyż będą dobrze nawilżały śluzówkę nosa.

Problemy z zatokami znacząco pogarszają komfort życia. Dlatego przy stawianiu diagnozy ważna jest precyzja. Zwykły ból głowy może być zlokalizowany w tym samym miejscu co ból związany z zatokami. Z tym problemem również można sobie sprawnie poradzić, jeśli tylko prowadzi się prawidłowe postępowanie. W przypadku gdy diagnoza jest nietrafiona, prosty katar może przerodzić się w przewlekłe zapalenie zatok, które już nie jest takie łatwe do zwalczenia. Jeśli nie mamy pewności jaką jednostkę chorobową leczymy, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, którzy zalecą stosowanie odpowiednich preparatów i zabiegów dostosowanych do objawów oraz potrzeb.