Przewlekłe zapalenie zatok – objawy i leczenie

Problemy z zatokami mogą dotknąć każdego. Niezależnie od wieku, nawet najprostsza infekcja czy przeziębienie może skutkować zablokowaniem zatok wydzieliną, która powoduje duży dyskomfort oraz charakterystyczny ból. Zapalenie zatok to dolegliwość, która jest często związana z nietrafioną diagnozą. Często umyka ona oczom doświadczonych lekarzy. Zwykle nie występuje samotnie i jest powikłaniem infekcji, dodatkowo zamaskowanym objawami przeziębienia lub innej infekcji wirusowej. Początkowo zwykłe zapalenie zatok, gdy jest niewłaściwie leczone lub nieleczone wcale może stać się przewlekłe i przerodzić się w codzienność, która jest wyjątkowo nieprzyjemna.

Przewlekłe zapalenie zatok – objawy i leczenie

Problemy z zatokami mogą dotknąć każdego. Niezależnie od wieku, nawet najprostsza infekcja czy przeziębienie może skutkować zablokowaniem zatok wydzieliną, która powoduje duży dyskomfort oraz charakterystyczny ból. Zapalenie zatok to dolegliwość, która jest często związana z nietrafioną diagnozą. Często umyka ona oczom doświadczonych lekarzy. Zwykle nie występuje samotnie i jest powikłaniem infekcji, dodatkowo zamaskowanym objawami przeziębienia lub innej infekcji wirusowej. Początkowo zwykłe zapalenie zatok, gdy jest niewłaściwie leczone lub nieleczone wcale może stać się przewlekłe i przerodzić się w codzienność, która jest wyjątkowo nieprzyjemna.

Budowa układu zatokowego

Zatoki to wypełnione powietrzem  przestrzenie znajdujące się w obrębie głowy, w pobliżu nosa i oczu. Zatoki przynosowe to parzyste komory i składają się dwóch zatok czołowych, największych wśród wszystkich zatok - dwóch zatok szczękowych, błędnika sitowego i dwóch zatok klinowych znajdujących się w pobliżu ucha. 

Przebieg choroby

Nieżyt i przewlekle cieknący nos oraz zatkane zatoki mogą pojawić się w wyniku zwykłego przeziębienia, o wiele poważniejszej grypy czy nawet prostej sezonowej alergii. Bezpośrednią przyczyną powstania zapalenia zatok jest ciągłe drażnienie ścian zatokowych poprzez stan zapalny błon śluzowych nosa i zatok lub obu jednocześnie. Nawrotowe zapalenia są zwykle etapem przejściowym prowadzącym do przewlekłego zapalenia zatok. Ta jednostka chorobowa może być niezwykle niebezpieczna dla życia noworodków. Zatkane zatoki u tak małych dzieci mogą skończyć się niedrożnością dróg oddechowych i uduszeniem. W przypadku dorosłych wiąże się ona z miejscowym bólem, uczuciem ucisku oraz stałym katarem. Ciągłe oczyszczanie nosa szorstką chusteczką może doprowadzić do miejscowego przesuszenia skrzydełek nosa oraz często podrażnieniem i uczuciem świądu. 

Inne przyczyny przewlekłego zapalenia zatok

Przyczynami mogą być nie tylko infekcje czy alergie. Aby nabawić się zapalenia zatok, które doprowadzą do przewlekłej choroby wystarczą np.:

- zaburzenia drożności górnego układu oddechowego, np. poprzez złamanie nosa lub skrzywienia przegrody nosowej

- uszkodzenia i zaburzenia czynności tzw. aparatu rzęskowo-śluzowego, który oczyszcza drogi oddechowe z zanieczyszczeń

- zły stan migdałków podniebiennych, zwłaszcza największego migdałka gardłowego, czy zapalenie ucha. W obu przypadkach w obszarach wskazaną objętych chorobą gromadzi się wiele zanieczyszczeń i patogenów

- zanieczyszczone środowisko życia i pracy 

- niezdrowy styl życia (brak ruchu, złe odżywianie, palenie papierosów, alkohol czy narkotyki)

- zaburzenia homeostazy organizmu w szczególności zaburzenia równowagi hormonalnej

Powikłania zapalenia zatok

Według statystyki powikłania zapalenia zatok zdarzają się raz na 50 zachorowań. Zdarzają się po ostrych zapaleniach zatok, jednak częstsze są w zapaleniach przewlekłych. Obejmują one:

- zapalenie kości czaszki
- powikłania oczodołowe, wywołujące choroby oczu
- powikłania wewnątrzczaszkowe, mogące skutkować np. zapaleniem mózgu

Istnieje wiele leków, które mogą okazać się pomocne w oczyszczeniu zatkanego nosa oraz pomagających poradzić sobie z przewlekłym zapaleniem zatok. 

Leki pierwszego rzutu w służbie chorego

Farmakologiczne leczenie przewlekłego zapalenia zatok powinno rozpocząć się wizytą u laryngologa. Po trafnej diagnozie z pewnością otrzymamy odpowiedni antybiotyk. Kuracja trwa zazwyczaj nie krócej niż 3 tygodnie. Dodatkowo nie wolno zapominać o lekach osłonowych. Probiotyki, prebiotyki lub synbiotyki nie tylko uchronią nas przed wyjałowieniem dobroczynnej flory bakteryjnej organizmu, ale również nieznacznie wzmocnią nasz układ odpornościowy. Poza tym prowadzone jest leczenie mające na celu objawowe zwalczanie stan zapalny i obrzęku śluzówki zatok, które prawie zawsze towarzyszy temu stanowi. Jednocześnie dąży się do usunięcia zalegającej w zatokach wydzieliny. Dodatkowo zatem podawane są leki przeciwzapalne i przeciwgorączkowe (np. ibuprofen czy paracetamol). Zastosowanie znajdują także miejscowo działające krople do nosa, aerozole, płukanki i irygatory mające na celu rozrzedzenie wydzieliny i oczyszczenie zatok. W przypadku stwierdzenia infekcji o podłożu alergicznym do leczenia zostają wykorzystane leci przeciwhistaminowe oraz glikokortykosteroidy.

Domowe sposoby radzenia sobie z chorobą

Aby porządnie oczyścić nos i zatoki zwykłe chusteczki nie wystarczą. Należy pamiętać, aby dmuchać nos jak najrzadziej. Zbyt częste wykonywanie tego zabiegu dodatkowo podrażnia nos i prowokuje organizm do wydzielania jeszcze większej ilości śluzu. Często stosowanym domowym zabiegiem są płukanki i irygacje. Można wykorzystać do tego specjalnie przygotowane zestawy do irygacji dostępne w aptekach. Już w starożytności wykorzystywano do tego specjalny przyrząd - Kubek Jala Neti. Jest to urządzenie wyglądem podobne do konewki. Jego wydłużona szyjka pozwala wtłoczyć do nosa i zatok sól fizjologiczną pod odpowiednim ciśnieniem. Wartość ciśnienia jest na tyle wysoka, aby oczyścić nos i zatoki z zalegających wydzielin, i na tyle odpowiednia, żeby ich dodatkowo nie podrażnić. Przyrząd Jala Neti wykorzystuje się również obecnie do oczyszczania nosa z alergenów, w przebiegu alergii.

Ważne jest też, aby pić dużo wody. Utrzymanie błony śluzowej zatok dobrze nawilżonej ułatwi w rozrzedzeniu śluzu i pozbyciu się go. Zabieg inhalacyjny z wykorzystaniem izotonicznego roztworu słonej wody może pomóc złagodzić ból zatok i wyeliminować potrzebę zażywania środków przeciwbólowych. Dobrze sprawdzają się też wizyty w grotach solnych czy spacery w pobliżu tężni. 

Ulgę mogą przynieść również proste czynności jak żucie gumy miętowej. Olejek zawarty w gumie do żucia powinien udrożnić zatkany nos. Podobnie zadziała wdychanie olejków eterycznych – miętowego, eukaliptusowego czy z drzewa herbacianego.

Gdy zwykłe leczenie nie wystarcza

Zdarza się, że zwykłe leczenie zarówno domowymi sposobami, jaki i specjalistycznymi lekami za nic nie przynosi rezultatów. Antybiotyki mogą nie działać na powstałe oporne bakterie, a leki mające usuwać objawy zapalenia czy zmniejszać obrzęk przestały być skuteczne? Mamy wtedy do czynienia z poważną wersją przewlekłego zapalenia zatok. Z pomocą w takiej sytuacji przychodzi leczenie chirurgiczne. Polega ona na usunięciu zaatakowanych i zmienionych chorobowo tkanek i wytworzeniu drożnego połączenia zatok z jama nosową. Leczenie chirurgiczne poprzedza najczęściej diagnostyka obrazowa, w celu dokładnej analizy przebiegu i umiejscowienia zatok oraz ustaleniu zakresu zabiegu. Bardzo dobrą metodą w tym przypadku jest standardowo wykorzystywana tomografia komputerowa.

W przypadku leczenia przewlekłego zapalenia zatok najważniejsza jest trafna diagnoza. Zawsze warto udać się po pomoc do lekarza lub farmaceuty oraz zapytać, jaki lek będzie najlepszy w przypadku posiadanych dolegliwości. Stosowanie środków i zabiegów adekwatnych do naszego stanu może oszczędzić nam niepotrzebnych cierpień, ale również czasu oraz pieniędzy. Warto patrzeć na sprawę kompleksowo, w szczególności, gdy jest ona na tyle skomplikowana co przewlekłe zapalnie zatok.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus