×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Objawy, które sugerują, że warto zbadać tarczycę

Tarczyca jest gruczołem wydzielania wewnętrznego, który położony jest w przedniej dolnej części szyi. Gruczoł ten zbudowany jest z dwóch płatów oraz z cieśni tarczycy i otoczony łącznotkankową torebką. Tarczyca jest narządem bardzo bogato unaczynionym oraz dobrze unerwionym. W tarczycy produkowane są hormony: tyroksyna (FT4) oraz trójjodotyronina (FT3), które wywierają duży wpływ na prawidłowe funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Zdarzają się sytuacje, w których tarczyca przestaje prawidłowo pracować, zmieniają się poziomy wydzielanych przez nią hormonów, w związku z czym ludzki organizm ulega znacznemu „rozstrojeniu”.

Najczęstsze choroby tarczycy i ich objawy

Kiedy dochodzi do zaburzonego wydzielania hormonów tarczycy, może dojść do jej nadczynności. Nadczynność tarczycy, czyli inaczej hipertyreoza, to stan, w którym w gruczole tarczowym produkowany jest nadmiar jego hormonów, czyli tyroksyny i trójjodotyroniny. Nadczynność tarczycy zwykle rozwija się przez kilka miesięcy, a organizm zaczyna dawać nam sygnały świadczące o tym, że zaczęło się w nim dziać coś niepokojącego.

Jakie są objawy nadczynności tarczycy? Typowym objawem jest spadek masy ciała – często pacjenci tracą nawet kilkanaście kilogramów przez krótki czas, mimo że nie stosują żadnej specjalnej diety ani też nie wzrosła ich aktywność fizyczna. Poza tym pacjenci, u których zaczyna się nadczynność tarczycy, stają się zwykle bardziej nerwowi i rozdrażnieni, mogą mieć problemy ze snem. Ich skóra zwykle jest bardziej gładka i wilgotna; pacjenci mają tendencję do nadmiernego pocenia się, ciągle jest im gorąco. Częste są też biegunki oraz uczucie przyspieszonego bicia serca, co znajduje swoje potwierdzenie w badanu lekarskim jako tachykardia. Nadczynność tarczycy może powstać na skutek zaburzonego wydzielania hormonów na poziomie gruczołu tarczowego, przede wszystkim w przypadku obecności guzków tarczycy, ale może mieć też związek z zaburzonym wytwarzaniem TSH, czyli hormonu produkowanego przez przysadkę mózgową, który, oddziałując na gruczoł tarczowy, pobudza go do produkcji jego hormonów.

Innym zaburzeniem związanym z zaburzoną pracą tarczycy jest jej niedoczynność. Do niedoczynności może dojść na skutek zmniejszonej produkcji hormonów tarczycy w samym gruczole lub na skutek niedoczynności przysadki mózgowej. Jakie objawy mogą sugerować niedoczynność tarczycy? Pacjenci z niedoczynnością tarczycy bardzo często bywają ospali i ciągle zmęczeni, nic im się nie chce – najchętniej ciągle by spali. Ponadto, u osób z niedoczynnością tarczycy bardzo często dochodzi do nadmiernego przyrostu masy ciała, bardzo typowe są też zaparcia. Dodatkowo w przebiegu niedoczynności tarczycy zmienia się skóra – staje się sucha i szorstka – włosy robią się cienkie, matowe i zaczynają wypadać, a paznokcie – cienkie, słabe i zaczynają się łamać. Osoby cierpiące z powodu niedoczynności tarczycy zwykle cały czas mają uczucie, że jest im zimno. W badaniu lekarskim zwraca natomiast uwagę obecność zwolnionej czynności serca, czyli bradykardia.

Zdarza się, że u pacjenta może dojść do zapalenia tarczycy. Najczęstszym zapaleniem tarczycy jest choroba Hashimoto, będąca przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem gruczołu tarczowego. W przebiegu choroby Hashimoto bardzo typowa jest niedoczynność tarczycy (choć czasami pojawia się też nadczynność), a w badaniach laboratoryjnych obecność przeciwciał przeciwko peroksydazie oraz przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie.

W chorobach tarczycy może też dojść do rozwoju zmiany nowotworowej. Zmiana taka może mieć zarówno charakter łagodny, jak i złośliwy. Najważniejsze jest jej szybkie wykrycie i diagnoza – wtedy można szybko zastosować właściwe leczenie, które często kończy się pełnym wyzdrowieniem pacjenta.

Kiedy warto zbadać tarczycę?

Przede wszystkim tarczycę powinno się badać w sytuacji, kiedy w bardzo krótkim okresie w znaczący sposób zmienia się masa naszego ciała: nadmiernie chudniemy bądź tyjemy. Podstawę do badania tarczycy dają nam również problemy z włosami i paznokciami oraz uczucie ciągłego zmęczenia lub odwrotnie – rozdrażnienia.

Kobiety w ciąży zawsze powinny badać poziom hormonów tarczycy, bowiem zaburzona jej praca może wywierać bardzo negatywny wpływ na dziecko. Dodatkowo diagnostyce powinny poddawać się też osoby, u których w najbliższej rodzinie ktoś cierpiał z powodu choroby tarczycy.

Jakie badania tarczycy można wykonać i o czym świadczą ich wyniki?

Badając tarczycę, należy oznaczyć zawsze poziom TSH oraz wolnych hormonów tarczycy, czyli FT3 oraz FT4. W przypadku nadczynności tarczycy poziom TSH będzie zmniejszony, zaś stężenia tyroksyny i trójjodotyroniny będą zwiększone. W przypadku niedoczynności z kolei – poziom TSH będzie wysoki, zaś wolnych hormonów tarczycy niski. Przy podejrzeniu choroby Hashimoto zawsze ocenia się też poziom przeciwciał przeciwko peroksydazie oraz przeciwko tyreoglobulinie – ich poziom w przypadku choroby będzie zwiększony.

Badaniem służącym do diagnostyki chorób tarczycy jest też badanie USG tarczycy. Dzięki niemu można ocenić wielkość całego gruczołu tarczowego, jak również stwierdzić obecność ewentualnych guzków. Czy każdy guzek jest z góry podejrzany i wymaga wykonania biopsji? Nie. Guzki, które wzbudzają niepokój onkologiczny to guzki opisywane w USG jako guzki hipoechogeniczne. Jeśli dodatkowo w takim guzku stwierdza się obecność mikrozwapnień oraz guzek ma zatarte granice i centralne unaczynienie, jak również stwierdza się obecność powiększonych węzłów chłonnych na szyi, wtedy zachodzi potrzeba wykonania biopsji, która ostatecznie rozwieje wątpliwości.

Jeśli u pacjenta zostanie zdiagnozowana choroba tarczycy, wymaga on stałej opieki endokrynologa – zaniedbanie problemów z tarczycą może doprowadzić do naprawdę poważnych kłopotów ze zdrowiem.

Podziel się: