Astaksantyna jako cenny antyoksydant – jakie ma właściwości i gdzie można ją znaleźć?
Joanna Orzeł

Astaksantyna jako cenny antyoksydant – jakie ma właściwości i gdzie można ją znaleźć?

Astaksantyna, karotenoid występujący naturalnie w algach, szturmem zdobywa rzesze wielbicieli. Docenia się ją jako jeden z najcenniejszych nutraceutyków o szerokim spektrum zastosowania. Czym jest astaksantyna i jakie ma właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

Prowadzimy obecnie niezwykle wymagający dla naszych organizmów styl życia: pośpiech, stres, niedobory snu, zmęczenie, niewłaściwy sposób odżywiania. To wszystko może skutkować problemami zdrowotnymi, czasem niezwykle poważnymi. Coraz bardziej docenia się więc rolę profilaktyki schorzeń cywilizacyjnych, a badacze najchętniej sięgają do nieprzebranych bogactw substancji naturalnych, które bardzo często charakteryzuje bezcenne, prozdrowotne działanie oraz bezpieczeństwo stosowania. Astaksantyna to kolejny przykład tego bogactwa: dba o dobrą kondycję ciała i zdrowia nie tylko fizycznego, ale również psychicznego. 

Astaksantyna – co to za związek? 

Astaksantyna (3,3’-dihydroksy-β, β-karoten-4,4’-dion) to rozpuszczalny w tłuszczach organiczny ksantofil, hydroksylowa (wodorotlenowa) pochodna karotenów. Należy do grupy tetraterpenów, a w swojej cząsteczce posiada wiele sprzężonych wiązań podwójnych oraz grupy hydroksylowe i ketonowe stanowiące o dużej polarności oraz o wysokim potencjale przeciwutleniającym. Astaksantyna charakteryzuje się fioletowym zabarwieniem. Absorbuje światło o długości fali λ= 480 nm. Używana bywa jako barwnik do żywności o oznaczeniu E161j.

Pochodzenie astaksantyny – gdzie ją znaleźć?

Astaksantyna pozyskiwana jest ze źródeł naturalnych lub w wyniku syntezy chemicznej. Naturalnie produkowana jest przede wszystkim przez glony – na skalę przemysłową wykorzystuje się głównie astaksantynę wytwarzaną przez mikroalgi Haematococcus pluvialis.  

Organizmy wyższe nie wykazują zdolności syntezowania tej substancji, jednak dzięki temu, że kumuluje się ona w organizmie, możemy zaobserwować jej obecność na wyższych poziomach łańcucha pokarmowego: w czerwonym mięsie krewetek, kryla, łososia, pstrągów, w zabarwieniu raków i innych skorupiaków. Również charakterystyczna barwa flamingów to efekt obecności tego karotenoidu! 

Na rynku dostępna jest też astaksantyna pozyskiwana syntetycznie z beta-karotenu oraz otrzymywana z genetycznie modyfikowanych drożdży. 

Właściwości i działanie astaksantyny 

Astaksantyna niebezpodstawnie nazywana jest królową karotenoidów. To jedna z najsilniej działających prozdrowotnie nowo odkrytych substancji, co wynika głównie z jej działania antyoksydacyjnego. Działanie przeciwutleniające astaksantyny jest zdecydowanie silniejsze niż pozostałych karotenoidów.

Szacuje się, że działa 14 razy silniej od witaminy E, 54 razy silniej od β-karotenu i 65 razy silniej od witaminy C.

Astaksantyna dezaktywuje wolne rodniki i spowalnia powstawanie reaktywnych form tlenu, a tym samym chroni przed uszkodzeniami DNA, mitochondria, błony lipidowe. Obniża stres oksydacyjny, dzięki czemu chroni komórki przed przyspieszonym starzeniem się oraz broni organizm przed rozwojem wielu chorób. 

Astaksantyna znana jest również z działania przeciwzapalnego, immunostymulującego, przeciwnowotworowego, poprawia także kondycję skóry. 

Przeczytaj, jaki wpływ na organizm mają karotenoidy.

Astaksantyna – zastosowanie 

Astaksantyna stosowana jest przede wszystkim ze względu na działanie ochronne na układ sercowo-naczyniowy. Pozytywnie wpływa na profil lipidowy krwi, zmniejszając stężenie cholesterolu LDL i triacylogliceroli (trójglicerydów), a zwiększając stężenie cholesterolu HDL. Mówi się również o potencjalnym wpływie astaksantyny na regulację ciśnienia krwi. 

Produkty zawierające astaksantynę polecane są diabetykom ze względu na jej zdolności do regulacji poziomu glukozy we krwi i zwiększenie wrażliwości insulinowej. Astaksantyna zmniejsza również ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego

Astaksantyna przenika przez barierę krew-mózg, chroniąc układ nerwowy przed działaniem wolnych rodników. Tym samym bada się wpływ tego karotenoidu na prewencję chorób neurodegeneracyjnych, np. choroby Alzheimera lub Parkinsona. Badania dowiodły też, że istotnie wpływa ona na poprawę nastroju i samopoczucia oraz przynosi efekty antydepresyjne

Astaksantyna wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego: wzmacnia zarówno odpowiedź komórkową, jak i humoralną (związaną z działaniem układu odpornościowego). Ma wysoką aktywność przeciwzapalną m.in. dzięki ograniczeniu syntezy biomarkerów prozapalnych (np. interleukin). 

Uważa się, że astaksantyna może zapobiegać powstawaniu wrzodów żołądka, ponieważ łagodzi jego stany zapalne oraz redukuje ilość bakterii Helicobater pylori

Wykazuje również pozytywny wpływ na działanie narządu wzroku: obniża objawy przemęczenia, suchości, nieostrości widzenia oraz poprawia zdolność gałki ocznej do akomodacji. 

Suplementacja astaksantyny polecana jest osobom uprawiającym sport. Gromadząc się w mięśniach, zmniejsza ona skutki stresu oksydacyjnego i uszkodzenia mięśni po treningu. Sprawdź witaminy i minerały dla sportowców.

Astaksantyna ma dobroczynny wpływ na skórę. Nie tylko przeciwdziała procesom starzenia i powiązanym z nimi zmianom (zmarszczkom, bruzdom), ale również działa ochronnie przeciw promieniowaniu UV – nazywana jest nawet wewnętrznym ekranem przeciwsłonecznym. Astaksantyna zwiększa poziom nawilżenia skóry oraz przywraca jej elastyczność, wpływa na wytwarzanie kolagenu i elastyny. Obniża zawartość melaniny w skórze, dzięki czemu zapobiega powstawaniu przebarwień, nadaje skórze jednolity koloryt. Astaksantyna jest wykorzystywana w kosmetykach chroniących skórę przed promieniowaniem słonecznym, w preparatach zmniejszających zmiany hiperpigmentacyjne, w kremach i produktach matujących, odżywczych, tonizujących, nawilżających, ujędrniających. 

Astaksantyna – przeciwskazania, skutki uboczne 

Astaksantyna uznawana jest za bezpieczną w stosowaniu. Nie zaobserwowano objawów toksyczności tego karotenoidu. 

W przeciwieństwie do wielu innych antyoksydantów astaksantyna w organizmie człowieka nie ulega przekształceniu do prooksydantów, które dodatkowo generują duże ilości wolnych rodników. 

Astaksantyna – jaką wybrać i jak dawkować? 

Jaka postać astaksantyny jest  najlepsza? Najbardziej ceniona jest ta pochodzenia naturalnego – to właśnie jej przypisywane są wszystkie wyżej wymienione właściwości prozdrowotne. Astaksantyna naturalna, w porównaniu do syntetycznej, zawiera jeden określony izomer o konkretnych właściwościach; zawiera również mniej zanieczyszczeń. 

W aptekach dostępne są suplementy astaksantyny w postaci tabletek i kapsułek jedno- lub wieloskładnikowych (np. z witaminą E lub z kwasami omega-3). Optymalne dziennie dawkowanie określa się w granicach 4–8 mg czystego związku. 

Astaksantyna to substancja lipofilna, zaleca się zatem przyjmowanie preparatu wraz z posiłkiem bogatym w tłuszcze. Natomiast pokarmy zawierające duże ilości błonnika pokarmowego utrudniają wchłanianie wszystkich karotenoidów. 

  1. M. Czerwonka, B. Waszkiewicz-Robak, Nowe dodatki funkcjonalne do żywności i suplementów diety – karotenoidy morskie, „Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego”, nr 2 2008. 
  2. K. Lis, H. Kołoczek, Znaczenie żywności funkcjonalnej, nutraceutyków, w tym astaksantyny w żywieniu człowieka, [w:] Zdrowie i style życia. Determinanty długości życia, pod red. W. Nowak, K. Szalonki,  E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2020. 
  3. J. Igielska-Kalwat, J. Gościańska, I. Nowak, Karotenoidy jako naturalne antyoksydanty, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, nr 69 2015. 
  4. M. Janiczek, M. Ruprich, Substancje aktywne pozyskiwane z alg oraz ich zastosowanie w kosmeceutykach, „Kosmetologia Estetyczna”, nr 2 2017. 
  5. S. Fakhri, I. Y. Aneva, M. H. Farzaei, The Neuroprotective Effects of Astaxanthin: Therapeutic Targets and Clinical Perspective, „Molecules”, nr 24 2019. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij